De meeste mensen hoor je praten over het isoleren van een woning. Door het isoleren van de wanden, vloeren en daken proberen ze het warmteverlies te verminderen en energie te besparen. Een goed initiatief. En dat is een gemiste kans! Het isoleren van een huis zonder de waterleidingen isoleren is als het eten van een chocoladetaart zonder chocolade. Met deze vergelijking kwam de Loodgieter uit Den Bosch.
Waarom leidingisolatie relevant is
Uiteindelijk laat je je huis isoleren om geld te besparen én een bijdrage te leveren aan een beter milieu. Leidingisolatie is een slimme en goedkope manier om direct energie te besparen. Veel warmte gaat namelijk verloren via de leidingen die door onverwarmde ruimtes lopen. Denk aan de kruipruimte, de garage of zolder. Door deze leidingen een ‘jasje’ te geven, zorgt u ervoor dat de warmte blijft waar deze hoort: in de buizen en uiteindelijk in uw kamers.
Verplichting en regelgeving voor bedrijven
Eventuele c.v. Kantoren, MKB-bedrijven, scholen, zwembaden, overheidsgebouwen en zorgcentra met een verbruik van 25.000 m³ aardgas en/ of meer dan 50.000 kWh elektriciteit moeten verplicht energiebesparende maatregelen nemen die ze binnen vijf jaar kunnen terugverdienen. Bovendien hebben zij nu ook een informatieplicht hierover bij de overheid. Beheerders en eigenaren moeten namelijk per 1 juli 2019 bij het eLoket van RVO.nl rapporteren welke energiebesparende maatregelen zijn uitgevoerd. Als uitgangspunt dient men de Erkende Maatregelenlijst Energiebesparing (EML) voor de desbetreffende bedrijfstak te gebruiken.
“In het verleden werden alle leidingen van cv-installaties netjes geïsoleerd, maar vergat men vaak de afsluiters. Dit werd als te lastig of niet zinvol ervaren. Hierdoor zijn er nog veel gebouwen waarvan de verwarmingsinstallaties niet of onvoldoende zijn geïsoleerd”, zegt Alexander Norder, Managing Director bij Klimaatplein partner Thermatras. Norder rekent voor wat dat betekent: “Het warmteverlies van een flens is gelijk aan een 0,5 m¹ leiding. Bij een afsluiter staat dat gelijk aan ca. 1,5 m¹ leiding. Voor een kleine installatie, bestaande uit 2 cv-ketels en een cv-verdeler met bijvoorbeeld 34 stuks appendages, is een te vermijden warmteverlies van circa 2.670 m³ aardgas bij vol-continu bedrijf geen uitzondering. Afhankelijk van de bedrijfstijden zal de terugverdientijd tussen de 2 à 4 jaar bedragen.
Is er een wettelijke plicht voor particuliere woningen?
Voor particuliere woningen bestaat er geen algemene landelijke regel die expliciet voorschrijft dat alle waterleidingen geïsoleerd moeten zijn, maar er zijn duidelijk verplichtingen en aanbevelingen voor bepaalde gevallen en voor bedrijven met een hoge energieafname. Leidingisolatie is vaak opgenomen in erkende energiebesparingslijsten en kan zodoende onderdeel zijn van wettelijke rapportage- of uitvoeringseisen voor bedrijven.
Wat is leidingisolatie en welke voordelen levert het op?
Wat is leidingisolatie? Leidingisolatie zijn buizen van zacht schuim die u eenvoudig om de leidingen van uw centrale verwarming schuift. Zonder dit isolatiemateriaal geven de buizen hun warmte af aan de koude lucht in bijvoorbeeld de kruipruimte of de berging. Dat is zonde, want die warmte bereikt dan nooit uw radiator. Met isolatie blijft het water in de buizen veel langer warm op weg naar uw verwarming. Hierdoor hoeft uw cv-ketel of warmtepomp minder hard te werken. Dat merkt u direct in uw portemonnee.
De voordelen van leidingisolatie op een rij: Het aanbrengen van deze isolatie is een investering die u heel snel terugverdient. Omdat de materialen goedkoop zijn en de besparing direct begint, heeft u de kosten vaak al binnen een jaar terugverdient. Het is een eenvoudige klus die u prima zelf kunt doen. Bespaar direct energie: Omdat er minder warmte weglekt, hoeft u minder gas te verbruiken. Per meter geïsoleerde leiding bespaart u al snel 3 m³ gas per jaar. In een gemiddeld huis met 10 tot 20 meter te isoleren leidingen, kan dit oplopen tot een besparing van wel €70 per jaar (prijspeil januari 2026).
Geen tikkende geluiden meer: Leidingen kunnen tikken als ze warm worden of afkoelen. Isolatie houdt de temperatuur van de buis gelijkmatiger, waardoor dit geluid afneemt. Bescherming tegen kou: Leidingen in een koude schuur of kelder kunnen in de winter bevriezen. Isolatie verkleint de kans op bevroren leidingen en lekkages.
Je verwarmingsbuizen isoleren
Welke leidingen moet u isoleren?
U hoeft alleen de verwarmingsleidingen te isoleren die door onverwarmde ruimtes lopen. Het gaat hierbij zowel om de leiding waar het warme water in gaat (aanvoer) als de leiding waar het afgekoelde water weer terugstroomt (retour). Denk aan plekken zoals: een onverwarmde zolder of bergruimte, de kruipruimte, een onverwarmde garage of bijkeuken, achter knieschotten, in de meterkast.
Voor verwarmingsleidingen gebruik je steenwol of speciale hoogtemperatuurisolatie. Meet de leidingdiameter, knip het materiaal op maat en wikkel het strak rond de leiding. Zorg voor overlap bij naden en dicht af met hittebestendige tape. Bij waterleidingen is vochtbeheersing cruciaal. Gebruik materialen met een dampscherm of breng een aparte dampremmer aan. Dit voorkomt condensatie die de isolatie kan beschadigen.
Belangrijke praktische tips
- Isoleer alleen de leidingen die naar uw radiatoren of vloerverwarming lopen. Isoleer geen drinkwaterleidingen (voor de kraan of douche). Drinkwaterleidingen moeten goed kunnen afkoelen om de groei van de legionellabacterie te voorkomen.
- Voor buitenisolatie is dikker en weerbestendiger materiaal aan te raden.
- Meet de leidingen nauwkeurig op en snijd het isolatiemateriaal op de juiste lengte. Wikkel het materiaal vervolgens strak om de leidingen, waarbij u overlappende naden creëert om warmteverlies te minimaliseren.
- Gebruik sterke tape of speciale clips om de isolatie stevig vast te zetten. Controleer regelmatig of de isolatie nog steeds goed vastzit en of er geen schade is ontstaan.
- Let extra op bochten, verbindingen en appendages: deze zijn vaak kwetsbaarder voor warmteverlies en bevriezing.
Veiligheid en gezondheid: legionella en isolatie
Legionelle groeit niet in een koud water leiding. Alleen als het water tussen 25 en 60 °C is. Dus een koud water leiding kan gewoon geïsoleerd worden. De plek die vooral legionella risicovol zijn, is waar gemengd water wordt verneveld, dus bv. goed om te weten dat ik die warm water leiding dus beter niet kan isoleren. Niet? Zeker in de koud water leiding is legionella groei. Tja die warmwatervoorziening zit bij dergelijke instellingen meestal achter een circulatie net die op minstens 60 graden wordt gehouden. En dan worden ze wel geïsoleerd. Voor korte lengtes loont het niet om ze te isoleren uit energetisch oogpunt. Condens zal zelden een reden zijn een warm water leiding te isoleren. Wel of niet isoleren je zal altijd te maken krijgen met dit verschijnsel. PS. En eenmaal opgewarmd water blijft langer warm, en dus een broeinest.
Wanneer is isolatie extra belangrijk?
In de koude wintermaanden is niets zo vervelend als problemen met de waterleiding door bevriezing. Het zorgt niet alleen voor ongemak, maar kan ook leiden tot ernstige schade en dure reparaties. Gelukkig is er een effectieve manier om dit te voorkomen: waterleiding isolatie. Tijdens de winter kunnen de temperaturen flink dalen. Als waterleidingen niet goed zijn geïsoleerd, kan het water in de leidingen bevriezen. Dit kan niet alleen leiden tot ongemak omdat er geen water meer stroomt, maar het kan ook de leidingen beschadigen. Bevroren water zet namelijk uit, wat de leidingen kan doen barsten.
Bruikbare extra maatregelen in extreem koude gebieden zijn het aanbrengen van een verwarmingskabel langs de leidingen en het overwegen van een drainagesysteem voor water dat mogelijk in de leidingen achterblijft. Gebruik van een verwarmingskabel: In extreem koude gebieden kan het aanbrengen van een verwarmingskabel langs de leidingen extra bescherming bieden. Deze kabel wordt warm wanneer de temperatuur daalt en voorkomt dat het water in de leidingen bevriest. Het is belangrijk om dit op een veilige manier te installeren en ervoor te zorgen dat de kabel goed samenwerkt met de isolatie. Hiermee zorgt u er zeker voor dat de waterleiding buiten vorstvrij gehouden kan worden.
Hoe pakt u het stap voor stap aan?
- Inspectie en voorbereiding: Begin met het inspecteren van de leidingen op beschadigingen of lekkages, aangezien reparaties moeilijker zijn nadat de isolatie is aangebracht.
- Reinigen en meten: Reinig vervolgens de leidingen grondig met een vochtige doek om vuil en stof te verwijderen, en droog ze goed af. Meet de leidingen nauwkeurig op en snijd het isolatiemateriaal op de juiste lengte.
- Aanbrengen: Wikkel het materiaal strak om de leidingen, waarbij u overlappende naden creëert om warmteverlies te minimaliseren.
- Bevestigen: Gebruik sterke tape of speciale clips om de isolatie stevig vast te zetten. Dit is vooral belangrijk op plekken waar de leidingen veel worden bewogen of waar ze kunnen worden blootgesteld aan externe krachten.
- Controle en onderhoud: Inspectie van de isolatie: Regelmatige inspectie van de isolatie is cruciaal, vooral na extreme weersomstandigheden. Controleer alle buizen op scheuren, vocht of losse delen.
Veelvoorkomende materialen en verwerking
Aller eerst zou je een keuze moeten maken voor het isolatiemateriaal. Hier zouden we een artikel aan kunnen toewijden, dus laten we de verschillende isolatiematerialen vandaag even buiten beschouwing. Flexibele materialen zoals glaswol en steenwol werken het beste rond leidingen. Glaswol is licht en makkelijk te verwerken rond leidingen. Het heeft goede isolatie-eigenschappen en is kosteneffectief. Speciale leidingsisolatie bestaat uit voorgevormde hulzen die perfect rond leidingen passen. Deze zijn gemaakt van materialen zoals polyethyleenschuim of elastomeerrubber. Aanvullende materialen zoals dampschermen, folies en afdichtingstapes zijn essentieel voor een goede afwerking. Ze voorkomen vochtproblemen en zorgen voor luchtdichte verbindingen.
Praktijk: doe-het-zelf of vakman?
Het isoleren van de waterleidingen is makkelijker dan het lijkt. U kunt isolatiemateriaal eenvoudig kopen bij de bouwmarkt. U heeft alleen een rolmaat en een scherp hobbymesje nodig. Met onze voorraad van 10.000 m² isolatiemateriaal kun je direct aan de slag. Met de juiste gereedschap kun je moeilijk bereikbare plekken makkelijker bereiken. Wij raden je dus aan om dit gereedschap te regelen of om contact op te nemen met een loodgietersbedrijf. “Het is een nauwkeurig werkje, dat onze medewerkers goed in de vingers hebben. We starten pas nadat we de betreffende installatie, direct of in opdracht van de huisinstallateur of adviseur, persoonlijk geïnventariseerd hebben. Daarbij bepalen we aan de hand van de juiste bedrijfstijden en energieprijs een terugverdientijd. Dat maakt voor onze klanten duidelijk waarom afsluiter-isolatie loont.”
Energieverlies door appendages en afsluiters
In het verleden werden alle leidingen van cv-installaties netjes geïsoleerd, maar vergat men vaak de afsluiters. Dit werd als te lastig of niet zinvol ervaren. Hierdoor zijn er nog veel gebouwen waarvan de verwarmingsinstallaties niet of onvoldoende zijn geïsoleerd. Het warmteverlies van een flens is gelijk aan een 0,5 m¹ leiding. Bij een afsluiter staat dat gelijk aan ca. 1,5 m¹ leiding. Dit laat zien dat het isoleren van appendages en afsluiters een directe impact kan hebben op de energierekening en terugverdientijd.
Samenvattende overwegingen
Leidingisolatie levert concrete besparingen op en voorkomt schade door bevriezing. Voor bedrijven met grote energieverbruiken is het onderdeel van verplichte energiebesparende maatregelen en rapportageverplichtingen. Voor particulieren geldt geen algemene wettelijke plicht, maar het is een kosteneffectieve maatregel met vaak korte terugverdientijden. Belangrijk is om leidingen verstandig te kiezen voor isolatie: isoleer verwarmingsleidingen in onverwarmde ruimtes, wees terughoudend met isolatie op drinkwaterleidingen vanwege gezondheidsrisico’s rondom legionella, en vergeet appendages en afsluiters niet.
tags: #is #isolatie #om #waterbuizen #verplicht