Isolatieplaten van Jan de Isolatieman: voordelen en eigenschappen van XPS en PIR

XPS isolatie is een veelzijdig en daarom zeer populair isolatiemateriaal. Deze isolatieplaten zijn gemaakt van polystyreen en beschikken daarom over sterke thermische eigenschappen. Daarnaast zijn ze ook nog eens zeer drukvast en vochtbestendig. Je kunt het daarom in allerlei constructies toepassen. De stevige platen lenen zich uitstekend voor dakisolatie, kelderisolatie en vloerisolatie.

XPS staat voor geëxtrudeerd polystyreen. Het is een kunststof isolatiemateriaal in de vorm van een plaat en wordt ook wel hardschuim of foam genoemd. Het lijkt vrij veel op EPS-isolatie, maar wordt anders geproduceerd en heeft een andere structuur. Door deze dichte celstructuur hebben XPS-platen een gesloten oppervlak, maar zijn ze alsnog relatief licht van gewicht. Deze eigenschappen maken dat je het voor verschillende isolatieklussen, bijvoorbeeld in vochtige ruimtes, kunt gebruiken. Denk aan vloerisolatie, dakisolatie en kelderisolatie. Met één soort materiaal is een groot gedeelte van je woning te isoleren en verduurzamen.

Het productieproces is bijzonder en maakt het product uniek in haar soort. Het wordt, net als EPS, gemaakt van polystyreen, een restproduct van aardolie. De vaste kunststof wordt door middel van wrijving gesmolten, tegelijkertijd wordt de druk flink opgevoerd om de platen te vormen met een gesloten cellenstructuur. Door het productieproces heeft het een veel hogere druksterkte dan PIR en EPS isolatie. Het product wordt eigenlijk altijd geleverd met een trapsponning. De onderlinge verbinding tussen platen is daardoor beter en koudebruggen, dus warmteverlies, wordt voorkomen.

Een van de meest gebruikte toepassingen van XPS is de dakisolatie. Bij een plat dak kun je XPS foam aan de buitenkant plaatsen. Deze vochtbestendige én drukvaste isolatieplaten kunnen namelijk gemakkelijk de dakbedekking en plassen regenwater dragen. Daarnaast kun je een XPS-plaat aan de binnenzijde van een schuin dak plaatsen voor een optimale thermische barrière. In de winter houdt het je woning lekker warm, in de zomer blijft alles koel. XPS is licht en laat zich daarom gemakkelijk op maat snijden. Bijkomend voordeel: boven het hoofd werken is geen probleem door het lichte gewicht.

Infographic: Voordelen XPS (drukvast, vochtbestendig, lichtgewicht, gesloten celstructuur)

XPS isolatieplaten zijn ook geschikt voor muurisolatie. De muren zijn kwetsbare plekken in huis, door isolatieplaten voorkom je warmteverlies. Het vochtbestendige materiaal draagt ook nog eens bij aan het voorkomen van schimmel en andere vochtproblemen. In principe is XPS foam voor zowel spouwmuren als voorzet- en scheidingswanden te gebruiken. Het wordt vaak ingezet voor vloerisolatie, met name voor nog te storten betonvloerisolatie. Dit is een van de redenen waarom professionals zo dol zijn op XPS, het is ijzersterk materiaal dat beton kan dragen. Voor het storten plaats je de platen vanuit de kruipruimte tegen de onderkant van de vloer en stort je daar vervolgens het beton op. Als de betonvloer al is gestort, plaats je XPS op de bovenkant van de betonvloer.

XPS staat bekend om zijn hoge drukvastheid. Dat betekent dat deze isolatie heel zwaar belast kan worden en dus bijvoorbeeld een betonvloer kan dragen. De drukvastheid van isolatie wordt uitgedrukt in KPA. Alle XPS-platen die wij standaard aanbieden, hebben een druksterkte van minimaal 250 KPA/m2. Als je XPS-isolatie als vloerplaat wil gebruiken in constructies die veel zwaarder belast worden, kun je op aanvraag XPS met een druksterkte van 500 of 700 KPA/m2 kopen. De XPS multi in ons assortiment kent een druksterkte van 250 kPa.

Tip van Jan: "Neem altijd even contact op met onze klantenservice als het om zeer zware belasting gaat!"

XPS-platen worden veel gebruikt voor betonnen vloeren, kelders en dakisolatie. XPS leent zich uitstekend voor vloerisolatie. Denk aan het isoleren onder de betonbewapening of het plafond van de kelders. De platen voorkomen dat koele en warme lucht ontsnapt door de vloer. Ideaal bij een onderkelderd huis, de warmte stijgt niet meer omhoog en blijft waar het hoort. Bij een plat dak kun je XPS foam aan de buitenkant plaatsen. Deze vochtbestendige én drukvaste isolatieplaten kunnen namelijk gemakkelijk de dakbedekking en plassen regenwater dragen. Daarnaast kun je een XPS-plaat aan de binnenzijde van een schuin dak plaatsen.

Wil je de badkamer verbouwen en daarbij extra isolatie aanbrengen? Dan zijn XPS bouwplaten de juiste keuze! Deze lichtgrijze platen zijn heel geschikt voor vochtige ruimtes én je kunt er direct overheen stuken of tegelen. De speciale afwerkingslaag maakt dit mogelijk. De bouwplaten zijn speciaal gemaakt voor vochtige ruimtes en zijn daar bijzonder goed tegen bestemd. De badkamer, keuken en het toilet kun je het beste voorzien van XPS bouwplaten. XPS kantplanken zijn zeer geschikt om koudebruggen in je vloerconstructie te voorkomen. Je plaatst ze bijvoorbeeld in de fundering of de overgang tussen het kozijn en het metselwerk. Dankzij de hoogwaardige XPS voorzien je de constructie van sterke thermische isolatie, die ongevoelig is voor rot en schimmelvorming. De kantplanken zijn zowel in het grijs als antraciet verkrijgbaar. Zo weet je zeker dat ze niet opvallen. Dat is het doel.

Diagram: Daktypes en geschikte XPS-toepassingen

XPS is beschikbaar in verschillende diktes. Het verschil in diktes is er vanwege de verschillende isolatiewaardes. Hoe dikker de plaat, hoe hoger de waardes. Bij XPS kijk je naar twee verschillende waardes: de RD en RC waarde. De RC waarde is de isolatiewaarde die je behaalt mét constructie, daar heeft de XPS plaat dus slechts gedeeltelijk invloed op. RD waarde genoemd, geeft de warmteweerstand van het isolatiemateriaal aan. XPS heeft een aantal voordelen ten opzichte van andere isolatiematerialen. Als je op zoek bent naar drukvaste isolatie, is XPS de juiste keuze. Het heeft namelijk een veel hogere drukvastheid dan bijvoorbeeld PIR, wat betekent dat het prima zwaar belast kan worden. Daarnaast houden de gesloten cellen in XPS lucht vast in de plaat, waardoor er maar weinig warmte verloren gaat. Bovendien zorgt de gesloten celstructuur ervoor dat vocht niet naar binnen kan, waardoor het zeer vochtbestendig is. Het materiaal is tot slot licht van gewicht en daarom erg fijn om mee te werken. Door de gesloten celstructuur en vochtwerende eigenschappen lenen XPS-platen zich uitstekend voor het isoleren van vochtige ruimtes. Het is niet voor niets het meest gebruikte isolatiemateriaal om kelders, omgekeerde daken en zwembaden te isoleren. Dat maakt het materiaal veelzijdig en uitermate populair, je hebt alleen XPS nodig om een groot deel van je woning te isoleren.

Tenslotte zijn de XPS-platen gemakkelijk te verwerken, omdat deze geen irriterende stoffen bevatten. De tijden dat je thuiskwam met bultjes door het glaswol of andere isolatiematerialen zijn voorbij. Hierdoor is XPS het ideale materiaal voor elke doe-het-zelver, aangezien je geen beschermingsmiddelen nodig hebt. Zelfs handschoenen zijn niet nodig voor de bevestiging.

Net zoals elk isolatiemateriaal heeft ook dit een aantal nadelen. XPS isolatieplaten zijn bijvoorbeeld niet brandveilig. Een bijkomend nadeel is de schadelijke rook die vrijkomt bij brand. Vaak wordt isolatie om twee redenen gebruikt: het warm of koel houden van een woning en vanwege de akoestische eigenschappen. XPS vormt een uitstekende thermische barrière, wat betekent dat het goed isoleert, maar is op zichzelf geen goede geluidsbarrière. Ook hebben andere isolatiematerialen zoals PIR-isolatie een hogere isolatiewaarde dan XPS. Een ander, klein nadeel is dat XPS-platen op maat gezaagd moeten worden. Andere isolatiematerialen zoals glaswol zijn eenvoudig te verkleinen en bevestigen, dat is bij XPS net wat anders.

Hoe bevestig je XPS platen? XPS platen kunnen op verschillende manieren worden bevestigd, afhankelijk van de toepassing. Als je een kelderwand wilt gaan isoleren met XPS kan je de platen zowel lijmen als ook mechanisch bevestigen. Mocht je de platen gaan gebruiken voor vloerisolatie kan je de platen lijmen maar dit is niet per se nodig. Als je de omgekeerd dak methode gaat gebruiken met XPS dan zorgt het losse ballast ervoor dat de platen op hun plek blijven. Mocht je de platen willen lijmen dan maak je de ondergrond goed schoon en droog en verwijder alle onregelmatigheden. Je brengt op alle randen die je direct wilt plakken de lijm aan.

Schematische weergave: bevestigingsmethoden voor XPS

Jan de Isolatieman biedt uiteenlopende advies en service. Wij zijn altijd op zoek naar enthousiaste en gedreven professionals om ons team te versterken. Als lid van ons team zal je deel uitmaken van een dynamische en groeiende organisatie met een informele en open cultuur. Onze vacatures worden regelmatig geüpdatet, dus houd onze vacaturepagina in de gaten of stuur ons gerust een open sollicitatie. Bij Jan de Isolatieman zijn wij er voor de zakelijke en particulieren klanten. Daarom kunnen alle klanten een account aanmaken. Met een zakelijk account heb je nog wat extra voordelen ten opzichte van een particuliere klant, zoals een apart telefoonnummer voor contact met onze topadviseurs. Wij proberen je zo goed mogelijk te helpen met jouw isolatieklus. Door het juiste assortiment aan te bieden, maar ook door deskundig en professioneel advies te geven.

De overheid legt steeds meer nadruk op duurzaam wonen en heeft daarom subsidie beschikbaar gesteld voor verduurzamende maatregelen in huis. Daar hoort het goed isoleren van je woning uiteraard ook bij. Weten of je recht hebt op subsidie?

PIR-isolatie als alternatief

PIR is gemaakt van kunststof en zeer geschikt voor warmte-isolatie. PIR-platen hebben namelijk een zeer hoge isolatiewaarde en kunnen daarom, in verhouding tot bijvoorbeeld EPS isolatie en XPS isolatie, relatief dun geproduceerd kunnen worden. Het grootste voordeel van PIR is dat de platen vrij dun zijn en toch een hoge isolatiewaarde hebben. Daarnaast is het materiaal relatief licht en daarom erg prettig om mee te werken. Een ander voordeel van PIR is dat het bijna geen vocht opneemt. Als de naden goed worden afgedicht, is er zelfs geen dampscherm meer nodig.

Zonder isolatie gaat er tot wel 30% van de warmte verloren via het dak, want warmte stijgt op. Goede dakisolatie is daarom belangrijk, maar vanwege beperkte ruimte kan het soms lastig zijn om isolatiemateriaal bij het dak te plaatsen. Bij dakisolatie maken we onderscheid tussen een plat dak en een hellend dak. Bij een plat dak wordt in bijna alle gevallen het isolatiemateriaal vanaf de buitenzijde geplaatst. Over de PIR platen wordt dan een laag EPDM gelegt waarna de laatste afwerklaag geplaatst kan worden. Bij een schuin dak kun je ook gebruik maken van PIR isolatie. Het is dan belangrijk dat je purschuim tussen de PIR-platen spuit, zodat er geen lucht tussen kan komen. De platen kun je vastzetten met een schroef.

PIR spouwplaten worden veel gebruikt voor spouwmuur isolatie. Zeker bij nieuwbouwwoningen of renovatiewoningen zijn de PIR spouwplaten erg populair. Het materiaal is namelijk erg dun en licht, waardoor je snel meters kunt maken. Vaak worden PIR spouwplaten gebruikt, omdat deze gemakkelijk gekoppeld kunnen worden. De PIR platen sluiten dan perfect op elkaar aan, waardoor er geen koudebruggen ontstaan. Je dient de naden af te werken met isolatie tape voor een optimaal resultaat. Ook voor vloerisolatie is PIR een zeer geschikt isolatiemateriaal. Een vloer kun je op verschillende manieren isoleren. PIR wordt voornamelijk gebruikt bij de isolatie van een betonvloer. Als je een nieuwe vloer gaat storten, kun je PIR voor het storten op de ondergrond plaatsen. Ook als de betonvloer al is gestort, kan PIR goed ingezet worden. Hierbij dien je wel rekening te houden met de vloer, deze ligt voor je gevoel een aantal centimeter lager.

Deze combinatie van PIR met OSB3 in een plaat of PIR + gipsplaten biedt snelle isolatie en afwerking. PIR-platen bestaan uit verschillende varianten zoals PIR 2-zijdig aluminium, PIR + Spano, PIR afschot en PIR + Fermacell. De spouwplaten zijn zeer geschikt voor de isolatie van de spouwmuur. Je monteert PIR met lijm, spouwankers en schroeven; plak naden af met tape of gebruik pur-schuim voor een naadloze aansluiting. Voor dakisolatie heb je aangepaste PIR-platen afhankelijk van het daktype en de gewenste afwerking.

Infographic: PIR versus XPS eigenschappen en toepassingen

EPS is een andere veelgebruikt isolatiemateriaal met eigen kenmerken. EPS heeft van nature weinig neiging om water op te nemen en blijft doorgaans drijven, wat het geschikt maakt voor vochtige toepassingen zoals kruipruimtes. EPS is verkrijgbaar in verschillende kwaliteiten met verschillende lambda-waarden. De Rc-waarde gaat over de isolatiewaarde van een complete constructie. Druksterkte (in kPa) geeft aan hoeveel druk EPS kan verdragen voordat het merkbaar vervormt. EPS is een kunststof en vraagt daarom extra aandacht voor brandveiligheid in de totale constructie. EPS kan in veel situaties een duurzame keuze zijn, vooral door de combinatie van lange levensduur en energiebesparing tijdens gebruik. De totale impact hangt af van productie, transport, toepassing en verwerking aan einde levensduur. EPS is relatief eenvoudig te verwerken doordat het licht is en goed op maat te maken. Voor veel (voorbereidende) werkzaamheden is geen zwaar gereedschap nodig. Wie strak en precies wil werken, kan EPS desgewenst met een EPS isolatie snijder op maat snijden.

Onderstaande tabel geeft een indicatief overzicht van veelgebruikte EPS-diktes en hun toepassing. De lambda-waarde (λ) geeft aan hoe goed een materiaal warmte geleidt: hoe lager λ, hoe beter de isolerende werking per centimeter. De Rc-waarde en Drukspecificaties hangen samen met de totale opbouw en belasting.

ToepassingDikte (indicatief)λ-waardeRc/RdOpmerkingen
Vloerisolatie (betonvloer)20-100 mmvarieertafh. op opbouwmeestal gecombineerd met chape of dekvloer
Dakisolatie (plat dak)30-150 mmvarieertafh. op opbouwgrijze EPS/graphietvarianten bij gevel
Spouwmuur50-100 mmvarieertafhankelijk van bouwopbouwsystemen met lijm, spouwankers en wapening

EPS is een kunststof en vraagt daarom extra aandacht voor brandveiligheid in de totale constructie. EPS kan in veel situaties een duurzame keuze zijn, vooral door de combinatie van lange levensduur en energiebesparing tijdens gebruik. De totale impact hangt af van productie, transport, toepassing en verwerking aan einde levensduur. EPS is relatief eenvoudig te verwerken doordat het licht is en goed op maat te maken. Voor veel (voorbereidende) werkzaamheden is geen zwaar gereedschap nodig. Wie strak en precies wil werken, kan EPS desgewenst met een EPS isolatie snijder op maat snijden. Wil je na deze uitleg bekijken welke EPS-materialen geschikt kunnen zijn voor jouw situatie?

tags: #isolatieplaten #jan #de #isolatieman