Aan ons charmant huisje gaan we een uitbouw zetten maar zijn nog aan het twijfelen over de gevelbekleding van de uitbouw (huis blijft in wit geschilderde gevelsteen). De architect heeft ons kunnen overtuigen om grijze ruitvormige leien te gebruiken voor zowel de gevel als het dak. Oorspronkelijk kenden we deze leien enkel als gevelbekleding voor wachtgevels en vinden dit niet mooi omdat dit goedkoop overkomt. Door gevel en dak echter hetzelfde uit te voeren + door veel aandacht aan de details te besteden, zijn we hier wel voor te vinden, zeker in combinatie met houtenschrijnwerk. We zouden kiezen voor de Adonit lei, natuurgrijs omdat hier geen coating op zit (minder glans) en deze ook niet effen is maar meer een wolkeffect heeft, (lichte kleurschakering). Onze angst is echter dat deze leien niet zo duurzaam zijn en dat ze daarnaast na 5 a 10 jaar ook snel gaan vervuilen. De leien worden dan donkerder/vuiler (zoals op sommige wachtgevels te zien is). De leverancier heeft ook gezegd dat leien ook niet afgespoten mogen worden als ze vuil zijn omdat dan de poriën helemaal open komen te staan, en de leien nog sneller vuil gaan worden. Hoe denken jullie er over?
Een alternatief waar we ook zeker voor te vinden zijn (architect ook maar heeft liever leien: specialer) is thermowood als gevelbekleding, verticaal geplaatst. Zouden jullie voor de ruitvormige lei gaan ondanks de onzekerheid over het proper blijven van de leien? Ik verneem graag jullie mening!
Met leien als gevelbekleding heb je vele mogelijkheden. En dat is meteen het grootste voordeel. Je kan jouw gevel werkelijk compleet uniek maken door een brede keuze aan soorten, kleuren en legverbanden. In deze blog gaan we er dieper op in.
Soorten leien en hun kenmerken
- Natuurleien
Natuurleien worden vervaardigd uit leisteenblokken die tot kleine, platte bladen worden gekliefd. Een gevel die bedekt is met natuurleien heeft een natuurlijke, levendige uitstraling. De levensduur is erg lang, gaandeweg van 80 tot 100 jaar. Ook zijn de leien stormvast en vergen ze weinig tot geen onderhoud. - Kunstleien
Kunstleien worden gemaakt uit vezelcement, waardoor ze een strakke en egale uitstraling zonder oneffenheden krijgen. Ook de architectonische mogelijkheden zijn breed, omdat de kunstleien op diverse manieren aangebracht kunnen worden. Ook zijn ze doorgaans aantrekkelijker geprijsd dan natuurleien. Breed scala aan kleuren en legverbanden.
Omdat er verschillende soorten leisteen bestaan, heb je uiteindelijk de keuze uit allerlei kleuren. Zo kunnen de kleuren van leien uit natuursteen variëren van grijs tot antraciet. Met kunstleien zijn er zelfs verschillende legverbanden mogelijk. Dat betekent dat jij jouw gevel een compleet uniek uiterlijk kan geven. De legverbanden gaan van leien in halfsteenverband en open voeg tot leien in dubbele, horizontale of ruitdekking. En zelfs tussen die mogelijkheden heb je nog verschillende combinaties. Kortom: de mogelijkheden van leien als gevelbekleding zijn haast eindeloos.
Voordelen en praktische overwegingen
- Leien zorgen voor een strak, afgelijnde en tegelijk een natuurlijke look.
- Leien hebben een licht gewicht, waardoor ze geschikt zijn voor verschillende draagconstructies.
- Als jouw dak ook van leien is, kan het gewoon ononderbroken doorlopen worden.
- Leien zijn duurzaam en hebben een lange levensduur.
- Leien hebben een hoog isolerend vermogen.
Wat is de levensduur van een leien gevelbekleding? Een leien gevel laten plaatsen is een van de meest duurzame gevelbekledingen. Natuurleien hebben een levensduur tot wel 80-100 jaar, terwijl kunstleien uit vezelcement doorgaans tot circa 20-30 jaar meegaan. Mosvorming kan optreden bij vezelcementleien na verloop van tijd, maar dit is vaak onderhoudbaar met een mosdodend middel en een beschermende coating. Voor een leien gevelrekening wordt vaak 75-85 euro per m² voor kunstleien en 110-125 euro per m² voor natuurleien genoemd. Offertes van verschillende vakmannen vergelijken blijft aan te raden.
Kan je een leien gevel ook combineren met isolatie? Eerlijk gezegd: ja. Als jouw gevel nog niet geïsoleerd is, is het sterk aan te raden om bij het plaatsen van een leien gevel ook isolatie in de gevel te overwegen. Leien zijn dun en licht en passen goed bij verschillende isolatietypen. Het verhoogt de initiële kosten, maar levert op termijn energiebesparing op en mogelijk premies van de overheid of netbeheerder.
Toepassingsverhalen en praktijkvoorbeelden
Zo kan een strakke leienmantel voor dak en gevel zorgen voor een monolithisch geheel. Een voorbeeld is een vrijstaande woning in Beveren (België) met Cedral Alterna leien in dambordpatroon waarin zowel het dak als de gevel werd bekleed. De kleurbetongrijs creëert een contrast met zwart kantoorvolume en draagt bij aan een koeler binnenklimaat in de zomer. Er werd gekozen voor een combinatie van houtskeletbouw en ecologische materialen, met een totaal van ongeveer 118 m² dak en 175 m² gevel behandeld met Cedral Alterna leien.
Andere systemen zoals open voeg, halfsteensverband, Quatro en cassette systemen bieden verschillende architectonische effecten. Kunstleien kunnen gespijkerd worden voor een onzichtbare bevestiging, terwijl natuurleien doorgaans met haken of spijkers op houten rasterwerk bevestigd worden. Mosvorming en verkleuring kunnen voorkomen, maar coatings en mosdodend onderhoud kunnen de levensduur en uitstraling aanzienlijk verlengen.
Isolatie, ventilatie en damp-open folies
Bij renovaties is damp-open folie een belangrijke oplossing voor isoleren van zowel dak als gevel, met twee functies: waterkering en dampdiffusie. Voor specifieke toepassingen zijn er hoogwaardige folies zoals VX Plus Folie, MorgoFassade Standraard Plus, MorgoTop Standaard Fr en MorgoVent 220 Plus, die zorgen voor ventilatie en waterhuishouding. Damp-open folie is een verstandige keuze bij gevel- en dakrenovaties om vochtproblemen te voorkomen.
Denk ook aan dakvensters, isolatiediktes en de Rc-waarden bij het plannen van een uitbouw. Voor renovaties kan het combineren van leien met zonne-energie een aantrekkelijke oplossing zijn: zonnepanelen kunnen geïntegreerd worden als leien-zonneleien (bv. ClearlineFusion) die esthetiek, duurzaamheid en functionaliteit combineren zonder de oorspronkelijke uitstraling al te veel te veranderen. De installatie kan snel en efficiënt plaatsvinden in combinatie met de dakbedekking.
Kiezen tussen natuurleien en kunstleien bij jouw project
Bij de keuze tussen natuurleien en kunstleien spelen factoren zoals duurzaamheid, esthetiek, prijs en onderhoud een rol. Natuurleien geven een natuurlijke charme met unieke kleurverschillen en lange levensduur (tot 100 jaar), maar zijn duurder en kunnen kleine imperfecties tonen. Kunstleien bieden meer prijs-kwaliteit, variabele legverbanden en minder onderhoudsgevoeligheid, maar hebben een kortere levensduur en kunnen mosvorming vertonen. De bevestigingsmethode varieert ook per materiaal: kunstleien kunnen gespijkerd worden voor een onzichtbare bevestiging, terwijl natuurleien doorgaans met haken of spijkers op een rasterwerk worden bevestigd.
Voor wie een strak en modern geheel zoekt, kan een combinatie van ruitvormige leien op zowel gevel als dak met houtenschrijnwerk een heel uitgesproken look geven. Een alternatieve stijl is thermowood als verticale gevelbekleding, wat een warm en organisch effect biedt en een andere textuur impliceert dan leien. Architectuur en uitstraling spelen hierbij een cruciale rol bij de uiteindelijke keuze.
Adviezen en praktische tips
- Vraag offertes aan bij verschillende aanbieders om een goede prijs-kwaliteit te krijgen.
- Overweeg isolatie in de gevel tegelijk met de leien om energiekosten te besparen (Rc-waarde controleren).
- Let op de onderhoudsvereisten: mosvorming bij kunstleien en naturele variaties bij natuurleien; plan periodieke reiniging en eventueel beschermende coatings.
- Wanneer je kiest voor een uitbouw die aansluit bij het bestaande vlakke dak, kan een uniforme leienmantel de esthetiek versterken.
- Overweeg damp-open folie voor vochtbeheersing en een goede ventilatie van dak-/gevelconstructies.
In deze context blijkt de combinatie van dezelfde leien voor dak en gevel een krachtige esthetische en energetische oplossing te vormen, mits aandacht wordt besteed aan details zoals aansluiting bij raamkaders en de onderliggende draagconstructie. De uitbouw krijgt zo een naadloze, moderne uitstraling die tegelijk tijdloos blijft door de keuze voor duurzame materialen en zorgvuldige afwerking.
Een leien gevel is duurzaam en heeft een unieke uitstraling. Er bestaan zowel natuurleien als kunststofleien. Kunstleien (vezelcement leien) worden gemaakt van cement en kunststofvezels, zijn sterk en licht en bieden diverse legverbanden en kleuren. Natuurleien stammen uit grote stukken natuursteen en geven een natuurlijke charme met kleine imperfecties die niet te kopiëren vallen. De prijs per m² varieert aanzienlijk: kunstleien doorgaans 75-85 euro, natuurleien 110-125 euro. Mosvorming bij vezelcementleien kan optreden na ongeveer tien jaar; er zijn coatings en mosdoders die dit kunnen voorkomen of herstellen.
Case: Cedral Alterna leien voor een monolithisch volume
In een recent project in een dorp werd Cedral Alterna leien toegepast in dambordpatroon op zowel dak als gevel, wat een uniform en strak beeld gaf. De eigenaars wilden een gevelbekleding in halfsteensverband en een dak met dubbele dekking. Het gewicht van Cedral Alterna leien maakt het mogelijk om een monolithisch geheel te creëren waarbij de volumetrie van het huis extra benadrukt wordt. De verbinding met aluminium vinnen zorgt voor een precieze aansluiting met schrijnwerk en raamopeningen.