Infraroodverwarming installeren doe je gemakkelijk zelf. In een nieuwbouwwoning of na renovatie voorzie je best elektriciteit op de plek waar de verwarming moet kopen. De beste optie om plaats te besparen voor de installatie is het plafond, maar ook de muur is een optie.
2. Duidt de boorgaten voor de montagebeugels op de muur of het plafond aan. Zorg er steeds voor dat de gaten evenwijdig lopen met de muren zodat je infrarood toestel recht hangt. Boor de gaten met behulp van een schroefboormachine. Monteer eerst de pluggen en dan de schroeven. Bij een plafond uit gips kan je best gebruik maken van spreidpluggen om de panelen beter te verankeren.
3. Volg goed de handleiding voor de aansluiting aan het elektriciteitscircuit. Je hebt mogelijk een aantal tools zoals een ontmantelmes en striptang nodig. Werk met twee personen - dit gaat doorgaans gemakkelijker. 4. Komt je toestel met een thermostaat, dan installeren je die best aan een binnenmuur. Een buitenmuur is namelijk altijd kouder door het contact met de buitenlucht. Nee, infrarood toestellen zijn aan de achterkant altijd voorzien van isolatiemateriaal.
Wat is infrarood?
Voordat we het over infraroodverwarming hebben leggen we eerst uit wat infrarood is. Infrarood zie je niet, je kunt het wel voelen als stralingswarmte. Denk bijvoorbeeld aan de zon die je op je huid voelt. Infrarood verwarmt direct de huid en oppervlakten, maar niet de lucht die er tussen zit. Iedere soort verwarming waarvan je op afstand de warmte voelt geeft infraroodstraling af. Dus ook traditionele radiatoren. Op deze pagina hebben we het vooral over infraroodpanelen.
Infraroodpanelen vs andere soorten verwarming
Infraroodpanelen geven voor een groot deel warmte af door straling. Zij verwarmen minder de lucht op, zoals bijvoorbeeld radiatoren of convectoren dat doen. Veel producenten van verwarmingssystemen anders dan infraroodpanelen claimen dat ze infraroodverwarming leveren. Omdat infraroodverwarming vaak als duurzaam wordt beschouwd zijn er producenten die bijvoorbeeld elektrische vloerverwarming aanprijzen als infraroodvloerverwarming. Infraroodverwarming is alleen duurzaam als je het als bijverwarming gebruikt. Er is geen officiële norm die aangeeft wanneer infraroodverwarming zo genoemd mag worden. De installatiebranche is er wel mee bezig om dat te veranderen. Als volgens een test blijkt dat minimaal 40% van de warmte als stralingswarmte overgedragen wordt mag het product voorzien worden van een label.
Hoe werkt infraroodverwarming?
Infraroodpanelen stralen warmte af naar een bepaalde plek, één kant op. Je voelt de warmte alleen binnen het stralingsgebied van de panelen. Het heeft daarom geen zin om infraroodverwarming aan te zetten als je niet in de ruimte bent. De lucht in de ruimte wordt namelijk alleen indirect verwarmd via de oppervlaktes die door de panelen worden verwarmd. Verschillende modellen infraroodpanelen.
Infraroodpanelen zijn verkrijgbaar in verschillende afmetingen, kleuren en prints. Je kunt ze aan het plafond of de muur monteren. Ook zijn er infraroodpanelen op de markt die je neer kunt zetten. Een paneel aan het plafond heeft als voordeel dat de straling niet wordt geblokkeerd door voorwerpen in de ruimte. Er zijn ook meerdere manieren waarmee je de panelen kunt bedienen. Zo zijn er panelen met een eenvoudige aan/uit-schakelaar of met verschillende standen. Let op. Infraroodverwarming is ook beschikbaar als vloer-, wand- en plafondverwarming of in infraroodfolie en infraroodkachels. Ze worden vaak als duurzaam bestempeld, maar dat zijn ze niet. Deze zijn net zo onzuinig als gewone elektrische verwarming.
Jan Roelof Hoving Bouwkundig Expert bij Vereniging Eigen Huis
Infraroodpanelen: kosten en besparing
De prijs van een infraroodpaneel is onder meer afhankelijk van het formaat en design en start vanaf ongeveer € 130. Voor infraroodverwarming ontvang je geen subsidie. Infraroodpanelen hebben geen of nauwelijks onderhoud nodig en gaan lang mee. Volgens Milieu Centraal kun je tot 25% op je gasverbruik besparen als je de thermostaat vier graden lager zet. Blijf je hieronder met het extra stroomverbruik van je infraroodpanelen, dan ben je goedkoper uit.
Infraroodpanelen geschikt als bijverwarming
Infraroodpanelen zijn erg geschikt als bijverwarming. Bijvoorbeeld in een ruimte waar geen radiator staat. Of om specifieke plekken tijdelijk mee bij te verwarmen. Denk aan je bureau wanneer je thuiswerkt, de badkamer wanneer je gaat douchen of de bank in je woonkamer wanneer je TV kijkt. Infraroodverwarming is ongeschikt als hoofdverwarming. In de badkamer kan infraroodverwarming goed werken. Je kunt de radiator laag of uit zetten en het infraroodpaneel aanzetten. Door het infraroodpaneel alleen aan te zetten als je doucht of in de badkamer bent, gebruik je minder energie dan met een gewone radiator die langer aan staat.
Hele huis verwarmen met infraroodpanelen
Hele huis verwarmen met infraroodpanelen is alleen mogelijk als je huis heel goed geïsoleerd is. Maar ook dan is dit niet de meest efficiënte manier van hoofdverwarming. Zo is infraroodverwarming minder efficiënt dan een warmtepomp. Infraroodpanelen halen alleen warmte uit elektriciteit. Voor de hoofdverwarming van je huis ben je ook met traditionele verwarming goedkoper uit dan met infraroodpanelen. Dit komt doordat verwarmen met elektriciteit duurder is dan verwarmen met gas. 1 kilowattuur (kWh) elektriciteit is goedkoper dan 1 kuub (m³) gas, maar uit 1 m³ gas haal je met een hr-ketel ongeveer 9 keer zo veel warmte als uit 1 kWh elektriciteit.
Kwaliteit panelen
De exacte levensduur van een paneel is nog onbekend. Er zit ook verschil in garantie onder fabrikanten. De ene geeft tien jaar garantie en de ander maar vijf. Vaak is de garantie op de schakelaar of thermostaat korter dan die op het paneel. Sinds 2024 is er een Europees keurmerk voor de kwaliteit van panelen: European Quality label for Infrared Heating. Infraroodpanelen zijn eenvoudig te monteren. Infrarood is een goede combinatie met zonnepanelen, omdat je dan zelf stroom opwekt. Zet infraroodverwarming alleen aan als je een ruimte gebruikt. Tip! Schrijf je in voor de Collectieve Inkoop Energie.
Voordelen en nadelen
De infraroodverwarming brengt verschillende voor- en nadelen met betrekking tot zowel kosten als opwarmtijd. Hieronder lees je deze voor- en nadelen overzichtelijk op een rijtje. Infrarood verwarming is energiezuiniger omdat er minder warmte verloren gaat. Door de objecten en oppervlakten direct op te warmen blijft de warmte beter behouden in plaats van eerst de lucht te verwarmen. Ook de snelle opwarmtijd is een pluspunt. Een ander voordeel is de gelijkmatige warmteverdeling zonder tocht, koude plekken of luchtstromingen zoals je die bij sommige radiatoren, convectiesystemen of ventilatoren wel kunt hebben. De warmtestraling van de panelen wordt gelijkmatig over de hele ruimte verdeeld. Naast deze voordelen zijn er ook een paar nadelen. Het eerste nadeel zijn de hogere investeringskosten. Om een infrarood verwarmingssysteem aan te schaffen en te installeren kijk je tegen een hogere investering aan in vergelijking met bijvoorbeeld een cv-ketel of elektrische verwarming. Een ander nadeel is dat alleen oppervlakken die rechtstreeks door de warmtestraling worden geraakt, opwarmen. Andere plekken zoals hoeken en uitsteken blijven koud. Ook kan er in slecht geïsoleerde ruimtes sprake zijn van warmteverlies omdat de infrarood warmtestraling sneller weg straalt.
Infraroodverwarming is stralingsverwarming. Infraroodverwarming is direct te voelen, net als de stralingswarmte van de zon. Straling wordt opgeslagen door meubels, wanden en vloeren, die deze warmte op hun beurt afgeven aan de lucht. Dit zijn de belangrijkste voordelen en nadelen van infraroodverwarming. Je kunt een basistemperatuur van bijvoorbeeld 17°C instellen en de thermostaat pas op 20°C instellen als je daadwerkelijk in de kamer bent. Er staan geen lelijke radiatoren meer in de kamer, maar er hangt een mooi wit infraroodpaneel aan het plafond. Een infraroodpaneel bevat geen bewegende delen of water. Infraroodverwarming is te programmeren met een app. Een klokprogramma zorgt voor de basistemperatuur (bijv 17°C). De comforttemperatuur (bijv 20°C) kun je naar wens programmeren of activeren zodra je in de kamer komt. Dit stelt echter eisen aan de draagkracht van het plafond. Een plafond van beton of stevig hout is geen probleem.
Infraroodstraling behoort tot de optische straling binnen het totale elektromagnetisch spectrum. Dit spectrum wordt onderverdeeld in ultraviolet, zichtbaar licht en infrarood. IR-A is korte golf infrarood. IR-B is middengolf infrarood. IR-C is lange golf infrarood. Lange golf IR-C straling bevat alle temperaturen tussen -273°C en 690°C. Er is dus geen verschil in het type straling dat je elke dag tegen komt. Wat wél verschilt is de mate waarin de diverse soorten verwarming IR-C uitstralen. Infraroodverwarming straalt sterker omdat de temperatuur hoger is. Infraroodverwarming wordt maximaal 100°C tot 110°C, terwijl radiatoren tussen de 60°C en 80°C worden. Vloerverwarming wordt maximaal 40°C. Dit verschil is duidelijk te voelen.
Infraroodverwarming produceert meer straling. Een infraroodpaneel is een plat warmtelichaam, zonder ribbels of lamellen die het raakvlak met de lucht vergroten. Het oppervlak dat de lucht raakt is klein, waardoor er zo min mogelijk warmte als convectie geproduceerd wordt. Radiatoren en vloerverwarming zijn daarop ontworpen. Het grootste deel van de energie wordt convectie. Infraroodstraling verwarmt en droogt muren, zonder de lucht in de ruimte zelf te drogen. Constante temperatuur. De hysterese in de gewenste ruimtetemperatuur is zeer klein. Ventilatie. Eigen design. Klimaatneutraal. Elektriciteit is CO2-neutraal op te wekken met eigen zonnepanelen of met groene stroom. Eenvoudige installatie. Flexibel. Geen geluiden. Geen dwarrelend stof. Geen verborgen kosten. Geen onderhoudskosten. Geen koolstofmonoxide. Werkt niet met verbranding. Verwarming per kamer. Koppelen met domotica. Radiatoren en vloerverwarming zijn voorbeelden van convectieverwarming.
Temperatuurverschillen: Convectie verwarmt de lucht waardoor de lucht opstijgt. Onderhoudskosten. Hoge aanschaf. Geluiden. Bedrijfskosten. De pomp en ventilator van de CV-ketel werken op stroom. Er zweeft meer stof. Hoge CO2 uitstoot. Veiligheidsrisico. Vastrechtkosten. De gasaansluiting kost €14,- vastrecht per maand (€168,- per jaar). De lucht wordt droog. Verwarmen met infrarood verwarmt de muren en objecten direct, waardoor de lucht niet uitdroogt. Deze eigenschappen dragen bij aan de behaaglijkheid in een ruimte.
Rendement en normen: Het rendement wordt uitgedrukt in een percentage. Een rendement van 52% betekent bijvoorbeeld dat wanneer er 1000 Watt opgenomen wordt, er aan de voorzijde van het infraroodpaneel 520 Watt aan bruikbare infraroodstraling geproduceerd wordt. Er geldt een maximaal haalbaar rendement voor infraroodverwarming. Infraroodverwarming dient te voldoen aan internationale normen zoals IEC- en EN-normen. Om verbranding te voorkomen mag de oppervlaktetemperatuur maximaal 100°C warmer worden dan de omgevingstemperatuur. EN-normen beschrijven ook veiligheidseisen voor de omgeving.
De Technische Universiteit Kaiserslautern heeft onderzoek gedaan naar verbruik van infraroodverwarming in vergelijking met centrale verwarming met radiatoren. Resultaten laten een aanzienlijk lager verbruik zien in specifieke opstellingen. In Duitsland werd verbruik in kWh vergeleken met gasverbruik; in Nederland wordt gasverbruik in m3 uitgedrukt. De conclusies bevestigen dat infraroodverwarming in sommige gevallen aanzienlijk energetisch efficiënter kan zijn.
Installatiepraktijk en veiligheid: Een succesvolle installatie begint bij een gedegen voorbereiding en het juiste gereedschap. Een juiste montage op gipsplaat plafond vereist draagkracht en correcte bevestigingsmaterialen. Gebruik hollewandankers of paraplupluggen in gipsplaten; metalen hollewandankers kunnen circa 20-25 kg dragen per punt. Individuele paneelgewichten variëren; bij glazen panelen tot 22 kg. Een plafondmontage vereist vaak een houten rachelwerk als basisingrediënt voor extra belastingdragend vermogen. Voorzichtigheid bij warmteafgifte van kabels en het wegwerken van kabels achter gipsplaten volgens NEN-normen.
Een hoog rendement en lagere energierekening beginnen bij een intelligente aansturing. De draadloze thermostaat wordt doorgaans in de holle ruimte boven het paneel geplaatst. Door verbindingen slim te plannen met wifi-thermostaat kun je warmte precies afstemmen op je leefpatroon. De laatste stap bij het monteren van een infrarood paneel op gipsplaat plafond is de afwerking van de boorgaten met vulmiddel en kabeldoorvoer.
Toepassingen en praktijkadvies: Een installatiekit bevat doorgaans instructieboekje, schroeven, pluggen en boorsjabloon. Plaats het paneel boven de plek waar de meeste tijd wordt doorgebracht, bijvoorbeeld bij zithoek of werkplek. Het vrijmaken van wandruimte is een esthetische groot voordeel van plafondverwarming. Het plafond biedt ook ruimte om bekabeling onzichtbaar weg te werken en draagt bij aan een strakke afwerking in een gasloze toekomst.
Conclusies over montage en rendement
Een infraroodpaneel monteren op gipsplaat plafond is technisch gezien een superieure keuze voor een gelijkmatige warmteverspreiding. De installatie vereist precisie bij het aftekenen, het bevestigen in de rachels en het veilig afwerken van bedrading. Een plafondmontage biedt het grootste rendement, zonder dat meubels de straling blokkeren. Het systeem kan volledig onderhoudsvrij zijn en combineert goed met zonnepanelen.
- Bevestig panelen aan houten rachels of metal-stud profielen voor maximale draagkracht.
- Boorgaten exact aftekenen, gebruik de montageplaat als sjabloon.
- Installeer juiste hollewandankers voor gipsplafond en werk kabels netjes weg.
- Aansluiten op centrale of wifi-thermostaat volgens fabrikantvoorschrift.
- Test regelmatig op werking en controleer hak- en breedteafstanden tot ontstekingrisico’s.