Groendak aanleggen met planten van Intratuin: praktisch stappenplan en tips

Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid neerslag toe en daarmee ook de wateroverlast in veel gemeenten. Riolen kunnen de aanhoudende hoosbuien niet altijd aan. Groene daken helpen mee om een deel van het hemelwater op te vangen: de substraatlaag en de plantenwortels houden het water vast en geven het langzaam weer af. Hoe meer neerslag tuinen, parken én groene daken opvangen tijdens hoosbuien, hoe minder riolen overbelast raken. Ook kan een groen dak verkoelend werken in warme periodes en draagt het bij aan de lokale biodiversiteit.

Voordelen van een groen dak

Een groen dak heeft verschillende voordelen: zo vangt een groen dak regenwater op, biedt het voedsel voor insecten en kan het verkoelend werken in de zomer. Een groen dak draagt ook bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Daarnaast kan een groen dak de levensduur van de waterdichte lagen van een dak verlengen tot wel twintig jaar.

Soorten groene daken

Er zijn twee soorten groene daken: extensieve en intensieve groene daken. Een extensief groen dak bestaat uit een dunne voedingslaag waar eenvoudige planten op groeien, zoals sedum. Op een intensief groen dak wordt een dikkere voedingslaag gebruikt en groeien grotere planten. Voor het maken van een intensief groen dak is vaak veel materiaal nodig. Dat heeft vooral te maken met de dakconstructie die extra stevig moet zijn door het gewicht van al het groen.

Aandachtspunten bij een groen dak

Een groen dak helpt bij het opvangen van regenwater. Daardoor stroomt er minder water vanaf het dak via de regenpijp naar beneden. Heb je een afgekoppelde regenpijp of een regenton aangesloten op je regenpijp? Houd er dan rekening mee dat je bij een groen dak minder regenwater kunt gebruiken voor je tuin, omdat het dak een deel van het water zelf vasthoudt. Een groen dak heeft bij extreme droogte soms water nodig en vraagt ook iets meer onderhoud dan een standaard dak. Daarnaast is een eventuele lekkage bij een groen dak moeilijker en mogelijk ook duurder om op te sporen en te repareren dan bij een regulier dak.

Voorkom stilstaand water op je groene dak

Muggen leggen hun eitjes in water dat lang blijft staan. Zorg daarom dat regenwater op het groene dak goed kan wegstromen, en er geen water blijft liggen. Een groen dak zorgt niet voor meer muggen dan bijvoorbeeld platte daken met stilstaand water.

Is je dak geschikt?

Platte daken die niet in de schaduw liggen, zijn de beste kandidaten voor een groen dak. Op een hellend dak kun je ook plantjes laten groeien, maar zo’n dak zal sneller uitdrogen doordat de regen wegloopt. Is de helling groter dan 15°, dan zijn speciale verankeringen nodig. Om lekkages te voorkomen is het belangrijk dat de waterdichte laag van goede kwaliteit is. Ook moet het isolatiemateriaal in je dak bestand zijn tegen samenpersing - geen zacht materiaal als steenwol dus. Ligt je dak in de schaduw? Dan zal er uiteindelijk vooral mos op je dak staan.

Kan je dak het gewicht aan?

Je kunt de begroeiing laag en lichtgewicht houden of kiezen voor een uitbundige daktuin. In het laatste geval moet je rekening houden met een gewicht van honderden kilo’s per m2. Zo weegt een dak met gras en bloemen gemiddeld 150 kg/m2, maar een intensieve begroeiing kan je dak belasten met 300 kg/m2. Dan moet je wel zeker weten dat de dakconstructie dit aankan: vraag een specialist om dit te beoordelen, ook als je zelf het groene dak wilt aanleggen. Kies je een extensief begroeid dak met sedum, mos of kruiden, dan zal je dak tussen de 40 en 80 kg/vierkante meter wegen.

Nieuwbouw of oudbouw

Een groen dak kun je het beste op een nieuwbouwwoning realiseren. Bij nieuwbouwwoningen kan de aannemer vanaf het begin rekening houden met het gewicht van de dakconstructie. Heb je een bestaande woning en wil je begroeiing op je dak aanleggen? Neem dan een professioneel bedrijf in de arm. Een kwaliteits- en duurzaamheidskeurmerk voor groenprofessionals, waaronder specialisten in groene daken, is het GroenKeur. Vereniging Bouwwerk Begroeners heeft een richtlijn ontworpen voor groene daken om foutieve constructies te voorkomen. Deze is te vinden via BouwZo.Sedum of siertuin?

Sedum of siertuin?

Sedum is zeer geschikt als dakbegroeiing. Deze vetplant is licht van gewicht en kan goed tegen langdurige droogte én tegen een forse regenbui. Ook kruiden, bepaalde mossoorten en gras zijn goed bruikbaar op een groen dak. Wil je een complete siertuin of moestuin op je dak? Laat dan eerst onderzoeken of je dak hiervoor geschikt is.

Kosten en onderhoud groen dak

Een groen dak met sedummatten kost tussen de € 60 en € 70 per m2 en een kruidendak kost tussen de €70 en € 80 per m2. Let op: Daarbij is er vanuit gegaan dat je het groene dak zelf legt en de onderdelen los koopt. Bovenop dit bedrag komen dus nog de kosten voor grind, de bladvanger en eventueel een dakrandprofiel. Grind kun je al vanaf € 9 per m2 kopen, een bladscheider is tussen de € 30 en € 40 te verkrijgen en een dakrandprofiel kost rond de € 17 per m2. Kant-en-klaar pakketten voor een standaard (sedum)dak zijn tussen de € 45 en € 65 per m2 en kant-en-klaar pakketten voor een intensief (kruiden)dak zijn tussen de € 80 en € 140 per m2. Een aantal gemeenten en waterschappen geeft subsidie aan bewoners die een sedumdak (met vetkruid) of daktuin willen aanleggen.

Onderhoud van een groen dak

Een sedumdak heeft weinig onderhoud nodig. Dat is anders als je een complete tuin op je dak aanlegt - die moet je bijhouden zoals je een tuin zou onderhouden. Sedum hoef je niet te bemesten. De plantjes hebben weinig voedingsstoffen nodig om te groeien. Bemesten kan ervoor zorgen dat er meer onkruid gaat groeien. Controleer één keer per jaar de afvoer van je groene dak en haal planten(resten) weg als het nodig is. Verwijder onkruid twee tot vier keer per jaar om te voorkomen dat zaden van bepaalde ongewenste planten ontkiemen en de planten schade kunnen veroorzaken. Ongewenste planten kunnen de sedumplanten verdringen en sommige diepwortelende planten kunnen schade aan het dak of de substraatlaag veroorzaken. Dankzij een groen dak kan het dakbedekkingsmateriaal van je dak veel langer meegaan: de begroeiing beschermt het bitumendak tegen UV en zoninvloeden.

Aanleg door hovenier

Groen dak combineren met zonnepanelen? Een groen dak is goed te combineren met zonnepanelen. Dan noem je het een 'groen energiedak' of een 'geel-groen dak'. Zo benut je je dak om op een duurzame manier energie op te wekken én je hebt ook de voordelen van een groen dak voor je omgeving. Je kunt het groen en de panelen op meerdere manieren op je dak plaatsen. Als er voldoende ruimte is passen de planten in een rand rondom de zonnepanelen. Is er minder oppervlakte? Dan kun je de zonnepanelen boven de planten plaatsen. Er zijn ook oplossingen waarbij een constructie zorgt dat de panelen zwevend boven de plantjes liggen, op 30-40 cm hoogte van de beplanting is ideaal.

Verschillende daktypen

Bruin dak: In plaats van een groen dak kun je ook gaan voor een bruin dak. Dat is ook een natuurlijk dak, maar er worden geen planten ingezaaid of geplant. Bij een bruin dak komt er een laag met aarde op je dak en daarom noem je het 'bruin'. In de praktijk hoeft die laag niet echt bruin van kleur te zijn. Het is namelijk een laag met aarde vol leven. Je verplaatst een stukje braakliggend terrein, inclusief alle plantjes en diertjes die daar al jaren leven.

Sedum en wateropslag

Sedum omvat enorm veel soorten die behoren tot de vetplantenfamilie. Sedum is winterhard en dus groenblijvend. Ze staan graag in de zon, maar wat schaduw kunnen ze ook prima hebben. Sedum slaat water in het blad op en kan daarom goed overleven bij verschillende weersomstandigheden. Een sedumdak kan tussen de 15 en 100 liter water per m2 vasthouden; rijk begroeide daken houden het meeste water vast.

Sedum in verschillende systemen

Verschillende systemen zoals sedummatten, sedumcassettes en sedumtrays bestaan naast elkaar. Sedummatten wegen verzadigd met water ongeveer 80 kg/m2; sedumtray ongeveer 65 kg/m2; matten met substraat en rand kunnen tot 120-100 kg/m2 wegen. Voor nieuwbouw zijn sedummatten en trays meestal geschikt, omdat de constructie rekening houdt met de belasting. Sedumtrays zijn kant-en-klaar en licht, terwijl sedummatten vooral bodembedekker zijn voor grotere oppervlakken.

Sedumdak maken met Intratuin

De Sedum dakbedekking in een tray kun je bij Intratuin kant-en-klaar kopen. Je legt ze zo op het dak; zorg wel dat het dak wortelwerend is of leg anders een worteldoek. De trays zijn 50 x 60 cm en 8-9 cm hoog. Voor een vierkante meter heb je 3,33 trays nodig. Wanneer verzadigd is het gewicht 65 kg/m2, exclusief grind en worteldoek. Sedummatten bestaan uit tien‑twaalf Sedum‑soorten op kokosvezelmatten, maten 120 x 100 cm of 60 x 200 cm. Ook hier geldt dat het dak moet kunnen dragen wat betreft gewicht en helling.

Zelf een sedumdak maken

Sedumdak maken kan hele jaar door, behalve bij vorst. De aanleg stopt niet bij de dakbedekking; het gaat om het gehele systeem met onderlaag, antiworteldoek, substraat en sedummatten of trays. Volg de stappen: graaf een kleine laag af en egaliseer, plaats antiworteldoek, verspreid sedum-substraat, rol vegetatiemat uit, sluit matten aan en geef water, vooral in droge periodes. Sedumdak is onderhoudsarm en draagt bij aan biodiversiteit.

Border en begroeiing combineren met dakgroei

Naast het dak kan ook een border op het dak worden geplant: een moestuin of siertuin op het dak. Intratuin biedt sedum, kruiden en siergrassen aan voor bordercombinaties. Een border heeft drie typen planten: vulplanten, structuurplanten en eyecatchers. De plantenindeling en timing van bloei zorgen voor een aantrekkelijk jaar rond onderhoud. Een borderplan kan ook worden toegepast op balkon of dakopvulling met potten en bakken.

Border plannen en planten

Sedum is veelzijdig en onderhoudsvriendelijk; Sedum is verkrijgbaar in een breed kleurenpalet: roze, wit, geel en rood variaties. Sedum kan worden gecombineerd met siergrassen en andere droogtebestendige planten zoals lavendel en salie voor een natuurlijke look. Intratuin biedt sedumtrays en losse planten aan, zodat je zelf een border of daktuin kunt samenstellen. Wil je meer inspiratie? Intratuin heeft borderplannen en advies van tuinexperts om stap-voor-stap aan de slag te gaan.

Subsidies en praktische tips

Wist je dat steeds meer gemeenten subsidies aanbieden om je dak te vergroenen? Bij Intratuin vind je informatie over sedumdaken en daktuinen en kun je terecht voor advies en producten.

tags: #intratuin #planten #op #dak