Hoe kan het nieuws van gisteren je warm houden? Door je muur te isoleren. Papiervlokken isolatie wordt gemaakt van oude, onverkochte of verkeerd gedrukte kranten. Bij de productie van papier wordt de structuur van de houtvezels gebroken, waardoor er minuscule luchtzakjes ontstaan tussen de vezels. De cellulosevezels hebben de vorm van vlokken, die een beetje aanvoelen als watten. De vlokken zijn elastisch en hechten zich makkelijk aan elkaar, zodat je bij plaatsing een naadloze isolatielaag kunt vormen.
Je vindt dit isolatiemateriaal onder twee vormen. De meest courante vorm - papiervlokken - worden in een holle ruimte (zoals tussen kepers en roosteringen) ingeblazen. Daarnaast kan je cellulose ook samengeperst als een dikke mat kopen. Die mat kan dan dan, net zoals rotswol, bv. Papiervlokken isolatie krijgt de stempel ‘ecologisch’ om verschillende redenen. Ten tweede krijgt cellulose isolatie extra pluspunten omdat het grotendeels om een gerecycleerd materiaal gaat. Hout - en dus papier - is bovendien een drager van CO2.
Cellulose is van nature vrij brandwerend en ongevoelig voor ongedierte. Het is amper verteerbaar door mens en dier. Bij de verwerking tot isolatiemateriaal worden wel boorzouten en fosfaten toegevoegd om het materiaal nog meer brand-, schimmel-, en insectenwerend te maken. Cellulose in matvorm heeft daarbovenop ook nog steunvezels nodig om een goede stijfheid en mechanische weerstand te bekomen. In principe kunnen de papiervlokken bij de afbraak van de woning opnieuw hergebruikt worden in een volgend project. Cellulose isolatie is een uiterst veelzijdig materiaal met uitstekende isolerende en vochtwerende eigenschappen. De vlokken nemen probleemloos de vorm van het te isoleren compartiment aan. Cellulose biedt een hoge weerstand tegen oprukkende brand - op voorwaarde dat ze voldoende dicht werd ingeblazen. Net als een telefoonboek is cellulose weinig vatbaar voor vuur.
Het inblazen van papiervlokken gaat bijzonder snel, waardoor isoleren met papiervlokken erg budgetvriendelijk is. In losse vorm is papiervlokken isolatie moeilijk zelf te plaatsen. Cellulose kan redelijk goed vocht absorberen zonder dat haar eigenschappen daardoor snel veranderen. Maar bij teveel vocht verliest de isolatie haar vorm en functie. Vooraf wordt een gesloten constructie gemaakt waar de vlokken worden ingeblazen. Cellulose isolatie koop je samengepakt in grote zakken. De inhoud van die zakken kieper je in een vat, waarna de vlokken via een flexibele buis onder druk ingeblazen worden. Bij de plaatsing hoeft - buiten een mondmasker tegen rondvliegend stof - geen beschermende kledij gedragen te worden. Soms wordt er lijnolie aan het cellulosemateriaal toegevoegd om de stofvorming bij de plaatsing te beperken (bron: Ecomat).
In samenspraak met een professionele inblazer kan je op voorhand alvast de structuur en het dampscherm plaatsen. De isolatiematten zijn net zo eenvoudig te plaatsen als rotswolmatten. Je hebt niet meer nodig dan een aangepast mes en stofmasker. Dit kan je dus gemakkelijk zelf doen, zowel de structuur en het dampscherm, als het plaatsen van de matten zelf. Je kan papiervlokken ook blazen tegen een muur. Het toevoegen van een klein beetje water maakt de papiervlokken plakkerig, net zoals papier-maché. Dit maakt het mogelijk om ze tegen verticale wanden te blazen.
Er zijn enkele situaties te bedenken waarin papiervlokken isolatie af te raden is. Het isolatiemateriaal is niet bijzonder goed bestand tegen vocht, en dus niet geschikt als spouwmuurisolatie of in kruipkelders. Ook als de beschikbare ruimte voor isolatie zeer beperkt is, kies je best een minder volumineus materiaal. Advies nodig om zelf duurzaam te (ver)bouwen? Ga dan zeker langs bij bij jouw provinciale steunpunt voor duurzaam bouwen.
Cellulose-isolatie bestaat uit fijne vlokken van gerecycled krantenpapier. Het papier wordt machinaal versnipperd en behandeld met boorzout. Dat boorzout is belangrijk: het maakt de vlokken brandvertragend, schimmelwerend en onaantrekkelijk voor ongedierte. Zonder die behandeling zou je gewoon papiersnippers in je muur blazen. Met alle risico’s van dien. Het eindresultaat is een wollig, luchtig materiaal dat aanvoelt als watten. De vlokken worden met een inblaasmachine onder druk in holle constructies geblazen. Ze passen zich aan de ruimte aan, kruipen in alle hoeken en kieren en vormen een naadloze isolatielaag.
Juist dat inblazen maakt cellulose zo geschikt voor bestaande woningen. Je hoeft niet je hele constructie open te breken. Gaatjes boren, inblazen, dichtmaken. Klaar. Wat maakt isoleren met cellulose bijzonder? Je huis blijft koeler in de zomer. Het eerste wat opvalt als je cellulose vergelijkt met gangbare materialen is de warmteopslagcapaciteit. Cellulose scoort hier opvallend hoog: zo’n 2000 J/kgK. Ter vergelijking: EPS zit op 1450 J/kgK en minerale wol op 1030 J/kgK. Wat betekent dat concreet? In de zomer duurt het veel langer voordat de warmte van buiten je woning binnendringt. Je huis blijft merkbaar koeler zonder airco.
Door de hoge dichtheid van ingeblazen cellulose (50 tot 55 kg/m³ in wanden en daken) dempt het geluid zeer effectief. Door vochtregulatie kan cellulose tot 20 à 30% van het eigen gewicht aan vocht opnemen en weer afgeven, zonder dat de isolatiewaarde eronder lijdt. Wel een kanttekening: in permanent vochtige omgevingen werkt dit principe niet meer. Daar komt cellulose niet tot zijn recht. Een ervaren team kan met een inblaasmachine op een dag een hele woning doen.
Voordelen en nadelen
- Goede isolatiewaarde: lambda-waarde 0,037 tot 0,040 W/mK, vergelijkbaar met glaswol en steenwol.
- Biobased en recyclebaar: 85-90% gerecycled krantenpapier; productie vraagt weinig energie.
- Hoge warmteopslagcapaciteit en uitstekende geluidsisolatie.
- Vochtregulerend: neemt vocht op en geeft het weer af zonder waardeverlies.
- Geen jeuk of irritatie tijdens installatie; geen beschermende kleding noodzakelijk bij monteurs (in veel gevallen).
- Brandveilig: boorzout-behandeling biedt extra brandvertraging.
- Snel te plaatsen: complete woning in één dag is geen uitzondering.
- Subsidies: ISDE-subsidie en biobased bonus mogelijk; combinatiekorting bij meerdere maatregelen.
Nadelen: cellulose is niet overal de juiste keuze. Niet vrijhangend aan te brengen; altijd afgesloten ruimte nodig. Vocht is de achilleshiel en kan de isolatiewaarde verminderen in natte omgevingen. Spouwmuren zijn vaak niet geschikt; bij oudere woningen kan vocht de werking beperken. Grondstoffen uit krantenpapier raken schaarser op lange termijn. Rd-waarde is lager dan PUR/PIR, waardoor bij hetzelfde rendement meer dikte nodig kan zijn.
Waar wordt cellulose-isolatie toegepast? De sterkste toepassing is het inblazen in holle constructies bij bestaande woningen: dakisolatie, vloerisolatie, binnenmuren en zoldervloerisolatie. Dakisolatie: tussen kepers; Vloerisolatie: tussen vloerbalken; Binnenmuren en voorzetwanden: holle ruimte achter platen. Zoldervloerisolatie kan zowel tussen balken als open ingeblazen worden, afhankelijk van gebruik van de zolder.
Onze ervaring: cellulose kan daken en vloeren in één dag doen. In diverse gemeenten wordt dit materiaal met succes toegepast. Het materiaal is geschikt voor dak- en vloerisolatie, maar minder geschikt voor vochtige spouwmuren en natte kruipkelders.
Cellulose versus andere materialen
- Cellulose vs. glaswol: glaswol is waterafstotend en beter voor spouwmuren; cellulose scoort beter op geluiddemping, warmteopslag en milieu-impact.
- Cellulose vs. houtvezels: houtvezels hebben vaak iets hogere warmteopslagcapaciteit en zijn verkrijgbaar als platen; cellulose is sneller en goedkoper om te plaatsen.
- Cellulose vs. PUR/PIR: PUR/PIR hebben lagere lambda-waarden (0,021-0,028), maar zijn kunststof en minder vochtregulerend en biobased. Milieu- en geluidsoverwegingen kunnen cellulose prefereren.
Isoleren met cellulose: kosten en subsidies. Gemiddelde kosten liggen tussen €15 en €55 per m² (incl. plaatsing) afhankelijk van situatie en dikte. Nieuws en premies: subsidie en biobased bonus zijn mogelijk; een combinatie van twee maatregelen kan korting opleveren. SI-Isolatie biedt gratis adviesgesprekken en helpt bij subsidieaanvragen.
Waar krijg je de beste resultaten met cellulose?
- Inblazen van vlokken tussen holle constructies in bestaande woningen biedt snelle en kierloze isolatie zonder sloopwerk.
- Vochtvrij houden van de geïsoleerde ruimte is cruciaal; cellulose onderhoudt isolatie tot vochtoptreden.
- Voor spouwmuurisolatie adviseren wij vaak glaswol of andere waterafstotende alternatieven.
Cellulose isolatie is een duurzame biobased oplossing gemaakt van gerecycled krantenpapier. De vlokken worden behandeld met minerale zouten, krijgen brandvertragende eigenschappen en leveren een geluiddempend, warmtevasthoudend en vochtregulerend resultaat. Het is geschikt voor daken, muren en vloeren, en kan zowel in nieuwbouw als renovatie toegepast worden. Wil je weten of cellulose isolatie bij jouw woning past? Neem contact op voor een gratis adviesgesprek en ontdek de mogelijkheden en subsidies.