Het Houtplein in Haarlem is een scharnierpunt tussen het Frederikspark en de binnenstad van Haarlem. Dit ingewikkelde en rommelige verkeersknooppunt wordt omgevormd tot een groen plein, een verblijfsruimte met allure en een waardige entree van de stad.
Achtergrond en doel van de renovatie
Sinds maart 2022 werkt Dura Vermeer in opdracht van de gemeente Haarlem aan de herinrichting van het Houtplein en de omliggende straten. Het plein behoudt de belangrijke functie voor het openbaar vervoer en het doorgaande fietsverkeer, terwijl het ontwerp een mooie overgang tussen de Haarlemmer Hout en het stedelijke centrum mogelijk maakt. Door de herinrichting worden verblijfskwaliteit en leefomgeving sterk verbeterd, met veiligheid en bereikbaarheid als prioriteiten.
Ontwerpfilosofie en ruimtelijke ontwikkeling
Al ontwerpend ontstond een ruimtelijk, socialer en functioneler plein. Een plein dat schoonheid en identiteit in zich heeft. Op het plein vormen zich opgetilde maaivelden die worden bezet met boomgroepen; vele fijne stammen creeren samen een enorme kroon van fris groen blad. Deze boomgroepen verzachten de schaalsprong tussen oude stadswoningen ten westen van het plein en de grotere bebouwing aan de oostzijde. Het nieuwe provinciehuis vervoegt zich zo met de stad.
De opgetilde maaivelden vormen de zitplekken op het plein: geen banken, maar zitgelegenheden die voortkomen uit het ontwerp, met een steeds veranderend bloemveld op de achtergrond. Bloemvelden dienen als feestelijk entree van de binnenstad. Het plein zelf wordt een verblijfsruimte die eenvoudig oversteekbaar is en allure uitstraalt.
Samen met de heraanleg van de Dreef, het Frederikspark en de Tempeliersstraat vormt het nieuwe Houtplein terug een waardig entree van de prachtige stad Haarlem.
Profielen en detaillering
- Profiel Houtplein: Nu en straks
- Profiel Tempeliersstraat: Nu en straks
- Profiel Dreef: Nu en straks
- Profiel Frederikspark: Nu en straks
- Detailuitwerking Pleinruimte met realisatie van een functionele en veilige entree voor de Haarlemse binnenstad
Veiligheid, bereikbaarheid en fasering
De werkzaamheden starten in februari 2022 en duren tot 2023. Verkeer, openbaar vervoer en fietsverkeer blijven in verschillende fases toegankelijk, met prioriteit voor veiligheid. Een gedegen faseringsplan borgt de continuïteit van de doorstroming rondom het projectgebied en houdt rekening met evenementen en wensen van stakeholders.
In het ontwerp kan autoverkeer momenteel enkel de stad uitrijden via het Houtplein en de Wagenweg; auto’s zijn gast en moeten voorrang geven aan fietsers. De bus krijgt een apart verkeersknooppunt op het Houtplein, waardoor reizigers meer comfort ervaren en minder tijd kwijt zijn aan overstappen. Een fietsparkeerkelder aan de noordzijde biedt handigheid voor fietsers richting het centrum.
Tijdens de werkzaamheden blijft het Houtplein een belangrijk knooppunt waar bussen, auto’s, fietsers en voetgangers samenkomen. Het ontwerp zorgt voor een betere beleefbaarheid en veiligheid in alle fasen. Het busverkeer blijft in de stad via het bestaande traject het Houtplein gebruiken na renovatie.
Historie en context
In de jaren 1950 begon de ontwikkeling van het Houtplein als een verkeersplein. De Grote Houtbrug en de Grote Houtpoort waren essentieel voor de verbinding met andere delen van Haarlem. Tegenwoordig is het plein omgeven door horecagelegenheden, woningen en kantoorcomplexen zoals ING en ABN Amro. Het Houtplein is bereikbaar met openbaar vervoer, waaronder buslijn 3 en nachtbus N80.
Het Provincie Noord-Holland-kantoor aan het Houtplein is volledig gerenoveerd en geschikt gemaakt voor circa 1.000 flexibele werkplekken. Het ontwerp, afkomstig van Kraaijevanger Urbis, kenmerkt zich door natuurlijke materialen en energiebesparende technieken. Duurzaamheid en publieke toegankelijkheid staan centraal, met een focus op cradle-to-cradle materialen waar mogelijk.
Het gebouw bevat vier klimaatgehelen met korte luchtkanalen, wat energiezuinigheid bevordert en stofophoping voorkomt. Het energiegebruik ligt momenteel op ongeveer één derde van vroeger, met een gemiddelde GPR-score van 9,0 - uitzonderlijk hoog voor een renovatie. Ramen kunnen per ruimte open voor natuurlijke ventilatie, en zonnepanelen sieren het dak.
De samenwerking met aannemer Heijmans N.V. en de betrokkenheid van de gemeente Haarlem zorgen voor een integrale aanpak waarin veiligheid, mobiliteit en duurzaamheid hand in hand gaan.
Oude Film Countdown
Verwachtingen en toekomstbeeld
Het Houtplein wordt volledig gerenoveerd en de planning voorziet in een naadloze overgang tussen de Haarlemmer Hout en het stedelijke centrum. Het nieuwe plein biedt een aantrekkelijke entree, met groene invullingen en comfortabele verblijfsplekken die uitnodigen tot een verblijf en ontmoeting in de stad.
De renovatie verbindt het Frederikspark en de Tempeliersstraat met het centrum, waardoor de openbare ruimte een coherente, leefbare en veilige entree voor bewoners en bezoekers wordt. De combinatie van hoogwaardige materialen, groen, en moderne mobiliteitsoplossingen maakt het Houtplein een modern voorbeeld van stedelijke vernieuwing.