Wil je een nieuwe tuin, of je oude tuin heraanleggen? En heb je wel groene vingers? Dan kan je zelf je tuin aanleggen. Om je alvast op weg te helpen, geven we in dit artikel een stappenplan en nuttige tips om je nieuwe tuin in 5 stappen aan te leggen. Hoe ga je te werk wanneer je je tuin zelf wil aanleggen?
Voorbereiding en ontwerp
Voor je aan de tuinaanleg begint, heb je eerst een duidelijk en overzichtelijk ontwerp nodig. Als je zelf je tuin van je nieuwbouw woning aanlegt, kan je meteen beginnen. Heb je echter een bestaande tuin die je wil heraanleggen? Dan moet je eerst bepaalde onderdelen van je tuin verwijderen. Vervolgens kan je aan de slag met het aanleggen van je bestrating en eventuele terras. Voor je bestrating of terras breng je eerst zand aan, daarna opsluitbanden om de tegels op hun plek te houden en tot slot de tegels zelf. Daarbij werk je dus altijd van buiten naar binnen. Zorg ook voor voldoende afloop en genoeg ruimte tussen je tegels.
Nu kan je beginnen met het aanleggen van je beplanting. Daarbij kan je variëren tussen allerlei soorten planten, struiken, bomen, bloemen… Leg ook het gazon aan. Voor de beplanting van je tuin is er een erg breed aanbod om uit te kiezen. Afhankelijk van je persoonlijke keuzes zijn er nog heel wat andere zaken die je aan je tuin kan toevoegen. Zo kan je bv. Schakel je liever een professional in?
Bij de aanleg van je tuin komt heel wat kijken. Heb je zelf geen groene vingers, dan is het beter om een hovenier in te schakelen. Als je zelf aan de slag gaat met de aanleg van je tuin, zijn er een aantal dingen waar je rekening mee moet houden. Om zelf tuintegels of terrastegels aan te leggen, moet je eerst je ondergrond stabiliseren met een mengsel van zand en cement. Zorg daarbij voor voldoende afschot, zodat water goed kan weglopen. Hierna plaats je een kantopsluiting zodat je fundering en tegels niet kunnen verplaatsen. Vervolgens leg je nog een straatlaag, waar de tegels op komen. Daarbij moet je altijd 3 mm tussen de tegels vrij laten. Om zelf een vijver te maken, is het belangrijk om van tevoren na te denken over de vorm en de plek. Bij de keuze voor de plaats van je vijver, hou je bv. rekening met bomen en de beschikbaarheid van elektriciteit voor de pomp. Kies ook voor een goede filter en vijverfolie. Daarnaast zijn ook zuurstofplanten onmisbaar in je vijver.
Onderhoudsvriendelijke keuzes en planning
Als je niet zulke groene vingers hebt of je niet zo veel tijd hebt, kies je voor een onderhoudsvriendelijke tuin. Een onderhoudsvriendelijke tuin aanleggen, doe je bv. door veel bestrating te plaatsen en je beplanting slim uit te kiezen: ga voor planten, bomen, struiken… die weinig onderhoud vergen. Denk ook na over de plaats van je beplanting. Plaats bv. Een goede planning is eigenlijk het halve werk. Denk daarbij dus goed na over hoe je wil dat je tuin er uit komt te zien. Qua beplanting kan je bijvoorbeeld creatief omgaan met kleuren en hoogteverschillen. Kies indien mogelijk een brede variatie aan soorten beplanting en kies ook struiken, bomen, planten… die er in de winter nog goed uitzien. Ook voor tuinverlichting maak je van tevoren een plan waarin staat waar je lichten komen, welke lichten je gebruikt, waar stopcontacten en andere elektra zich bevinden… Denk niet alleen na over sfeerverlichting, maar ook over functionele verlichting. Voor je begint met de aanleg van deze verlichting schakel je ook altijd de elektriciteit uit. Graaf hierna de grondkabels in, plaats je verlichting en sluit deze aan.
LET OP: er zijn veel dingen waar je bij de aanleg van je tuin rekening mee moet houden en een grondige voorbereiding en planning zijn dus cruciaal. Heb je hier zelf weinig ervaring mee? Schakel dan een tuinaannemer in om zeker te zijn van een mooi eindresultaat. De exacte kosten om je tuin zelf aan te leggen zijn moeilijk te bepalen, omdat deze afhangen van je keuzes en de grootte van je tuin. Gemiddeld mag je rekenen op € 50 à 75 per m² (excl. btw) om zelf je tuin aan te leggen. Houd er wel rekening mee dat je ook het geschikte gereedschap nodig hebt en dit dus nog moet kopen of huren als je hier niet over beschikt.
Kosten en offertes
Wil je zelf je tuin aanleggen, maar wel een ontwerp laten maken door een tuinarchitect? Of toch liever een hovenier inschakelen?
Is het altijd een goed idee om zelf je tuin aan te leggen? Of schakel je toch beter een tuinaannemer in? Als je zelf je tuin aanlegt, heb je uiteraard volledige vrijheid in de vormgeving van je tuin en kan je doen wat je wil. Je bespaart ook arbeidskosten. Daartegenover staat wel dat je zelf over het nodige gereedschap moet beschikken. Bovendien heb je ook enige kennis nodig over hoe je je tuin kan indelen, wat je waar kan plaatsen en hoe je je tuin moet onderhouden. Heb je dat niet? Door een hovenier in te schakelen, geniet je van een breed scala aan voordelen. Creatief ontwerp: een hovenier kan dankzij zijn ervaring creatief omgaan met de mogelijkheden voor jouw tuin. Snelle en correcte tuinaanleg: dankzij zijn/haar ervaring en expertise kan een tuinaannemer erg snel te werk gaan bij het aanleggen van je tuin. Hoogwaardig materiaal: als je een hovenier inschakelt, hoef je zelf het vereiste gereedschap niet meer te voorzien. Onderhoud door dezelfde hovenier: tot slot kan je dezelfde hovenier die je tuin aanlegt ook vragen om je tuin te onderhouden.
TIP: door offertes te vergelijken, kan je vaak nog extra kosten besparen, aangezien de prijzen ook verschillen per hovenier. De tuinaanleg prijzen lopen uiteen van € 400 tot wel € 20.000. Een kleine aanpassing, zoals nieuwe bestrating of beplanting, blijft relatief betaalbaar. Een tuin renovatie begint altijd met een goed plan. Begin met het verzamelen van ideeën via Pinterest, tijdschriften of voorbeelden uit je omgeving. Bepaal daarom van tevoren je budget, en pas je keuzes hierop aan. Een project kan altijd meer tijd in beslag nemen door onverwachte werkzaamheden, plan je budget dus ruimer in om onverwachte kosten te kunnen dekken. Vaak kiezen mensen voor een voorjaar of zomer voor tuinverbouw, omdat hoveniers dan vol zitten; de herfst is ook geschikt vanwege warme grond en uitverkoop in tuincentra.
Ontwerp en uitvoering
Op het gebied van ontwerp kun je rekening houden met stijl: moderne, traditionele, mediterrane of Japanse tuinstijl. Je kunt ook losse elementen combineren. De patio doet vaak dienst als verlengde woonkamer, en je gaat er waarschijnlijk veel tijd doorbrengen. Bij het ontwerpen van het terras moet je ervoor zorgen dat er voldoende ruimte is voor meubels, gasten en accessoires. Als je kinderen hebt of van plan bent je tuin te gebruiken voor kindvriendelijke activiteiten, moet je bij het ontwerp van je tuin rekening houden met bepaalde veiligheidsoverwegingen. Zorg ervoor dat alle bronnen van gevaar zoals scherpe hoeken of open waterpunten verwijderd of beveiligd zijn. Een klein voetbaldoel, een verplaatsbare zandbak en een schommel kunnen al genoeg zijn om een kindvriendelijke tuin te creëren. De juiste verlichting zorgt voor sfeer en tegelijkertijd voor veiligheid. Tuinmeubelen zijn een belangrijk onderdeel van elke tuin. Ze moeten comfortabel, duurzaam en weerbestendig zijn.
De beplanting is bepalend voor de sfeer en het geheel. Kies planten die geschikt zijn voor het klimaat, de bodem en de lichtomstandigheden en die het hele jaar door interessant zijn. Een hek of muur kan helpen om je tuin af te bakenen en privacy te bieden. Heggen zijn ideaal om op een stijlvolle manier privacy te geven. Het aanleggen van een gazon vereist grondvoorbereiding: onkruid, stenen en vuil verwijderen, daarna zaaien of leggen. Tuinpaden verbinden de verschillende delen van de tuin met elkaar; gebruik materialen zoals grind, steen, beton of hout en zorg voor de kortst mogelijke verbindingen om platgetreden paden te voorkomen. Decoratieve elementen zoals beelden, fonteinen, vogelhuisjes of windgong verhogen de sfeer.
Een tuin onderhouden is een continu proces: onkruid wieden, planten water geven en het gazon maaien. Het gereedschap mag hierbij niet ontbreken. Verder is er aandacht voor drainage en het bevorderen van een gezonde bodem. Een goede bodemdrainage is cruciaal; controleer de drainage met een percolatietest en verbeter de grond waar nodig met organisch materiaal en mulch. Een irrigatiesysteem kan tijd besparen en droge plekken voorkomen, zorg dat het systeem alle delen van de tuin bevoorraadt. Voor een waterdoorlatende basis kan men leemachtige bovengrond toevoegen bij lichte bodems, en mulch gebruiken om de bodem te beschermen.
Technische elementen en accessoires
Verlichting kan functioneel en sfeervol zijn; tegenwoordig is LED-licht vaak het uitgangspunt. Een terrasoverkapping of tuinhuisje kan ruimte en comfort toevoegen, eventueel met een sedumdak. Een pergola biedt schaduw en kan worden uitgerust met een hangende schommel of hangmat. Hout, Europees hout zoals douglas, FSC-gekeurd hout of gerecyclede materialen kunnen gebruikt worden voor vlonders en overkappingen. Een schutting of muur dient als erfafscheiding en privacy; een groene afscheiding kan echter voor een zachtere overgang zorgen.
De basisprincipes van tuinontwerp | Onze cottagetuin
Praktische hoek: materiaal, prijs en planning
Materiaalkeuzes voor tegels variëren: betontegels zijn goedkoop en stevig (€15-€35 per m²), natuursteentegels zijn duurder (€30-€65 per m²). Een combinatie van houten en stenen tegels kan sfeer geven. Voor verharding geldt: keramische tegels zijn maatvast en kraswerend en bieden veel kleurprints. Prijsoptimalisatie kan ook door verschillende materialen te combineren en te kiezen voor onderhoudsvriendelijke oplossingen. Vraag meerdere offertes aan bij hoveniers of tuinarchitecten om kosten te vergelijken; meestal ligt de prijs tussen €50 en €100 per m² voor onderhoud, exclusief BTW. Bepaal vooraf een ruim budget en houd rekening met mogelijke onverwachte kosten en tijdsinvestering.
Begeleiding en vergunningen
Moet je vergunningen regelen? Voor het verbouwen van je tuin heb je meestal geen vergunning nodig. Controleer wel of je een vergunning moet hebben voor een tuinhuisje of schuur. Een betrouwbare hovenier kiezen kan via keurmerken zoals Tuinkeur en Groenkeur. Offertes vergelijken blijft een slimme zet om kosten te drukken. Een tuinontwerp opstellen voordat je begint is aan te raden: het helpt om je budget en planning te bepalen en geeft garantie voor tevredenheid over tien jaar.
- Zorg voor een goed ontwerp en planning.
- Bereid de ondergrond voor en kies de bijpassende materialen.
- Leg bestrating, terras en drainage systematisch aan.
- Maak een beplantingsplan en zet gazon correct aan.
- Voer verlichting en meubilair toe, en onderhoud regelmatig.