Veilig houtkachel plaatsen op houten vloer: voorschriften en regels

De installatie van houtkachels is nu eenvoudiger dan ooit tevoren! Deze traditionele verwarmingssystemen hebben een lange weg afgelegd sinds ze in de 16e eeuw voor het eerst in Europa werden uitgevonden. Tegenwoordig zijn er veel stijlen vrijstaande kachels waaruit je kunt kiezen. Voordat centrale verwarming werd uitgevonden, waren houtkachels onmisbaar in veel huizen. Die vroege doe-het-zelf houtkachels konden echter ook gevaarlijk zijn, met brand- en rookgevaar. De nieuwe, geavanceerdere houtkachel modellen zijn een heel ander verhaal. Toch moet je ze veilig installeren, gebruik de volgende tips.

1. Kies de juiste locatie

Een van de belangrijkste vragen is: waar moet je een nieuwe houtkachel in je huis installeren? Ruimte hebben is slechts een van de overwegingen. Het belangrijkste is echter dat je kachel op een veilige afstand van brandbare zaken wordt geplaatst, inclusief brandbare vloeren, meubels en muren. Deze voorzorgsmaatregel helpt ervoor te zorgen dat een verdwaalde vonk geen schade aan je huis kan veroorzaken. Je wilt bijvoorbeeld niet dat je kachel te dicht bij meubels staat die vlam kunnen vatten.

2. Plan voor brandhout

Bij het bepalen van de locatie moet je ook rekening houden met de locatie van je brandhout. Een houtkachel kan veel hout verwerken! Je zult een ruimte willen vinden waar je wat brandhout in de buurt kunt bewaren, zodat je minder vaak naar buiten hoeft. Je kunt je houtkachel echter ook bij de ingang van je huis plaatsen, zodat je gemakkelijk meer hout van buiten kunt halen.

3. Plaats een veilige vloer

Een kale vloer van een materiaal als steen, baksteen of tegels is ideaal voor een houtkachel. Als je geen brandwerende vloer in je huis hebt, moet je een stuk vloer toevoegen onder de plek waar de houtkachel komt. Wanneer je hout in je kachel doet, springen er ongetwijfeld hete vonken uit. De juiste vloer onder je houtkachel houdt je huis veilig.

4. Bescherm de muren

Op dezelfde manier moet je, zodra je een locatie voor de houtkachel hebt gekozen, de muren erachter beschermen. Net als de vloer, zijn tegels, bakstenen of steen allemaal ideale materialen voor de muur. Je wilt iets dat hitte- en vlambestendig is. Professionele haardinstallateurs zorgen ervoor dat je kachel op een veilige afstand van de muren staat. Toch moet je veilige materialen op de muren hebben om ze te beschermen tegen rondvliegende vonken en hoge hitte. Plaats ze met behulp van een kamersteiger.

5. Maak een plan voor de as

Houtkachels produceren veel as. Voordat je begint met de installatie van kachels in je huis, is het verstandig om een plan te hebben over hoe je met al die as omgaat. As kan bijvoorbeeld een waardevolle bijdrage leveren aan een tuin of composthoop, als je die hebt. Als je echter geen tuin hebt, moet je een andere afvoermethode plannen. Je kunt ze weggooien met de rest van je afval als dat nodig is, maar er zijn ook veel geweldige manieren om houtas te recyclen of hergebruiken. Welke methode je ook kiest, as moet met zorg worden behandeld. Het plaatsen van een houtkachel vereist zorgvuldige planning en aandacht voor verschillende belangrijke aspecten om zowel de veiligheid als de efficiëntie te waarborgen. Of je nu een bestaande houtkachel vervangt of een nieuwe installeert, er zijn diverse factoren waar je rekening mee moet houden. Het kiezen van de juiste locatie voor je houtkachel is cruciaal. Idealiter moet de kachel centraal in de ruimte worden geplaatst om de warmte gelijkmatig te kunnen verspreiden. Veiligheidsafstanden: Zorg ervoor dat de kachel voldoende afstand heeft tot brandbare materialen zoals muren, meubels en gordijnen. Rookkanaal: Zorg ervoor dat er een geschikte plek is voor het rookkanaal om de rook en verbrandingsgassen veilig af te voeren. 1. Vermogen: Bepaal het benodigde vermogen van de houtkachel op basis van de grootte van de ruimte die je wilt verwarmen en de isolatiegraad van je huis. Te veel vermogen kan leiden tot oververhitting en te weinig vermogen resulteert in een onvoldoende warmteproductie. 2. Efficiëntie: Moderne houtkachels zijn ontworpen met verschillende efficiëntieniveaus. 3. Stijl en ontwerp: Naast functionaliteit is het esthetische aspect ook belangrijk. Hittebestendigheid: Voor een houten vloer is een hittebestendige onderlegger nodig, zoals een speciale vloerplaat van staal, glas of keramiek. Voor stenen of betonnen vloeren is dit minder kritisch, maar een beschermende onderlegger kan nog steeds nodig zijn om de vloer te beschermen. Installatie: Zorg ervoor dat het rookkanaal correct wordt geïnstalleerd en voldoet aan alle wettelijke voorschriften. Een goed geïnstalleerd rookkanaal zorgt voor een goede trek en voorkomt dat rook en schadelijke gassen in huis komen. Bouwvoorschriften: Controleer lokale bouwvoorschriften en regelgeving met betrekking tot het installeren van een houtkachel. Veiligheidsnormen: Zorg ervoor dat de houtkachel voldoet aan alle veiligheidsnormen en certificeringen. Stooktechniek: Leer de juiste stooktechnieken om een efficiënte verbranding te bevorderen en de levensduur van de houtkachel te verlengen. Het plaatsen van een houtkachel vereist gedegen voorbereiding en naleving van verschillende richtlijnen en voorschriften. Door rekening te houden met de hierboven genoemde aspecten kun je ervoor zorgen dat je houtkachel niet alleen effectief en efficiënt werkt, maar ook veilig is voor jou en je huis. Raadpleeg altijd een professional voor advies en installatie om de beste resultaten te garanderen. Het toevoegen van een houtkachel aan uw huis kan niet alleen warmte en gezelligheid toevoegen, maar kan ook een middelpunt vormen van uw woonruimte. Echter, het correct plaatsen van een houtkachel is cruciaal om ervoor te zorgen dat deze veilig en efficiënt werkt. Verschillende regels en richtlijnen moeten worden gevolgd om ervoor te zorgen dat de installatie voldoet aan de veiligheidsnormen en lokale voorschriften. Wij hebben het hierboven over de veiligheidsnormen voor het plaatsen van een houtkachel. Houtkachels moeten op een veilige afstand worden geplaatst van brandbare materialen zoals muren, meubels, gordijnen en vloeren. De specifieke veiligheidsafschriften kunnen variëren afhankelijk van het model van de kachel. Hiervoor adviseren wij eigenlijk altijd minimaal 30cm afstand te behouden van brandbare materialen, hierdoor behoudt u een veilige afstand en kunt u gerust genieten van uw kachel. Wilt u dit toch liever dichter op de muur hebben staan? De houtkachel moet geplaatst worden op een brandwerende ondergrond zoals een speciale hittebestendige vloerplaat. Dit beschermt de vloer eronder tegen de hoge temperaturen die door de kachel gegenereerd kunnen worden. Daarnaast kunnen er ook kleine vonken uit de kachel komen tijdens het bijvullen van hout. Een correcte rookafvoer is essentieel om rook en giftige gassen veilig het huis uit te leiden. Dit omvat een geschikt rookkanaal dat voldoet aan de lokale normen en voorschriften. Hiervoor is het belangrijk dat u dezelfde diameter aanhoudt als de kachel. Een goede luchttoevoer naar de kachel is belangrijk voor de verbranding en de efficiëntie ervan. Zorg ervoor dat er voldoende ventilatie in de kamer is, zodat de kachel voldoende zuurstof krijgt. Het wordt sterk aanbevolen om een professionele installateur in te huren om de houtkachel en rookkanaal te plaatsen. Na installatie is regelmatige inspectie en onderhoud van de houtkachel essentieel om ervoor te zorgen dat deze veilig en efficiënt blijft werken. Dit omvat het regelmatig reinigen van het rookkanaal en het controleren op eventuele tekenen van slijtage of schade. Ook is het handig om uw kachel regelmatig schoon te houden met speciale schoonmaakartikelen. Nu u weet waar u op moet letten voordat u een houtkachel gaat aanschaffen is het altijd handig om nog even het bouwbesluit van uw gemeente door te lezen. Deze kunnen namelijk soms variëren afhankelijk van uw locatie. Wilt u graag nog meer informatie over het plaatsen van een houtkachel? In het Bbl staan onder meer technische regels voor het (ver)bouwen en gebruiken van een woning. In paragraaf 4.3.8 staan eisen voor de afvoer van rookgas en de toevoer van verbrandingslucht. Een bouwwerk met een (hout)kachel of open haard moet de juiste voorzieningen hebben, zodat de kwaliteit van de binnenlucht niet nadelig is voor de gezondheid (artikel 4.134). Dit volgt uit artikel 4.138, lid 3 en 4 van het Bbl en artikel 5.16 Bbl. Voor een houtkachel, pelletkachel of open haard is een gevelafvoer dus niet toegestaan. Artikel 4.138 lid 1 Bbl schrijft ook een minimale verdunningsfactor voor de rook van verbrandingstoestellen voor. Voor bestaande bouw geeft het Bbl minder specifieke voorwaarden. aan de plaats van de rookgasafvoer. Artikel 3.76 Bbl verwijst naar NEN-norm 8757. Bij toepassing van de NEN-norm 2757-1 is de vereiste afvoerhoogte minimaal 0,5 meter boven nokhoogte, afhankelijk van de dakhelling en de plaats van de schoorsteen. Een toelichting daarop staat in het kennisdocument Gezondheids- en hindereffecten door houtkachels van particulieren van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (STAB), dat in 2024 geactualiseerd is. Let op: voor een nieuwe schoorsteen op een (lage) aanbouw gelden aanvullende eisen, omdat de bestaande gevel als 'belemmering' geldt voor de stromingsrichting van de rookgassen. De schoorsteen moet dan hoog genoeg zijn om de rook te laten wegstromen. De benodigde hoogte hangt af van de precieze situatie, maar dat kan metershoog boven het dakvlak zijn. In NEN2757 staat meer informatie (paragraaf 5.2.2). Een grove vuistregel is dat de pijp bijna moet reiken tot de nokhoogte van het dak van het aanliggende gebouw (de uitmonding mag in een hoek van 10 graden lager liggen). Een installateur moet deze regels toepassen. Voor nieuwe kachels geldt in Europa sinds januari 2022 een strenger productbeleid (Ecodesign-verordening, bijlage II). Er mogen alleen toestellen op de markt komen die aan de typekeureisen voldoen. Een gemeente kan de installatie of aanwezigheid van houtkachels niet verbieden. Ook kan een gemeente geen lokale eisen stellen aan het keuren en installeren van een houtkachel. Is aan de technische eisen uit het Bbl voldaan? Dan mag een kachel geplaatst worden. Wél kan een gemeente het gebruik van houtkachels beïnvloeden. De gemeente kan bijvoorbeeld in het omgevingsplan regels stellen om nadelige gevolgen van die rookgassen te voorkomen of te beperken. De oogmerken van het Bbl en het omgevingsplan kunnen verschillen. Afhankelijk van het oogmerk kunnen gemeenten daarom soms toch regels stellen, die het Bbl aanvullen. Dit geldt bijvoorbeeld bij houtstook. De regels uit paragraaf 4.3.8 Bbl richten zich in de eerste plaats op de eigen gezondheid en de veiligheid van de gebruiker van een woning of ander bouwwerk. Een schoorsteen die hier niet aan voldoet, mag in het werkingsgebied van deze regel niet gebruikt worden voor houtstook. BeterstokenHoutkachelsHoutkachel installeren Een houtkachel installeren doe je niet zomaar. Er komt best wat precisiewerk bij kijken en je wilt natuurlijk dat de houtkachel op correcte wijze wordt geïnstalleerd. Dit garandeert namelijk een goede verbranding én een veilige woon- en leefsituatie. Het beste is dus om een houtkachel te laten installeren door een expert. DE-erkende bedrijven beschikken over het vakdiploma en borgen hun eindkwaliteit en veiligheid door jaarlijkse steekproeven en een geschillenregeling. Vind je DE-erkende installateur via het Centraal Register Techniek (Verbrandingsinstallaties overige). Wil je toch weten wat er allemaal komt kijken bij de installatie, lees dan vooral verder. Bij de installatie van een houtkachel zijn een aantal zaken erg belangrijk. Denk aan: Goede ventilatie De montage of installatie van de houtkachel De plaatsing van de houtkachel Een veilige aansluiting op het juiste rookkanaal Goede ventilatie is zeer belangrijk Een goede ventilatie in de ruimte waarin je houtkachel komt te staan is om meerdere redenen erg belangrijk. Ten eerste kan je kachel hierdoor optimaal branden, wat weer goed is voor het kostenplaatje en het zo duurzaam mogelijk branden. Daarnaast riskeer je met slechte ventilatie onvolledige verbranding, wat weer schadelijke stoffen met zich meebrengt. Goede ventilatie kan je al verkrijgen door een raam of ventilatierooster open te zetten. Bij mechanisch geventileerde ruimtes is dit wat lastiger. Gelukkig zijn moderne houtkachels zo ontworpen dat ze zuurstof ook uit andere plekken, veelal de kruipruimte, verkrijgen. De montage of installatie van een houtkachel Er zijn verschillende manieren om een houtkachel te monteren. De populairste montage is de vrijstaande houtkachel, je hoeft hierbij namelijk weinig tot niks te (ver)bouwen of slopen. Je kan ook kiezen voor een hangende houtkachel. Deze hangt bijvoorbeeld aan de muur (via een beugel) of aan het plafond, voor een prachtig zwevend effect. Daarnaast kan je ook kiezen voor een inzet- of inbouwhaard. Deze wordt vaak toegepast bij het ombouwen van een openhaard (waarin je minder efficiënt hout verbrandt) of wanneer men de kachel in of om een meubel geplaatst wil hebben. De plaatsing van de houtkachel Zoals gezegd moet de houtkachel geplaatst worden in een ruimte waar goede ventilatie (mogelijk) is. Let er ook op dat de houtkachel vrij staat. Dit betekent in de praktijk aan de achterkant van de kachel zo’n 10 centimeter afstand houden tot een muur of een ander niet-brandbaar iets, aan de zijkanten ongeveer een halve meter en aan de voorzijde minimaal een meter. De precieze afstanden verschillen per houtkachel en woonsituatie. Daarnaast is het erg belangrijk dat de kachel geplaatst wordt op een hittebestendige ondergrond, zoals beton, natuursteen of keramische tegels. Heb je geen hittebestendige ondergrond, dan kan je een vloerplaat van staal of glas neerleggen onder je kachel. Laat de plaat aan de voorkant van je kachel minstens 30 centimeter uitsteken en aan de zijkanten en achterkant zo’n 10 tot 15 centimeter. Waarom? Omdat er bij het verbranden van hout vonken uit je kachel kunnen springen en/of asresten kunnen vrijkomen die vervolgens op de grond vallen. Een veilige aansluiting op het juiste rookkanaal Een erg belangrijk onderdeel van de correctie installatie van je houtkachel is een veilige aansluiting op het rookkanaal. De rook die ontstaat bij de verbranding van haardhout moet immers op een verantwoorde manier weg kunnen. Er bestaan wettelijke eisen waaraan een rookkanaal moet voldoen op het gebied van kwaliteit, materiaal en constructie. Ook hierom raden we aan om een houtkachel te laten installeren door een erkende installateur. Deze is namelijk op de hoogte van alle wet- en regelgeving en zal zich hier ook aan houden. Het is mogelijk om je houtkachel aan te sluiten op een bestaand schoorsteenkanaal. Is deze niet aanwezig, dan moet er een nieuw en goed geïsoleerd rookkanaal gerealiseerd worden. Een rookgasafvoersysteem is er in verschillende materialen. Zo zijn er buizen van plaatstaal, staal of RVS. Alleen die laatste twee zijn echt goed bestand tegen hoge temperaturen. Let wel op: een bestaand rookkanaal moet in de meeste gevallen nog aangepast worden op je nieuwe houtkachel. Zo moet een gemetselde schoorsteen altijd worden voorzien van een RVS-voering in de juiste afmeting. De verplaatsing van rook vanuit een houtkachel gebeurt op basis van onderdruk, waarbij de gassen zich verplaatsen naar een ruimte met een lagere druk, die zich in de afvoer naar buiten bevindt. Hoe efficiënt dit proces verloopt heeft alles te maken met de zogeheten trek van je rookkanaal. Deze trek wordt beïnvloed door de warmte in je rookgasafvoerkanaal, maar ook door de vorm en lengte van dit kanaal. Zitten er bijvoorbeeld heel veel bochten in je rookkanaal, dan komt dit de trek niet ten goede. Het beste is om één recht kanaal te plaatsen van kachel naar boven de nok van het dak. Veilige en verantwoorde installatie van houtkachels Zoals je ziet, zijn er nogal wat zaken waar je op moet letten bij een veilige en verantwoorde installatie van een houtkachel. Bezoek een specialist bij jou in de buurt en maak snel een afspraak, of bezoek een van de vele showrooms in ons land. Hier krijg je advies op maat door een van de vele opgeleide en erkende NHK-specialisten. Deel Als u op deze pagina bent beland, vraagt u zich of u een houtkachel mag plaatsen in uw situatie. De correcte installatie van een houtkachel is belangrijk voor uw eigen gezondheid en voor uw omgeving. Daarom is het plaatsen van een houtkachel gebonden aan wetten en regels.

Overige regelgeving en normen

Houtkachel plaatsen in huis Op landelijk niveau is wet- en regelgeving opgesteld voor het plaatsen van een houtkachel in woningen. De wet- en regelgeving is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze zijn opgesteld om de veiligheid en gezondheid te waarborgen, evenals de duurzaamheid en bruikbaarheid van houtkachels te verbeteren. Let op, de Bbl is opgesteld voor nieuwbouwwoningen, maar veel regels gelden ook voor bestaande woningen. Afvoer van rookgassen Er zijn regels opgesteld voor de afvoer van rook om er voor te zorgen dat de rookoverlast minimaal is. De rookgasafvoer, vaak een schoorsteen, moet boven het dak uitmonden. Een gevelafvoer is niet toegestaan voor houtkachels. De uitmonding van de afvoer moet zich op minimaal 1 meter afstand van de perceelgrens bevinden. Afhankelijk van de dakhelling en de positie van de schoorsteen moet de uitmonding minimaal 0,5 meter boven de nokhoogte uitsteken. De exacte vereisten variëren op basis van specifieke omstandigheden en lokale regelgeving. De capaciteit van de rookgasafvoer moet voldoende zijn zodat een doeltreffende verbranding mogelijk is. Voor een nieuwbouw- of verbouwwoning wordt de capaciteit bepaald volgens NEN 2757. NEN 8757 geldt voor bestaande bouw. Toevoer van verbrandingslucht Voor uw eigen veiligheid is het belangrijk dat de toevoer van verbrandingslucht voldoende is. Voor verbrandingstoestellen met een totale capaciteit van maximaal 130kw, waar verreweg de meeste houtkachels onder vallen, wordt deze bepaald met NEN 1087. Hierin zijn de normen voor ventilatie van gebouwen vastgelegd. Ecodesign voor nieuwe kachels Nieuwe houtkachels moeten voldoen aan de Europese EcoDesign richtlijn. EcoDesign 2022, de meeste recente richtlijn, schrijft voor dat houtkachels een minimaal rendement van 75% moeten hebben. Ook mogen kachels maximaal 40 milligram fijnstof per kubieke meter uitstoten. Uiteraard voldoen alle nieuwe houtkachels aan de EcoDesign 2022 richtlijn. Lokale regels Naast landelijke regels kunnen ook lokale regels gelden voor het gebruik van houtkachels. Bekijk de regelgeving in uw gemeente voor meer informatie. Houtkachel in de tuin, mag dat? Wilt een houtkachel in uw tuin gebruiken? Ook hiervoor gelden bepaalde wetten en regels. In de Wet milieubeheer staat dat het niet toegestaan is om afvalstoffen te stoken. Daarom mag u in een houtkachel alleen onbehandeld en ongeverfd hout stoken. De vraag of u een houtkachel in de tuin mag gebruiken, hangt echter af van uw gemeente. Deze regelgeving is namelijk vastgelegd in gemeentelijke regelgeving. Iedere gemeente is verplicht een omgevingsvisie op te stellen, waarin de regels voor stoken in de buitenlucht beschreven zijn. Regels voor houtkachels in een overkapping Een overkapping is een bouwwerk en daarom geldt de wet- en regelgeving zoals opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving. De regelgeving voor woningen op het gebied van rookgassen, toevoer van verbrandingslucht en Ecodesign geldt dus ook voor overkappingen. Houd eveneens rekening met gemeentelijke regelgeving. Zoas u kunt lezen, is het plaatsen van een houtkachel geen eenvoudige klus. Onze houtkachels worden daarom door een ervaren installateur geïnstalleerd. Heeft u vragen over dit onderwerp of wilt u graag meer informatie. Een houtkachel is een populaire manier om een huis te verwarmen, vanwege de warmte maar ook de gezellige sfeer in huis. Maar om optimaal te genieten van je houtkachel, is het belangrijk om te weten hoe je deze op de juiste manier gebruikt en wat de verschillen zijn tussen diverse soorten. Tegenwoordig zijn er verschillende alternatieve houtkachels met een veel hoger rendement en een lagere uitstoot van fijnstof. Dat bespaart kosten en is prettiger voor je buren.

Tip: bronnen en hulpmiddelen

De oogmerken van het Bbl en het omgevingsplan kunnen verschillen. Afhankelijk van het oogmerk kunnen gemeenten daarom soms toch regels stellen, die het Bbl aanvullen. Dit geldt bijvoorbeeld bij houtstook. Ecodesign voor nieuwe kachels voldoet aan de Europese regelgeving. Een gemeente kan geen lokale eisen stellen aan het keuren en installeren van een houtkachel, maar kan wel regels opnemen in omgevingsplannen.

tags: #houtkachel #op #houten #vloer