U-waarde houten kozijnen 1.0 uitleg: uitgebreide gids over isolatie, glas en frame

Sinds 1 maart 2013 mag de U-waarde van de totale kozijnconstructie inclusief vulling niet hoger zijn dan 1,65 W/m²K. Deze aanpassing in het Bouwbesluit heeft echter flinke gevolgen voor de keuze van u kozijn- en/of deurtype. Een raamkozijn (Ufr) inclusief beglazing (Ugl) of een deurkozijn (Ufr) inclusief de deur (UP) mag dus geen hogere warmtedoorgangscoëfficiënt hebben dan 1,65 W/m²K. In de energieprestatieberekening rekent PelserHartman altijd standaard met de referentiewaarde zoals hierboven is omschreven. Alle bovenstaande uitgangspunten zijn te beïnvloeden waardoor de gecombineerde U-waarde van het totale kozijn incl. glas is te verlagen.

De gecombineerde U-waarde voor houten kozijnen is te beïnvloeden door het toepassen van de juiste houtsoort. In de tabel is diverse malen gerekend met de forfaitaire (hout)waarde van 2,40 W/m²K en Dark Red Meranti (DRM) 1,60 W/m²K. De forfaitaire U-waarde van metalen kozijnen met koudebrug onderbreking is volgens NPR 2068 3,8 W/m²K en kunnen dus niet meer toegepast worden. Dit betekent dat u altijd metalen kozijnen van een specifieke fabrikant moet selecteren om te kunnen voldoen aan deze nieuwe eis. Het toepassen van een kunststof kozijn met forfaitaire waardes levert zoals een houten kozijn geen problemen op.

Infographic: U-waarde, Ug, Uf en Uw uitgelegd

Wilt u meer informatie over het berekenen van U-waarde voor kozijnen in relatie tot de energieprestatieberekening en de Bouwbesluittoets? Met de U-waarde, ook wel warmtedoorgangscoëfficiënt, wordt aangeduid hoeveel warmte er per graad (Kelvin) temperatuurverschil, per seconde, per m² doorgelaten wordt door een constructie. Hoe lager de U-waarde, hoe beter de constructie is geïsoleerd. HR+++ glas of triple glas: driedubbel glas met coating en edelgasvulling. In het artikel Het verschil tussen HR, HR+, HR++ en HR+++ glas wordt exact uitgelegd wat het verschil is tussen de verschillende soorten isolatieglas.

De U-waarde van het kozijn is verschillend per soort kozijn. Met de U-waarde, ook wel warmtedoorgangscoëfficiënt, wordt aangeduid hoeveel warmte er per graad (Kelvin) temperatuurverschil, per seconde, per m² doorgelaten wordt tussen de ene en de andere kant van een constructie. Hoe lager de U-waarde, hoe minder warmte er doorgelaten wordt en hoe hoger derhalve de isolatiewaarde. De U-waarde is de omgekeerde waarde van de R-waarde (Rm-waarde). De Ug-waarde (‘g’ staat voor glass) geeft de U-waarde enkel van het glas zelf. De Ug-waarde van het glas mag 1.1 W/m²K zijn volgens de ISDE-regelgeving. In de ISDE-berekening rekent men tegenwoordig met een Ug-waarde van 1.0 W/m²K. De Uf-waarde (‘f’ staat voor frame) laat weten hoeveel warmte er verloren gaat via het kozijnprofiel. Kunststof/PVC scoorde op dit vlak beter dan hout en aluminium. Hout was minder dan kunststof echter door modificatie van het hout als Accoya is dat anders. Aluminium profielen scoren het minst goed. Ook de afstandshouders waarmee het dubbel of driedubbel glas wordt samengehouden heeft een invloed op de Uw-waarde van het glas.

Diagram: Ug, Uf en Uw relatie

De Uw-waarde (‘w’ staat voor window) geeft mee hoeveel warmte er verloren gaat door het volledige raam. De meeste kozijnspecialisten leveren een gedetailleerd Uw-waarde verslag. Ook zullen de kozijnleveranciers ervoor moeten zorgen dat de kozijnen en ramen zo geplaatst worden dat die voldoen aan de vooropgestelde Uw-waarde. Deze waardes horen min. 1.5 W/m²K (Bouwbesluit 2012) te zijn of met de aangescherpte nieuwbouweisen (BENG-eisen) van 1 januari 2021. Zo kan een offerte worden opgemaakt die hieraan voldoet. Een juiste en geschikte combinatie van profiel, glas en afstandshouders is heel belangrijk.

Van berekening tot gerealiseerde prestatie

De U-waarde van een kozijn geeft aan hoeveel warmte per seconde verloren gaat door het kozijn, per vierkante meter en per graad temperatuurverschil tussen binnen en de andere zijde van de constructie. De U-waarde, uitgedrukt in W/(m²·K), beschrijft in welke mate een constructie warmte doorlaat. Hoe lager deze waarde, hoe beter het kozijn isoleert en minder energie verloren gaat. Binnen de woning- en utiliteitsbouw is de U-waarde een belangrijke stuurparameter voor de energie-efficiëntie van een gebouw en voor het nemen van gerichte energiebesparende maatregelen. Kozijnen vormen een onderbreking in de isolatieschil en hebben daardoor relatief veel invloed op de totale U-waarde van een gevel.

Een kozijn met een goede U-waarde draagt bij aan een comfortabel binnenklimaat en een gebouw dat aantoonbaar goed geïsoleerd is. Op deze pagina lichten we toe hoe de U-waarde van kozijnen wordt bepaald, hoe glas en profiel gezamenlijk presteren en hoe thermische prestaties worden toegepast en geborgd binnen BENG-, NOM- en passieve bouwprojecten.

Warmtestroom en betekenis van de U-waarde

Het warmteverlies door een constructie, zoals een kozijn, kan worden berekend met de formule Q = U × A × ΔT. Deze berekening maakt inzichtelijk hoeveel warmte bij een bepaald temperatuurverschil verloren gaat en welke rol de isolatiekwaliteit van het kozijn daarin speelt. De formule laat zien dat niet alleen het oppervlak bepalend is, maar vooral de thermische prestatie van het kozijn zelf.

De isolatieprestatie van een kozijn wordt niet bepaald door één component. De u-waarde van glas (Ug) geeft aan hoe goed het type glas isoleert, terwijl de Uf-waarde staat voor de isolerende werking van het kozijnprofiel. De uiteindelijke Uw-waarde wordt onder meer beïnvloed door afstandhouders en glasrandconstructies, de verhouding tussen glas en profiel, montage en aansluiting in de gevel.

U-waardes binnen BENG, NOM en passief bouwen

Houten kozijnen hebben van nature goede isolerende eigenschappen. De uiteindelijke isolatieprestatie wordt mede bepaald door de glasopbouw: glas isoleert beter naarmate de samenstelling zwaarder wordt. Waar twee glasplaten, zoals bij standaard dubbel glas, een basisniveau bieden, zorgen drie glasplaten voor betere isolatie en lagere Uw-waardes. Binnen verschillende bouwopgaven worden onder meer de volgende prestaties gerealiseerd: BENG-Kozijn®: Uw-waardes tot circa 1,0 (dubbel glas), NOM-Kozijn®: Uw-waardes tot 0,8 (triple glas), HoutAlu-Kozijn®: Uw-waardes tot 0,64 (triple glas).

De uiteindelijke prestatie is altijd afhankelijk van houtsoort, profielopbouw, maatvoering en het gekozen type glas. Bij toepassingen binnen passief bouwen is een integrale benadering noodzakelijk, waarbij isolerende kozijnen, HSB-elementen en aansluitdetails gezamenlijk worden ontworpen en beoordeeld. Voor bouwprojecten is niet alleen de berekende prestatie van belang, maar vooral de aantoonbaarheid daarvan. De vereiste Uw-waardes van onze verschillende kozijnen zijn daarom getest en vastgelegd in prestatieverklaringen (DoP). Hiermee wordt geborgd dat de theoretische prestaties ook in de praktijk worden gerealiseerd en daadwerkelijk bijdragen aan duurzame energie efficiëntie.

Tijdens engineering, werkvoorbereiding, productie en afmontage wordt continu gestuurd op het realiseren van de vastgelegde prestaties. Daarmee wordt geborgd dat niet alleen op papier, maar ook in de gerealiseerde situatie wordt voldaan aan de gestelde eisen voor energieprestatie en comfort. Naast thermische prestaties speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Het toegepaste hout is volledig traceerbaar en afkomstig uit bossen die zijn gecertificeerd volgens FSC® en/of PEFC (STIP®). Dit waarborgt dat de kozijnen niet alleen bijdragen aan een lage energievraag, maar ook aan een verantwoorde materiaalkeuze en lange levensduur.

Flowchart: van materiaalkeuze tot DOCP-prestatieborging

Welke kozijnmaterialen en hun Uf-waarden?

Wat isoleert beter: hout, aluminium of kunststof? Er zijn diverse houtsoorten die gekozen kunnen worden in een houten kozijn, ieder met zijn eigen Uf-waarde. Over het algemeen hebben gemodificeerde zachthoutsoorten de beste Uf-waarde. Accoya® (Uf-waarde van 0.9) is hier een mooi voorbeeld van. Ook een kunststof kozijn isoleert goed, met een Uf-waarde tot ongeveer 1. Aluminium profielen behalen een Uf-waarde van rond de 1.6. Metalen kozijnen worden steeds minder vaak toegepast, doordat ze de vereiste prestaties vaak niet meer behalen. Hout is veruit de meest duurzame keuze, doordat het materiaal hernieuwbaar en CO2-neutraal is. Aluminium en kunststof kozijnen gaan ook minder lang mee en bij de productie komt een grote hoeveelheid aan CO2 vrij.

Belkozijnen levert uitsluitend isolatiegerichte kozijnen met zeer lage Uf-waardes van circa 0,8 tot 1,2. Dit betekent: uitstekende isolatie, hogere energieprestatie van uw woning, meer wooncomfort, minder tocht en kou, optimale basis voor HR++ of triple glas, betere kansen op subsidie (zoals ISDE). Of u nu kiest voor kunststof of aluminium kozijnen met koudebrugonderbreking: bij Belkozijnen staat isolatie altijd centraal.

Vergelijking Uf-waardes per kozijnmateriaal

Subsidiemogelijkheden en praktijktoepassing

Wilt u weten welke Uw-waarde haalbaar is voor uw woning? Vraag vrijblijvend een advies of offerte aan. De U-waarde van glas en kozijnen speelt een belangrijke rol bij het verduurzamen van uw woning. Niet alleen bepaalt deze waarde hoeveel warmte er verloren gaat, maar ook of uw investering in isolerend glas en kozijnen kan bijdragen aan subsidie, zoals de ISDE-regeling. Binnen de ISDE-subsidie wordt gekeken naar de isolatieprestatie van het totale raam. Dat betekent dat niet alleen het glas, maar ook het kozijn van invloed is op de beoordeling. Een goed isolerend kozijn vormt daarom de basis voor een energiezuinige oplossing.

Belkozijnen neemt u het werk uit handen. Daarnaast begeleiden wij u bij de subsidie die bij uw situatie past. Wat is het verschil tussen Ug, Uf en Uw-waarde: Ug-waarde: isolatie van het glas; Uf-waarde: isolatie van het kozijn; Uw-waarde: totale isolatie van het raam (glas + kozijn). De Uw-waarde is het belangrijkste voor energieprestatie en comfort. De exacte voorwaarden en eisen van de ISDE-subsidie kunnen wijzigen.

Belkozijnen levert kunststof en aluminium kozijnen, altijd gericht op maximale isolatie. Aluminium kozijnen worden uitsluitend geleverd met koudebrugonderbreking. Kan Belkozijnen helpen met subsidie? Ja. Belkozijnen ontzorgt u volledig bij de ISDE-subsidie: van advies tot berekening van de isolatieprestatie en het indienen van de aanvraag. Is triple glas altijd beter dan HR++? Niet altijd. Een goed isolerend kozijn met HR++ glas kan een lagere Uw-waarde hebben dan triple glas met een slecht kozijn. Het gaat om het totaalplaatje.

Praktische samenvatting en waarschuwende tips

  • U-waarde bepaalt de totale isolatie van kozijn plus glas; lagere waarde is beter.
  • Ug is glasisolatie, Uf is kozijnisolatie, Uw is totaal raam, Uw-waarde is kritisch voor reële prestaties.
  • Drie glaslagen (HR+++) met een goed Kozijn kunnen lagere Uw-waardes opleveren dan dubbel glas met een slecht profiel.
  • Houten kozijnen met accoya of gemodificeerde houtsoorten leveren aantrekkelijke Uf-waardes.
  • Koudebrugonderbreking bij aluminium is cruciaal voor haalbare Uw-waardes.

Praktische tabellen en overzichten

KozijntypeUf-waarde (approx.)VoordelenOpmerking
Accoya houten kozijn≈0.9Uitstekende isolatieDuurt langer, duurder
Kunststof kozijn≈1.0Goede isolatie, onderhoudsarmMilieuafweging
Aluminium kozijn met koudebrugonderbreking≈1.6Strakke esthetiek, duurzaamKoudebrugverlaging cruciaal

De U-waarde drukt de hoeveelheid warmte uit die per m² en per graad temperatuurverschil tussen de ene en de andere zijde van een wand doorgelaten wordt. Onder BENG en NOM is de combinatie van glas, frame en montage bepalend voor de uiteindelijk behaalde energieprestatie. In renovatieprojecten kan een betere U-waarde bijdragen aan subsidies of betere energielabels. De samenwerking met producenten zoals Forster Nederland en leverancier van DoCP-verklaringen (DoP) zorgt voor borging van de prestaties in de praktijk.

tags: #houten #kozijnen #u #waarde #1 #0