Er zijn verschillende mogelijkheden voor de gewenste toepassing in het Gyproc® assortiment. Wil je een wand creëren waaraan allerhande voorwerpen moeten bevestigd worden zonder je te moeten beperken tot een specifieke verstevigde locatie? Kies dan voor Habito®. Aan een enkele beplating (1x12,5mm) kan men met standaard schroeven en een eenvoudige schroevendraaier tot 30kg ophangen. Bij een dubbele beplating verhoogt dit tot 60kg per punt. Wanneer de opgehangen voorwerpen dit gewicht overschrijden, of onderhevig kunnen zijn aan een dynamische belasting, blijft het gebruik van achterhout noodzakelijk.
Een gipswand plaatsen met hout hoeft niet moeilijk te zijn. Je kunt een gipswand gebruiken als tussenwand, maar ook om iets netjes af te werken. Met een houten frame en de juiste materialen kun je dit prima zelf doen. Werk je met een houten regelwerk? De gipsplaten schroef je daarna op dit regelwerk.
Constructie van een houten gipswand
Maak eerst een omlijsting met vuren regels van 50 x 50 mm tegen de vloer, het plafond en de muren. Zorg dat de plafondregel exact boven de vloerregel zit. Alleen dan wordt het frame netjes recht. Wil je een deur in de wand opnemen? Dan kun je in het frame direct een deurkozijn meenemen. Zet dat tijdens het opbouwen goed vast met schoren.
Na de omlijsting plaats je de staanders in het houten frame. Deze kun je bevestigen door de schroeven schuin in het frame te draaien. De afstand tussen de staanders hangt af van de dikte van de gipsplaat: bij gipsplaten van 9,5 mm plaats je de staanders om de 30 cm; bij gipsplaten van 12,5 mm plaats je de staanders om de 60 cm; bij gipsplaten van 15 mm is een zwaardere opbouw mogelijk en zijn extra staanders minder snel nodig.
Gipsplaten bevestigen op het houten frame
Als de staanders zijn geplaatst, kun je beginnen met het bevestigen van de gipsplaten. Begin met één zijde van de scheidingswand. Gebruik hiervoor speciale gipsplaatschroeven of snelschroeven. Zorg dat de platen ongeveer 1 cm korter zijn dan de afstand tussen vloer en plafond. Zo kun je ze makkelijker plaatsen. Zet de plaat met behulp van een wig iets van de vloer af, druk hem tegen het frame en schroef hem vast op de staanders. Om te voorkomen dat je de schroeven te diep indraait, kun je een schroefbithouder gebruiken.
Wordt de wand zwaarder belast? Dan kun je op de juiste plaats een extra dwarsbalk in het frame aanbrengen.
Isolatie in de gipswand
Wil je minder geluid doorlaten? Plaats dan isolatiemateriaal tussen het houten regelwerk voordat je de tweede zijde dichtmaakt. Daarvoor kun je bijvoorbeeld kiezen voor glaswol of steenwol. Dat is vooral handig als de gipswand als scheidingswand tussen twee ruimtes wordt gebruikt.
De tweede zijde sluiten en afwerken
De tweede zijde van de wand sluiten: Als de isolatie op zijn plaats zit, kun je de andere zijde van de gipswand dichtmaken met gipsplaten. Ook hier werk je weer netjes van plaat naar plaat en schroef je de platen vast op het houten frame. Let erop dat de wand mooi vlak blijft en dat de naden netjes uitkomen.
Naden en schroefgaten afwerken: Na het plaatsen van de gipsplaten werk je de naden af met nadenvuller. Ook de schroefgaten kun je daarmee netjes vullen. Zo ontstaat een strakke basis voor verdere afwerking, bijvoorbeeld met verf of behang.
Welke materialen heb je nodig?
- boormachine
- gipsplaten
- gipschroeven
- rolmaat
- stanleymes
- schroefmachine
- vuren latten of regels
- waterpas
- nadenvuller
Zelf een gipswand maken met hout
Met een houten frame, gipsplaten en het juiste gereedschap kun je zelf goed een gipswand plaatsen. Juist door netjes te meten, het frame recht op te bouwen en de platen zorgvuldig af te werken, krijg je een mooi eindresultaat. Twijfel je welke materialen je nodig hebt? In de vorige editie van AfbouwPost hebben we onze kennispapers geïntroduceerd. Toen is de kennispaper Dekvloeren met ingefreesde vloerverwarming afwerken: goed idee of toch niet? uitgebreid besproken.
Met enige regelmaat wordt het Technisch Bureau Afbouw uitgenodigd op projecten met schades, waarbij gipskartonplaten op een houten plaat gemonteerd worden. Hiermee wordt bedoeld dat op het metalen frame eerst een laag houten platen worden bevestigd waartegen één of meerdere lagen gipskartonplaten wordt geschroefd. De gedachte hierachter is dat men dan ‘alles eenvoudig’ aan de wanden kan bevestigen en dat de wanden steviger zijn.
Ben je benieuwd naar de nadelen? Lees dan de kennispaper Houten platen als eerste plaatlaag achter een gipsplaat. Tijdens de werkzaamheden komen onze technische adviseurs veel voorkomende problemen tegen. Na het plaatsen van de isolatiematerialen is het tijd voor de afwerking. In veel gevallen wordt er gebruikgemaakt van gipsplaten om wanden en plafonds af te werken.
Overwegingen bij achterhout
Een houten plaat achter een gipswand is voor de stevigheid eigenlijk helemaal niet nodig. Er zijn prima pluggen op de markt waarmee je van alles aan een gipsplaat kunt bevestigen. Bovendien heeft elke fabrikant van gipsplaten tegenwoordig extra sterke, vezelversterkte gipskartonplaten in het assortiment. Maar goed, het kan natuurlijk zo zijn dat een opdrachtgever er toch op staat dat je achter een gipswand een houten plaat monteert. In dat geval moet je op een aantal zaken letten. En, niet onbelangrijk: je opdrachtgever hierop wijzen.
Zoals iedereen weet, zijn hout en vocht geen ideale combinatie. Hout zet immers uit in een vochtige omgeving en krimpt weer zodra het opdroogt. Uitzettend en krimpend hout achter een gipsplaat veroorzaakt schade: van hol en bol staande wanden tot scheuren rond naden en schroefgaten door overmatige trekspanning. Ook kan er schimmel op of onder de gipsplaten groeien. Zorg er dus altijd voor dat het gebouw waar je de wanden gaat plaatsen wind- en waterdicht is. En dan niet door middel van plastic of folie, maar met kozijnen en glas. Het gebouw moet ook al op temperatuur zijn en dat gedurende de bouw en daarna blijven. Want ook wisselende temperaturen zorgen ervoor dat hout uitzet en weer krimpt. Verder moet je het gebouw goed ventileren en mogen er geen natte werkzaamheden, zoals stukadoren of het leggen van vloeren, meer plaatsvinden.
Alle gipsplatenwanden zijn door de fabrikanten aan uitgebreide brand- en geluidstesten onderworpen. Geen enkele gipsplatenwand is echter getest in combinatie met een houten achterplaat. Terwijl dat wel gevolgen heeft voor de brandklasse en akoestiek, ook al is niet precies duidelijk welke gevolgen. Je kunt er echter vanuit gaan dat een wand waarin een houten plaat is verwerkt geluid gemakkelijker doorgeeft en sneller brandt. Dat hoeft lang niet in alle gevallen een probleem te zijn, maar waarom het risico lopen? In het kort: houten platen achter een gipswand zijn niet per se nodig voor de stevigheid. Ze vergroten echter wel het risico op schades door vocht of het niet slagen voor eventuele brand- of geluidstesten. Overleg dus vooral met je opdrachtgever voordat je aan zo’n klus begint.
Deze samenvatting van praktijkinzichten onderstreept: achterhout kan nuttig zijn voor extra draagkracht en vrijheid bij bevestigingen, maar brengt ook wezenlijke risico’s mee op het gebied van vocht, uitzetting, geluid en brand. De keuze voor een houten achterplaat moet samen met de opdrachtgever worden genomen, rekening houdend met de specifieke toepassing en de gewenste belasting.
HOW TO Build a metal stud wall
Tips voor een sterke gipswand met hout
- Laat de platen iets vrij van de vloer en het plafond om werking te voorkomen.
- Controleer vooraf de maximale wanddikte die je kwijt kunt.
- Schroef de platen op meerdere plekken goed vast om kromtrekken te voorkomen.
- Overweeg een alternatief zoals MagOXX® Board voor extra stevigheid.
- Gemeenschappelijk advies: gebruik OSB/Multiplex achter een gipsplaat om gewicht te dragen en bevestigingen mogelijk te maken.
- Voorzet- of scheidingswanden met metal stud: gegarandeerd recht frame en minder werking dan hout.
- Snijden en plaatsen van gipsplaten: snijd in karton aan de voorkant en zorg voor 0,5 cm vrije ruimte tussen plaat en wand.
- Afwerking: gaasband, voegmiddel zoals Knauf Fill & Finish en schroefgaten vullen voor een vlak eindresultaat.