De grond waarop uw woning staat en de tuinen van de rij woningen zijn niet van u, wel van de Wbv. Daarom wordt juridisch het stuk grond van al die tuinen achter de rij woningen als één groot perceel gezien, niet als allemaal kleine stukjes tuin per woning. Er is dus geen sprake van een erfgrens bij die tuinen. Wilt u iets op die grond, van de Wbv, zetten dan mag dat alleen met, bij voorkeur schriftelijke, toestemming van de eigenaar van de grond, dus de Wbv. Geeft deze toestemming voor het plaatsen van een bouwwerk op haar grond, bijvoorbeeld een schutting, dan mag dat alleen gebeuren op het stukje grond dat u van de Wbv huurt. Daarna is het uw schutting op het door u gehuurde stukje grond van de Wbv. Echter, andersom geldt dat precies eender voor uw buren.
De vraag is dus of u moeilijk moet doen over die boompjes die straks tegen uw schutting aangroeien. Natuurlijk kunt u van nijd hoog en laag springen, totdat de Wbv het met u zat is, over zo'n betrekkelijke kleinigheid. Een grote Wbv kan het u dan wel eens knap lastig maken en mogelijk het u straks verbieden een bouwwerk, zoals een schutting is, op hun grond te plaatsen. Wilt u dat risico lopen? Bedenk naar uw buren en de Wbv dat u met stroop altijd nog meer vliegen vangt als met azijn. Ook kunt u nog naar de Rijdende rechter bij SBS6 of naar Mr. Reed bij KRO/NCRV stappen.
Dat is waarom dit artikel zich richt op twee onderwerpen in het burenrecht: hinder en beplantingen. Daarnaast wordt besproken waar u op moet letten bij het tuinieren. Mag uw boom wel zo dicht bij de schutting staan? Wat moet u met die overhangende tak in uw tuin? Zo voorkomt u onenigheid met uw buren en kan de rechter in zijn stoel blijven zitten!
Wat is hinder?
In het Burgerlijk Wetboek wordt eigendom omschreven als ‘het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben.’ Toch zijn er wel beperkingen. Het recht van de één houdt immers op bij het recht van de ander. U mag niet bij de uitoefening van uw eigendomsrecht een ander hinder toebrengen. Hinder is bijvoorbeeld geluidsoverlast, stank, rook, maar ook het onthouden van licht of het ontnemen van steun. Denkaan het voorbeeld dat de buren een enorme boom in hun tuin plaatsen, waardoor u niet meer van de zon of van uw uitzicht kunt genieten. Of ’s avonds fel licht op het erf van de buren, waardoor u niet goed kunt slapen. Een ander sprekend voorbeeld: de enthousiaste haan van de buren die u iedere ochtend om zes uur uit uw bed kraait.
Wanneer is sprake van hinder? Als uw buren besluiten een avondje te gaan barbecueën en u last heeft van rook of stank, hoeft u niet zonder meer naar de rechter te stappen. Sommige hinder moet worden getolereerd. De beoordeling van onrechtmatige hinder hangt af van de ernst, duur en overige omstandigheden. Was hinder al aanwezig voordat u verhuisde, dan is het minder snel onrechtmatig. Bij het afwegen van belangen speelt ook de bereidheid van de buren om maatregelen te nemen een rol. Een goede balans tussen het belang van de buren en uw eigen belang bepaalt of er naar de rechter wordt gestapt.
Beplantingen: wat mag en wat niet?
In het burenrecht staan regels over bomen, struiken en andere planten. In de meeste gevallen mag u niet dicht bij de erfgrens beplantingen hebben die hoger zijn dan de scheidsmuur of schutting. Voor bomen geldt twee meter vanaf het midden van de boom, voor heesters en heggen een halve meter. Reden: voorkomen dat beplantingen licht, lucht of uitzicht bij de buren wegnemen. Gemeentelijke verordeningen of plaatselijke gewoonten kunnen anders uitpakken. U kunt toestemming krijgen van de buren via een erfdienstbaarheid, notariële akte vastgelegd, zodat zij dulden dat uw boom of heg te dicht bij de erfgrens staat.
Staat de beplanting toch te dicht en hebt u geen toestemming? Dan kan de buurman u vragen deze te verwijderen. De rechter kan soms een schadevergoeding opleggen in plaats van verwijdering. Verjaring kan ertoe leiden dat erfdienstbaarheid ontstaat, waardoor u geen rekening hoeft te houden met eerdere bezwaren. Overhangende takken of doorschietende wortels mag u meestal verwijderen. Bij het planten van bomen, heggen of heesters is het verstandig rekening te houden met de afstand tot de erfgrens en de bestemmingsplannen van de gemeente. Wilt u dichter bij de erfgrens plaatsen, dan kunt u een erfdienstbaarheid vastleggen bij de notaris. Ook voor vragen over verjaring kunt u terecht bij uw notaris of adviseur.
Erfgrens, schutting en bouw op de erfgrens
De regels met betrekking tot erfgrenzen zijn opgenomen in het Burgerlijk Wetboek Boek 5, Titel 4, artikelen 37 t/m 49, ook wel het burenrecht genoemd. Deze regels gelden vaak ook voor huurders. Het belangrijkste is overleg met de buren wanneer u een schutting op/naast de erfgrens wilt plaatsen of vernieuwen. Bepaal vooraf wat de erfgrens is en waar de schutting komt te staan. Schakel het kadaster in bij onduidelijkheden. Een schutting moet voldoen aan gemeentelijke regels: maximaal 1 meter vóór het huis, tenzij een omgevingsvergunning nodig is. Privacyregels verbieden ramen of muuropeningen binnen 2 meter van de erfgrens die uitkijken op het grondgebied van de buren.
Kosten van erfafscheiding op de erfgrens worden meestal verdeeld, maar kan anders worden geregeld in een overeenkomst. Je kunt buren zelfs gerechtelijk dwingen mee te werken bij vervanging. Als dit echt niet uitkomt, kun je ervoor kiezen de schutting op eigen grond te plaatsen; de buren mogen dan niets doen aan hun zijde van de erfgrens. Lokale voorschriften en beperkingen dienen altijd te worden geraadpleegd voordat je begint.
Voordat je een erfafscheiding plaatst samen met de buren, leg alle afspraken vast in een notariële akte. Bespreek alternatieven zoals een haar, hekken of gezamenlijk gebruik van de bestaande erfafscheiding. Een gezamenlijke overeenkomst kan onderhoudsverantwoordelijkheden, kostenverdeling en eigenaarschap regelen. Als er onverhoopt toch geschillen ontstaan, kun je bemiddelen of naar de rechter stappen. Een ervaren notaris kan helpen bij verlegde afspraken en verjaring. Er zijn verschillende scenario's: erfafscheiding plaatsen op eigen grond, of samen op de erfgrens, of een combinatie daarvan.
Praktische handvatten voor jouw situatie
- Verifieer de exacte grenslijnen voordat je een erfafscheiding plaatst; laat zonodig een landmeter langs komen.
- Bespreek bouw of vervanging met de buren en leg afspraken vast in een notariële akte bij een erfdienstbaarheid.
- Controleer of de gemeente een toestemming of omgevingsvergunning vereist bij hogere schuttingen.
- Houd rekening met hinder: licht, geluid en privacy van beide partijen bij eventuele bouwwerkzaamheden.
- Overhangende takken of wortels kunnen meestal worden verwijderd, maar voorkom schade aan de erfafscheiding.
