Zo wordt het brandgevaar van houten gevels onderschat. Iedereen die wel eens een fikkie heeft gestookt weet hoe het werkt. Als je wat plankjes strak op elkaar legt, zal je niet snel een behoorlijk vuurtje krijgen. Pas als je het wat verspreidt, en er zuurstof bij kan komen, zal het je lukken. Dat lijkt een stevige uitspraak en ik kreeg er dan ook behoorlijk wat reacties op. Maar mensen uit de markt die bekent zijn met brandveiligheid weten waar ik het over heb. Want het gaat voornamelijk mis bij open houten gevels, die in ons land veel worden toegepast. Het merendeel van de geplaatste open houten gevels hebben geen end-use test en voldoen daarom niet aan de vereiste brandklasse B of D uit het bouwbesluit. De problemen doen zich veel minder voor bij dichte gevelbekleding. Daarvoor gelden meer en duidelijkere eisen over dikte, volume en massa. En daardoor voldoet die gevel wel vaak aan brandklasse D of B, mits de opbouw voldoet.
Toen wij het merk SoulWood lanceerden zijn we de geveldelen vooral ook op brandveiligheid gaan testen. Bij het testen kwamen we voor open gevels met brandklasse B niet verder dan voegen van 6 mm (maximaal 10 mm bij brandklasse D). Bij een bredere voeg doorstaat het de tests niet. Voor de end-use test hebben we houten gevels zonder en met twee type brandvertragers en met zes verschillende achterconstructies getest. Voor de Fenixloods in Rotterdam, een combinatie van bedrijfsruimten en woningen, leverden wij met SoulWood de houten gevels, inclusief brandvertraggerende middelen. De gemeente Rotterdam volgde de regels zoals het hoort en eiste een end-us test. Daar slaagden we met vlag en wimpel voor. Een concurrent kan een houtengevel met en- zonder brandvertrager aanbieden maar stelt vaak geen eisen aan de totale opbouw van de gevel waardoor deze goedkoper kan worden aangeboden. Deze gevels voldoen dan ook niet aan het bouwbesluit. Wanneer we eenmaal met een klant aan tafel zitten en ons verhaal doen, komt het meestal wel goed. Maar wanneer er in het budget geen rekening mee is gehouden, dan is het aan de aannemer of hij het risico wil nemen om niet te voldoen aan het Bouwbesluit. En als er dan een keer ongelukken gebeuren, dan denk ik dat de aannemer zich er niet van bewust is dat de opdrachtgever of de eigenaar van het gebouw eindverantwoordelijk is en hij verplicht is te bouwen volgens het bouwbesluit. Er moet wat ons betreft dus op worden gehandhaafd. Bewijs nou maar eens, dat de volledige opbouw end-use getest is.
Nieuwbouw en regels rondom brandklassen
NieuwbouwBij nieuwbouwprojecten worden de actuele brandveiligheidseisen strikt toegepast. Werk je aan een project waarbij brandveiligheid een belangrijke rol speelt? Let op: De eisen voor brandklasse B verschillen per project en gemeente. Wanneer is brandklasse B gevelbekleding verplicht? Brandklasse B is meestal verplicht bij gebouwen hoger dan 13 meter, bij utiliteitsbouw, bij woongebouwen met meerdere eenheden en bij gevels langs vluchtroutes. De exacte eis hangt af van gebouwhoogte, gebruiksfunctie en lokale regelgeving volgens de richtlijnen van de Rijksoverheid. Geldt brandklasse B ook bij renovatieprojecten? Ja, bij ingrijpende renovaties kan brandklasse B alsnog verplicht worden gesteld.
Sinds 20 augustus 2024 geldt aangescherpte EU-wetgeving voor de brandklasse van houten gevelbekleding (NEN-EN 14915). De eisen uit het Bouwbesluit blijven gelijk, maar de manier om aan te tonen dat een product aan deze eisen voldoet, verandert. Producenten van geïmpregneerde of thermisch behandelde houten gevelbekleding kunnen niet langer de CWFT-tabel gebruiken om brandklasse D te declareren. Wil je een gevel bekleden met behandeld hout? Vanaf 20 augustus 2024 gelden er strengere regels in de EU voor houten gevelbekleding (NEN-EN 14915). De nieuwe wetgeving gaat vooral over de brandveiligheid. Alle houten gevelbekleding moet voortaan minimaal voldoen aan een minimale brandreactieklasse van D-s2,d0. Onbehandeld hout kan nog zonder extra testen worden toegepast, maar houtproducten die bijvoorbeeld thermisch of chemisch zijn behandeld of zijn geverfd of geolied, worden niet langer automatisch als brandveilig gezien. Fabrikanten zijn nu dus verplicht om de brandveiligheid van hun CE-gemarkeerde producten te bewijzen met testresultaten. De eisen voor hogere gebouwen blijven onveranderd. Gebouwen hoger dan 10 meter moeten nog steeds voldoen aan de strengere brandveiligheidsklassen (zoals B-s3,d1).
Brandklassen en toepassing op gevelbekleding
Brandklassen voor gevelbekleding (NEN-EN 13501-1): A1/A2 onbrandbaar of vrijwel onbrandbaar, B zeer beperkte bijdrage aan brand, C beperkte bijdrage aan brand, D aanvaardbare bijdrage aan brand. Naast de Hoofdklasse wordt in NEN EN 13501-1 ook aangegeven wat de rookklasse is (s1, s2 of s3) en het druppelgedrag van het product (d0, d1 of d2). In de praktijk draait het bij gevelbekleding vrijwel altijd om brandklasse D of brandklasse B. De rookklasse is met name belangrijk voor vluchtwegen. Wanneer is brandklasse B verplicht? Brandklasse B is vereist wanneer één of meer van de volgende situaties van toepassing zijn: de gevel ligt langs een openbare weg, de gevel bevat openingen (ramen, deuren, ventilatie) zonder voldoende compartimentering, het gebouw bevat personenverblijf hoger dan 5 meter, de gevel ligt hoger dan 13 meter boven het maaiveld. In deze gevallen is een zeer beperkte bijdrage aan brandontwikkeling noodzakelijk. Voor dit type toepassingen wordt vaak gekozen voor gevelsystemen met aantoonbare brandklasse B, zoals brandveilige RIWOOD gevelbekleding. Wanneer is brandklasse D toegestaan? Brandklasse D is alleen toegestaan wanneer alle onderstaande voorwaarden gunstig zijn: de gevel ligt niet aan een openbare weg, er zijn geen openingen of deze zijn correct gecompartimenteerd, er is geen personenverblijf boven 5 meter, de gevel ligt tussen 2,5 en 13 meter, er is geen verhoogd risico op brandoverslag. Openingen en brandcompartimentering zijn doorslaggevend: gevels met vloerranden of brandwerende onderbrekingen → brandklasse B volstaat; openingen van andere brandcompartimenten binnen hetzelfde gevelvlak → brandklasse B verplicht. Bij twijfel is het raadzaam te kiezen voor een gevelsysteem dat standaard voldoet aan brandklasse B, zoals RIWOOD gevelsystemen voor utiliteitsbouw.
End-use tests versus producttests
Brandcertificering gevelbekleding: producttest versus END-USE test. Producttest (los materiaal): testresultaat geldt alleen voor het materiaal, geen invloed van achterconstructie, ventilatiespouw, isolatie, bevestiging. End-Use test (toepassingstest van de eerste ±200 mm gevelopbouw): test waarbij het complete gevelsysteem wordt beoordeeld, inclusief achterconstructie en montagematerialen. Alleen END-USE tests bewijzen dat een gevel daadwerkelijk brandveilig functioneert en worden geaccepteerd door bevoegde gezag en verzekeraars.
Waarom END-USE brandtesten doorslaggevend zijn: in gevelbranden is vaak niet het losse materiaal het probleem, maar spouwbrand en schoorsteneffect. RIWOOD gevelsystemen met END-USE brandklasse B zijn hier specifiek op getest. Conclusie: END-USE testen voorkomen discussies over brandveiligheid en geven juridische zekerheid. Brandklasse B wordt vaker de praktische ondergrenskies bij twijfel voor gevelsystemen met END-USE classificatie B-s3-d0 volgens NEN-EN 13501-1. Advies voor architecten en opdrachtgevers: werk met gevelsystemen waarvan het volledige gevelconcept is getest om vertragingen in vergunningtrajecten en risico’s bij oplevering te voorkomen.
Materialen, opties en onderhoud
Er bestaan diverse soorten gevelbekleding, elk met eigen uitstraling, eigenschappen, onderhoudsniveau en prijs. De meest voorkomende keuze is metselwerk, met voordelen zoals weinig onderhoud en goede isolatie. Stucwerk (crepi) biedt een moderne strakke uitstraling met veel kleuropties, maar vuil is beter zichtbaar bij lichte tinten. Houtbekleding is trending; er is veel keuze uit houtsoorten en legwijzen. Goede houtsoorten: vuren, grenen, fraké en ayous, die een speciale warmtebehandeling kunnen krijgen tegen verval. Eens in de zoveel tijd is onderhoud nodig (beitsen of schilderen). Thermisch gemodificeerd hout krijgt een natuurlijke afweerlaag tegen insecten en schimmels, minder houtrot en goede weerstand tegen weersinvloeden. Het is brandvertragend en onderhoudsvriendelijk. Hout kan in verschillende legstijlen en afwerkingen worden toegepast, van dunne verticale latten tot brede horizontale planken, met diverse kleuren.
Andere opties zijn aluminium of metalen gevelbekleding (zoals cortenstaal of zink), kunststof (PVC), en samengestelde panelen zoals HPL. Kunststof en composiet kunnen betaalbaar en onderhoudsvriendelijk zijn, maar soms minder duurzaam. Groene gevelbekleding (planten en mos) biedt esthetiek en biodiversiteit maar vereist specifieke constructie en onderhoud. Thermisch gemodificeerd hout biedt duurzaamheid en brandvertragende eigenschappen, terwijl onbehandeld hout vaak zonder extra testen voldoet aan Europese normen en kan worden toegepast in sommige gevallen.
Plaatsing van houten gevelbekleding in de praktijk
Woningbouw met houten gevelbekleding: voorkeur kan uitgaan naar thermisch gemodificeerd hout, mogelijk deels gecombineerd met stucwerk. Bedrijven zoals Geldersche Woningbouw bouwen prefab woningen van hout met thermisch gemodificeerde gevelbekleding. Bezoek een showroom voor inspiratie en advies. Voor vragen of prijsindicaties kunt u contact opnemen met de leverancier. De vereiste brandklasse is niet universeel, maar afhankelijk van gebouwhoogte, gebruiksfunctie, gevelopeningen en situering. In de volgende paragrafen vindt u een samenvatting van regels en overwegingen.
De belangrijkste conclusie voor aannemers en opdrachtgevers is: gebruik gevelsystemen waarvan het volledige gevelconcept getest is, inclusief bevestiging en achterconstructie. Dit voorkomt vertragingen bij vergunningen en risico’s bij oplevering en verzekering. De brandklasse-eisen hangen samen met hoogte, vluchtwegen, compartimentering en gebruiksfunctie van het gebouw. Voor houten gevelbekleding geldt vaak D als minimale eis, terwijl bij hogere gebouwen of langs vluchtroutes B vaker vereist is. Begin vroeg met brandklasse-eisen in het ontwerpproces en schakel deskundig advies in.
YouTube to MP4 Converter (2026) | How to Download YouTube Videos as MP4 Easily #youtube #mp4
Samengevatte richtlijnen per situatie
- Brandklasse B verplicht bij hoogbouw (>13 m), utiliteitsbouw, langs vluchtwegen of bij openingen in gevels zonder voldoende compartimentering.
- Brandklasse D toegestaan wanneer geen openbare weg, geen openingen of correct compartimenteerde openingen, geen verblijf hoger dan 5 meter, gevelhoogte tussen 2,5 en 13 meter en geen verhoogd risico op brandoverslag.
- End-use test is nodig om zekerheid te krijgen; producttest alleen geeft informatie over materiaal zelf, niet over hele gevelsysteem.
- Bij renovatie kan brandklasse B verplicht worden; na 20 augustus 2024 zijn regels voor CWFT gewijzigd en vereist testresultaten voor behandeld hout.
- Houtsoorten en behandelingen beïnvloeden de brandklasse; controleer altijd de afgegeven DoP en testdocumenten van CE-gemarkeerde producten.
Praktische adviezen voor architecten en leveranciers
- Werk met volledige gevelsystemen die END-USE getest zijn voor B-s3,d1 of B-s3,d0 classificaties.
- Neem vroeg in het ontwerp brandklasse-eisen op basis van bouwhoogte, functie en vluchtroutes op.
- Vraag altijd naar de DoP (Declaration of Performance) en de testresultaten van de gebruikte houtsoorten en afwerkingen.
- Overweeg modulaire prefab oplossingen met gecertificeerde brandveiligheid om vertragingen in vergunningstrajecten te voorkomen.