Bij lage condensatiedruk en lage temperatuur is het ook zinvol de persleiding te isoleren. De enige leidingen die niet geïsoleerd behoren te zijn, zijn retourleidingen van een freon koelsysteem. Vaak zijn de leidingen hoog in de ruimte bevestigd, waardoor koude direct aan de lucht boven in de ruimte en het plafond of aan de technische ruimte wordt afgegeven, maar niet bijdraagt aan de gewenste ruimtekoeling op de werkplek. Het leidingverlies is sterk afhankelijk van de dikte van de leiding en de temperatuur van koelvloeistof. De besparingen aan de persgasleidingen en dunnere leidingen zijn lager.
Isoleren van 100 meter koel- en vriesleiding kost naar schatting € 1.750 (materiaal) + € 1.300 (arbeid). Deze maatregel verdient zich binnen vijf jaar terug. Bron: EML 2023. Hierbij is gerekend met € 0,21 per kWh en € 1,16 per m3 aardgas (excl. De Omgevingswet schrijft voor dat locaties die aan bepaalde voorwaarden voldoen verplicht zijn rendabele energiebesparende maatregelen (met een terugverdientijd van 5 jaar of minder) uit te voeren. Deze maatregel is (onder voorwaarden) rendabel ofwel erkend. Lees meer in de maatregel Voldoe aan (erkende) maatregelen uit Omgevingswet. Energiezuinige technieken moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is.
Doelmatig beheer en onderhoud (DBO) en erkenning in energiemaatregelen
Zo moeten installaties goed ingeregeld, beheerd en onderhouden worden. Dit heet doelmatig beheer en onderhoud (DBO). Daarom heeft de overheid in iedere erkende energiemaatregel aangegeven welke DBO-actie nodig is om de maatregel optimaal te laten functioneren. Beoordeel jaarlijks of de techniek nog goed functioneert.
Varianten en praktische opties
- Voor koelleidingen geldt: indien buitenliggende leidingen en isolatie blootgesteld zijn aan UV-straling, kan extra isolatie nodig zijn; de ArmaFlex Airco Koelleiding Isolatie Zelfklevend is een populaire oplossing.
- Zelfklevende isolatie in buisvorm, voor koelleidingen Ø 1/4" tot Ø 3/8" (max. 12 mm) is gemakkelijk te bevestigen en levert betere isolatie. Brandklasse BL-s1,d0 (EN13501-1) en EN ISO 1313501-1 certificering bevestigen de veiligheid en kwaliteit.
- De isolatie is geschikt voor R410A, R32 en propaan en kan gecombineerd worden met buigveren, leidinggoten en isolatietape voor optimale bescherming.
Belangrijke installatietips uit de materiaalbeschrijving:
- Monteren: verwijder oude isolatie en plak de nieuwe isolatie op zijn plek.
- Isoleren: sluit de isolatie netjes aan met isolatietape.
- Beschermen: monteer een leidinggoot om de koelleiding en isolatie buitenshuis te beschermen.
Specifieke productkenmerken van ArmaFlex Airco Koelleiding Isolatie
- Diameter: Ø 1/4" tot Ø 3/8" (buis max. Ø 12 mm)
- Dikte isolatie: 9 mm elastomeerschuim
- Brandklasse: BL-s1,d0
- Lengte per rol: 2 meter
- Technische certificering: EN ISO 1313501-1, EN 13823, EN ISO 11925-2
- Koelmiddelen: R410A, R32, propaan
Andere belangrijke opmerkingen:
- Koelleidingen worden doorgaans aangesloten met (flare)wartels of soldeerkoppelingen. Sinds kort is ook perskoppelingen van Conex Bänninger Maxipro mogelijk, geschikt voor alle gangbare koudemiddelen en hoge druk tot 48 bar.
- Installatie met perskoppelingen vereist een perstang en BMP-persbek; dit kan tot 3x sneller zijn dan traditionele soldeerkoppelingen.
- Koelleidingen worden geleverd op rol en kunnen eenvoudig uitgerold en gemonteerd worden.
Waarom isoleren en wanneer rendabel?
De condensatie is een belangrijke factor: zonder isolatie treedt condens op en neemt het energieverlies toe. In veel toepassingen dragen openliggende leidingen zonder isolatie minder bij aan de gewenste ruimtekoeling en verhogen ze het energieverbruik. De omgevingswet stimuleert energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder, mits erkend.
Belangrijke aandachtspunten bij ontwerp en uitvoering:
- Beoordeel jaarlijks of de isolatie nog effectief is en vervang indien nodig
- Gebruik hoogwaardige materialen die bestand zijn tegen UV-licht en weersinvloeden bij buiteninstallaties
- Bescherm buitenleidingen met PVC leidinggoot en afdekstrips
- Overweeg gecombineerde oplossingen: isolatie, leidinggoot en afdekking tegen chemische en mechanische belasting
Praktische casus en kostenraming
Voorbeeld: isolatie van 100 meter koel- en vriesleiding; geschatte kosten € 1.750 (materiaal) + € 1.300 (arbeid). Terugverdientijd bij verbruik van € 0,21 per kWh en € 1,16 per m3 aardgas bedraagt circa vijf jaar. Deze bedragen zijn gebaseerd op gangbare aannames uit EML 2023 en kunnen variëren per situatie en energietarief.
| Onderdeel | Details | Kosten |
|---|---|---|
| Materiaal isolatie | ArmaFlex/PEX-schuim, Ø 1/4"-3/8", max. 12 mm | € 1.750 |
| Arbeid | Installatie en montage | € 1.300 |
| Terugverdientijd (rendabele maatregel) | Bij ~5 jaar | - |
Aanbevolen aanpak voor installers en zwembadbedrijven
- Beoordeel de installatieomgeving: buiten of binnen, UV-belasting en blootstelling aan weersinvloeden.
- Kies isolatiematerialen met bewezen isolatiewaarde en brandveiligheidsclassificering.
- Overweeg integratie met leidinggoten en beschermende afdekking voor buiteninstallaties.
- Controleer aansluitingen en isolatietape op luchtdichtheid en duurzaamheid.
Hoe installeer je isolatie voor HVAC-leidingen?
Veilige en efficiënte afwerking
Belangrijk is dat de afwerking van isolatie en bescherming tegen UV-straling, waterdichtheid en mechanische belasting in lijn is met geldende normen en certificeringen. Een goed geïsoleerde koelleiding beperkt condensvorming, vermindert geluid en verlaagt energiekosten aanzienlijk, terwijl de levensduur van de leidingen toeneemt.
Bij twijfel over de juiste maat en uitvoering is het verstandig om de af te stemmen met leveranciers en erkende energiemaatregelen uit de Omgevingswet te evalueren, zodat maatregelen erkend kunnen worden en mogelijk subsidie- of terugverdieningsvoordelen opleveren.
tags: #isolatie #voor #koelleidingen