Koolmonoxide (CO) is een levensgevaarlijk gas. Je ruikt, proeft en ziet het niet, maar mensen die het inademen, kunnen ernstige gezondheidsklachten krijgen en zelfs overlijden. Veelal komt koolmonoxide een huis binnen door een niet goed geïnstalleerde of onderhouden gasverbrandingsinstallatie. Dit bleek uit onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. Op aanbeveling van deze raad is daarom nieuwe wetgeving gemaakt. Per 1 april 2023 is het verboden om een niet-gevestigde bedrijf in te huren voor werk aan een gasverbrandingsinstallatie. Ook zelf klussen aan een installatie mag niet meer.
Veel huurwoningen hebben een cv-ketel die wordt meegehuurd met de woning. Periodieke controle van deze ketels is voor rekening van de verhuurder. Bevindt je huurwoning zich in een flat of appartementencomplex? Dan is de cv-ketel vaak aangesloten op een rookgasafvoer die met buren wordt gedeeld. De Brandwondenstichting en de Brandweer zijn samen met het ministerie van BZK een campagne gestart: ‘Stop CO-vergiftiging’.
Open geisers en CO-gevaar in huurwoningen
28 juni 2023 - Vanwege het gevaar voor koolmonoxidevergiftiging halen verhuurders open geisers steeds vaker weg. Niet altijd is er een alternatief en dat kan niet de bedoeling zijn. Een huurder heeft recht op warm water en een veilige warmwatervoorziening is essentieel voor de gezondheid. De verhuurder moet zorgen dat er een aansluiting is voor een boiler of veilige geiser. De rechter vond dit ook in een zaak die door een huurder uit de Amsterdamse Rivierenbuurt was aangespannen.
Bij open verbrandingstoestellen is de kans op koolmonoxidevergiftiging hoger dan bij een gesloten systeem. Vanaf 1 april mogen alleen nog installatiebedrijven met een CO-wijzer certificaat gasinstallaties onderhouden. Als de open geiser niet meer onderhouden kan worden zijn er helaas verhuurders die de huurder in de kou laten staan. Ze weigeren een nieuwe aansluiting te maken voor een warmwatervoorziening die wél van deze tijd is. Vaak is een aanpassing nodig om bijvoorbeeld een elektrische boiler of een gesloten geiser op te kunnen hangen.
Technische aanpassingen en verantwoordelijkheden van verhuurders
- Voor een elektrische boiler is doorgaans een aparte groep in de groepenkast nodig en een geaard aansluitingspunt.
- Voor een gesloten verbrandingstoestel is een luchttoevoer nodig en aanpassingen voor een rookgasafvoer.
- Dat zijn werkzaamheden voor rekening van de verhuurder.
Een huurder die met steun van het Emil Blaauw Fonds een procedure bij de rechter voerde, kreeg daarin gelijk. De rechter oordeelde dat als de verhuurder geen warmwatertoestel kan aansluiten, dit als een gebrek geldt. Een huurverhoging was daarom niet op zijn plaats en verhuurder werd verplicht een extra groep en een geaard aansluitingspunt aan te brengen. Zie hier het vonnis.
Wat betekent een gebrek voor huurders?
Het niet kunnen aansluiten van een veilig warmwatervoorziening is dus een gebrek. Wij adviseren huurders die hun open geiser willen of moeten vervangen door een veiliger warmwatertoestel, de verhuurder een schriftelijk verzoek tot aanpassing van de groepenkast of rookgasafvoer te sturen. Krijgt u geen of een onbevredigend antwoord en woont u in ons werkgebied? Meldt u dan bij ons voor vervolgstappen. Zie deze voorbeeldbrief van !WOON die u de verhuurder kunt sturen.
Procedures, rechtszaken en redelijkheid
Er is behoorlijk wat rechtspraak over dit onderwerp. Meestal is dit onderdeel van een groter geheel aan werkzaamheden in het complex, bijvoorbeeld het treffen van verduurzamingsmaatregelen. De verhuurder kan een renovatievoorstel doen met details over wat wanneer gebeurt en mogelijke huurverhoging. Als huurders niet instemmen, kan de verhuurder een procedure starten bij de kantonrechter om de redelijkheid van het voorstel te beoordelen. Bij een complexgewijze aanpak geldt: als 70% of meer van ten minste 10 huurders heeft ingestemd, wordt het voorstel als redelijk beschouwd. De rechtbank Amsterdam speelde een zaak waarbij de verhuurder Stadgenoot open verbrandingstoestellen wilde vervangen door een HR-ketel. De rechter oordeelde dat de verhuurder een beroep kon doen op redelijkheid, mits er draagvlak is en duidelijke communicatie over kosten en baten aan huurders wordt gegeven.
Advies bij conflicten en vervolgstappen
- Laat een draagvlakanalyse opstellen en bereken de verwachte huurverhoging en besparingen voor de huurder.
- Indien huurders niet meewerken, kan een goed onderbouwd renovatievoorstel nodig zijn en soms een procedure.
- Ons kantoor kan begeleiding bieden bij overwegingen en stappen richting vervanging van open verbrandingstoestellen.
VEILIGHEID: Ventileer altijd ruimten met gastoestellen. Controleer CE-markering op keuzes en volg fabrikantvoorschriften voor gassoort en gasdruk. Let op blauwe, stabiele vlammen en wees alert op condensatie als indicatie van problemen met de cv-ketel. Koolmonoxide is kleurloos en reukloos, dus overweeg een CO-melder als extra beveiliging. Verhuurders moeten de veiligheid van geisers in hun woningen in de gaten houden. Minister Knops onderzoekt of onderhoudsverplichtingen vastgelegd kunnen worden in wetgeving.
Wat te doen bij koolmonoxidevergiftiging | Rode Kruis
Wat te doen als u in een huurwoning woont met open geisers?
- Vraag schriftelijk aan uw verhuurder om een veilige warmwatervoorziening (elektrische boiler of gesloten geiser) met passende aanpassingen aan groepenkast en rookgasafvoer.
- Documenteer communicatie en benoem het gebrek; verwijs naar relevante jurisprudentie en vereisten voor afvoer en luchttoevoer.
- Overweeg contact met adviesorganisaties en mogelijk een beroep doen op de Huurcommissie voor huurverlaging bij ernstige onderhoudsgebreken.
Verhuurders moeten maatregelen treffen om CO-vergiftiging te voorkomen. Open geisers worden steeds vaker verwijderd, maar dit proces moet gepaard gaan met opvolging die de huurder niet in de kou laat staan. Een veilige vervanging en renovatie kan leiden tot kostenbesparingen en een reductie van CO-risico’s voor bewoners en omwonenden.