Bij de keuze voor buitenkozijnen, is ook de materiaalkeuze heel belangrijk. Kies je voor hout, aluminium of kunststof? Wat zijn de voor- en nadelen van deze drie materialen?
De aanschafprijs is voor veel beslissers natuurlijk van groot belang. Maar over de totale levensduur van een kozijn tellen natuurlijk ook andere kosten. Kunststof kozijnen zijn het goedkoopst in aanschaf, gevolgd door houten kozijnen met een goede verhouding tussen prijs en kwaliteit. Aluminium is de duurste oplossing als het gaat om kozijnen. Ter indicatie kun je aanhouden dat de prijzen van kunststofkozijnen ongeveer 15% lager zijn dan de prijzen van houten kozijnen. Aluminium kozijnen zijn weer ongeveer 20% duurder dan houten kozijnen (bron: Centrum Hout). Uiteraard verschillen aanschafprijzen binnen dezelfde materiaalsoort onderling ook nog. Neem bijvoorbeeld het verschil in aanschaf tussen hardhouten en zachthouten kozijnen. De hardhouten zijn vaak duurder in aanschaf dan zachthouten kozijnen, echter maken dat in levensduur ruimschoots goed. Vergelijk dus de materiaalsoorten op alle aspecten, niet alleen op aanschafprijs.
Mogelijkheden en isolatie
Wanneer we houten, aluminium en kunststof kozijnen vergelijken op basis van kwaliteit, moeten we eerst kijken naar de mogelijkheden. Kunststof kozijnen hebben een betere isolatiewaarde dan houten of aluminium kozijnen. Dit kun je zien aan de zogenaamde U-waarde: hoe lager de waarde, hoe beter de isolatie. Zo kan je van een kunststof kozijn een U-waarde (W/m2K) lager dan 1,5 verwachten. Een traditioneel houten kozijn heeft een U-waarde van meer dan 1,8. Aluminium kozijnen scoren tussen de 1,8 en 2,7. Bij toepassing van triple-beglazing worden in combinatie met de kozijnen zeer hoge isolatiewaarden bereikt. Voordeel van hout is dan weer de natuurlijke warme uitstraling, waar veel mensen gecharmeerd van zijn. Daarnaast heeft hout van nature goede isolerende eigenschappen, zowel akoestisch als thermisch gezien.
Omdat hout een natuurproduct is, is de behandeling van het hout essentieel als het gaat over behoud van kwaliteit. Meestal is na zeven tot tien jaar een nuovo schilderbeurt nodig, maar met de juiste verf of lak en onder de juiste condities is soms wel 15 jaar haalbaar. Daarnaast is schilderen een optie om een houten kozijn weer als nieuw te laten zijn. Houten kozijnen zijn onderhoudsgevoeliger dan aluminium en kunststof. Maar als houten kozijnen beschadigen, dan is dit in nagenoeg alle gevallen te repareren of herstellen, zonder dat het houten kozijn vervangen moet worden.
Aluminium kozijnen zijn eenvoudig in onderhoud. Met een zachte spons en water kunnen ze tijdens het ramenwassen onderhouden worden. Aluminium is niet elektrostatisch en trekt geen stof of vuil aan. Wel kunnen zuren uit de regen, mossen en schimmels, gifstoffen uit uitlaatgassen en luchtvervuiling aanslag veroorzaken en dit kan schade aanrichten als je deze niet tijdig verwijdert. Aluminium heeft als voordeel dat het materiaal van zichzelf corrosiebestendig is.
Kunststof kozijnen kun je ook eenvoudig onderhouden. Met een zachte spons en lauwwarm water kunnen ze tijdens het ramenwassen onderhouden worden. Na verloop van tijd kunnen kunststof kozijnen verweren. Een kozijn is duurzaam als het tijdens de productie het milieu niet te veel belast, vernieuwbaar is, goed isoleert, weinig onderhoud nodig heeft en lang meegaat. Kozijnen van verschillende materiaalsoorten zijn onderzocht op hun milieu-impact. Voor wat betreft hout zijn de nieuwste milieudata van houtsoorten uit Europa, Azië, Afrika Zuid-Amerika en gemodificeerd hout in het onderzoek meegenomen. Uit de uitgebreide studies blijkt dat houten kozijnen vrijwel altijd een lagere milieu-impact hebben dan aluminium en kunststof kozijnen (bron: Centrum Hout).
De opwarming van de aarde wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door kooldioxide (CO₂). Bomen slaan CO₂ op in het hout. Pas aan het einde van de levensduur van bomen komt de opgeslagen CO₂ door verrotting of verbranding vrij. Het kan dan weer door nieuwe bomen opgenomen worden. Voor aluminium kozijnen geldt dat meer dan 95% van al het bouwaluminium gerecycled wordt en dit percentage groeit nog steeds. Omsmelten aan het eind van een levenscyclus kost slechts 5% van de energie die nodig is voor het produceren van aluminium uit bauxiet. Kunststof kozijnen gaan een leven lang mee (50 tot 70 jaar) en zijn ook volledig te recyclen. Dit maakt dat ze erg duurzaam zijn, indien er geen nieuwe grondstoffen nodig zijn.
Het VKG-recyclesysteem verwerkt nu ongeveer 75% van alle oude kunststof kozijnen. Het recyclingproces is zelfs tien keer te herhalen, zonder kwaliteitsverlies. Het is erg belangrijk dat je let op het VKG-keurmerk. Er bestaan ook kozijnen die de positieve eigenschappen van meerdere materialen combineren, zoals houten binnen en kunststof of aluminium buitenlay-out. Ook kan aan de binnenzijde voor kunststof worden gekozen en buiten voor aluminium. Aluminium biedt een maximale kleurkeuze en is tegelijkertijd zeer hittebestendig. Daarom blijft het metaal zelfs bij donkere kleurtinten altijd vormvast.
Conclusie en forenzische vergelijking
Conclusie: alle materiaalsoorten hebben hun voordelen en beperkingen. Kijk vooral naar de specifieke situatie en wensen. Hieronder staan de voor- en nadelen op een rij, zodat je een bewuste keuze kunt maken.
Voordelen hout
- Een hardhouten kozijn gaat tot wel 75 jaar lang mee
- Het gebruik van hout is volledig CO2-neutraal
- Kozijnen zijn overschilderbaar
- Eenvoudig te herstellen
- Isoleert beter dan kunststof en aluminium kozijnen
Nadelen hout
- Gemiddeld 15% duurder dan kunststof kozijnen
- Onderhoud vereist
Voordelen kunststof
- Een kunststof kozijn hoeft niet geschilderd te worden
- Weinig onderhoud en makkelijk te schoon te houden
- Aanschafprijs is lager dan hout en aluminium
Nadelen kunststof
- Gaat slechts 25 tot 50 jaar mee
- Niet overschilderbaar in een andere kleur
- Moeilijk te repareren
Voordelen aluminium kozijnen
- Ideaal voor hoogbouw
- Lage onderhoudskosten
- Strakke uitstraling
Nadelen
- Hoge aanschafkosten
- Niet overschilderbaar in een andere kleur naar wens
- Lagere isolatiewaarden dan hout
- Moet periodiek gesteld worden
Hout of kunststof kozijnen? De keuze hangt af van prijs, onderhoud, levensduur en esthetiek. Kunststof kozijnen zijn gemiddeld 15% goedkoper; een hardhouten kozijn kan 75 jaar meegaan, kunststof 25-50 jaar. Triple glas kan de isolatiewaarde aanzienlijk verhogen. Aluminium biedt maximale kleurkeuzes en vormvastheid, maar is duurder en minder isolerend dan hout.
Voorts zijn er combinatiemogelijkheden zoals binnen hout en buiten kunststof of aluminium, of andere afwerkingen die de voordelen van meerdere materialen combineren. Voor houten en aluminium schuifpuien geldt: onderhoud en kleurkeuzes verschillen, maar beide kunnen kwalitatief uitstekende inbraakwerendheid bieden in combinatie met juiste sloten en beglazing.
De keuze tussen materialen kan ook afhangen van de gewenste stijl en de bouwsituatie. Voor een jaren ’30-huis kan hout of kunststof met houtlook aantrekkelijk zijn; voor een moderne woning biedt aluminium een strak uiterlijk. HR++- of triple glas verhoogt de isolatie steeds verder, en voor monumentale panden kunnen speciale beglazingsopties vereist zijn.
Tot slot is het goed om ook rekening te houden met subsidies en terugverdientijd. ISDE-subsidie kan voordelig zijn bij isolatiemaatregelen waaronder kozijnen. Terugverdientijd ligt meestal tussen de 8 en 15 jaar, afhankelijk van energiebesparing, materiaalkeuze en subsidies. Versterk ook de ventilatie met passende roosters om vocht en schimmels te voorkomen. Nieuwe kozijnen verhogen het wooncomfort, de woningwaarde en de isolatiewaarde.
tags: #hout #aluminium #kozijnen #buitendraaiend #raam #houten