Heeft u een zolder dat ook als woonruimte dient, bijvoorbeeld omdat hier een slaapkamer of studieruimte is ingericht, dan is het wellicht beter het zolderdak te isoleren in plaats van zoldervloer isolatie toe te passen. Zo wordt de gehele zolderruimte betrokken bij het te verwarmen deel van het huis en zal er ook op zolder een aangenaam leefklimaat ontstaan. Omdat warme lucht opstijgt, gaat er via het dak de meeste warmte verloren. Door het zolder dak te isoleren houdt u de warme lucht binnenshuis. Een groot voordeel daarvan is dat de energierekening daalt. Het wordt op zolder warmer, wat zorgt voor een beter leefklimaat.
Wanneer het zolder dak goed geïsoleerd is, zal er geen tot weinig condensatie optreden. Vocht- en schimmelproblemen zullen zich daarom minder snel voordoen. Dit is een voordeel voor de gezondheid en bovendien ook beter voor de dakconstructie. Wordt voor de zolderdakisolatie een isolatiemateriaal gebruikt dat naast warmte ook geluid isoleert, dan slaat u zelfs twee vliegen in één klap: uw woning wordt warmer, én u heeft minder last van geluidsoverlast.
Kiezen tussen binnen- en buitenisolatie van het zolderdak
Het zolder dak isoleren kan langs de buitenzijde, maar ook aan de binnenzijde. Meestal is het zolder dak een schuin dak. Langs de buitenzijde wordt het dak geïsoleerd met PIR platen. Er kan gekozen worden voor gewone PIR platen, maar ook voor renovatie platen met tengels. Het zolder dak isoleren aan de binnenkant doet u het beste met materialen als steenwol, glaswol of een biobased isolatiemateriaal als katoen, houtvezel of vlas isolatie. Let op dat u in combinatie met deze materialen een folie gebruikt. Dit kan een dampremmende folie zijn of een klimaatfolie, afhankelijk van de dampdoorlaatbaarheid van het dak.
De beste keuze voor het isoleren van het zolder dak aan de binnenkant zijn open, ademende materialen. Wilt u toch met PIR isoleren, bijvoorbeeld omdat u zo weinig mogelijk ruimte wilt inleveren en u een zeer hoge Rd-waarde wenst, dan kan dat. Let hierbij wel op dat u PIR platen kiest die minimaal 8 centimeter dik zijn. Onze PIR leveranciers raden dit aan bij dakisolatie aan de binnenzijde, omdat met gebruik van PIR platen van 8 centimeter en dikker het dauwpunt aan de buitenkant van het dak komt te liggen. Zo kan er geen condensvorming optreden bij de PIR platen. Dit betekent dat het materiaal wordt beschermd tegen vocht en het de hoogste isolatiewaarde behoudt.
Buiten- of binnenzijde: wat gebeurt er bij het schuine zolderdak?
Het schuine zolderdak langs de buitenzijde isoleren is best een klus. Het komt erg nauw. Het zolder dak van binnen isoleren is een klus die goed zelf uitgevoerd kan worden. Het schuine zolderdak aan de binnenkant isoleren is veel goedkoper en gemakkelijker dan het isoleren aan de buitenzijde. Er zijn voor en na het isoleren geen aanpassingen nodig aan het dak. Controleer het dak overigens voor u begint met het isoleren van het schuine zolderdak wél. Dus check of er geen lekkage is of dat er vocht of schimmel aanwezig is. Zijn er problemen met het dak, maak dit dan eerst in orde of laat dit oplossen door vakmensen.
Materiaalkeuze en dampremming
Is ook belangrijk: inzicht in dampdichtheid van het dak. Als het dak dampdicht is, dan bevindt zich tussen het dakbeschot en de dakpannen een dampremmende of dampdichte folie, maar ook een laag isolatiemateriaal dat blijft zitten vormt een dampdichte laag. Is het dak inderdaad dampdicht, dan isoleert u aan de binnenzijde van het zolderdak met glaswol, steenwol of houtvezel en gebruikt u een klimaatfolie. Zo kunnen vocht- en schimmelproblemen geweerd worden. Is het dak damp open, dan kunt u ook met PIR platen isoleren. U heeft in dat geval geen folie nodig. Wilt u het damp open zolderdak isoleren met steenwol, glaswol of houtvezel isolatie, gebruik dan een dampremmende folie.
Vaak heeft het schuine zolderdak aan de binnenzijde een balkenstructuur. Bij een schuin zolderdak dat verticale balken heeft, kan goed tussen deze balken geïsoleerd worden. Het isolatiemateriaal wordt in dit geval tussen de balken en rechtstreeks tegen het dakbeschot geplaatst. U kunt kiezen voor materialen als steenwol en glaswol, maar ook PIR platen kunnen hier worden toegepast. Om het nog makkelijker te maken, zouden ook onze kant-en-klare verlijmde PIR platen overwogen kunnen worden. Dit zijn PIR platen die al zijn voorzien van een plaatmateriaal. Zo kunt u onder andere kiezen voor PIR + gips, PIR + Fermacell en PIR + Underlayment. Maar de beste keuze in dit geval zou zijn PIR + Agnes zolder en dakplaten.
Stapsgewijs aanpak bij binnen dakisolatie met PIR
- Meet allereerst de afstand tussen de verticale balken.
- Zaag de isolatieplaten precies op deze maat.
- Breng op de achterkant van de PIR platen in een zigzaggend patroon isolatielijm aan en voorzie ook de zijkanten van de platen van lijm.
- Begin vanuit een hoek en plaats de eerste plaat strak tegen het dakbeschot. Druk goed aan en plaats bij de kier die aan de bovenkant is ontstaan eventueel een wig.
- Plaats alle volgende platen op dezelfde wijze.
- Na het plaatsen van alle PIR platen kunnen alle kieren rondom opgevuld worden met flexibele purschuim. Dit maakt het geheel luchtdicht.
- Is de purschuim droog, snijd het overtollige schuim dan weg. Zijn er wiggen gebruikt, dan kunnen deze nu ook worden weggehaald. De ontstane gaten kunnen met nog wat purschuim worden gevuld.
- Het zojuist geïsoleerde zolderdak kan nu afgewerkt worden. Heeft u PIR platen zonder plaatmateriaal gebruikt, dan kunt u nu plaatmateriaal tegen de PIR platen bevestigen. Heeft u één van onze kant-en-klare PIR platen gebruikt, dan dient het plaatmateriaal alleen nog afgewerkt te worden.
Ventilatie en luchtspouw
Het schuine zolderdak kunt ook isoleren door niet rechtstreeks op het dakbeschot te isoleren, maar door tegen ventilatielatten te isoleren. Door ventilatielatten te plaatsen, creëert u een luchtspouw. Dit doet u zodat het achter het isolatiemateriaal kan ventileren. Maar kies hier alleen voor als u er zeker van bent dat ook daadwerkelijk kan ventileren achter het isolatiemateriaal. Kan dit namelijk niet, dan zorgt een spouw juist voor problemen als schimmel. Lucht gaat stilstaan en kan dan gaan condenseren. De ventilatielatten bevestigt u horizontaal tegen de muur. Plaats ze om de 40 centimeter en zet ze vast met afstandsschroeven.
PIR-dakpanelen en afwerking
Na het maken van het regelwerk, kunnen de PIR platen bevestigd worden. Doe dat op dezelfde manier zoals hierboven al beschreven. Er kan eventueel voor gekozen worden om de platen tegen de ventilatielatten te schroeven. Zorg er voor dat alle kieren rondom worden afgepurd en dat naden worden afgeplakt. De PIR platen kunnen nu afgewerkt worden met een plaatmateriaal, zoals gipsplaten of Fermacell. Let op: soms is er niet voldoende ruimte achter de gordingen aanwezig om in twee lagen te isoleren. Er dient dan in één laag geïsoleerd te worden. Zijn de kepers te dun om een eerste isolatielaag aan te brengen, dan kunnen deze verdikt worden door nieuwe kepers op de huidige kepers te monteren.
Kosten en overwegingen
Gemiddeld kost het isoleren van je zolder met traditionele isolatiematerialen zo’n € 4.000,-. Dit is afhankelijk van oppervlakte, materiaal, bereikbaarheid en afwerking. Het isoleren van je zolder met isolatiefolie kan een voordeliger alternatief zijn, zeker wanneer de ruimte beperkt is of wanneer je sneller wilt gaan. De materiaalkosten liggen laag en de verbouwing is minder ingrijpend. Toch is het cruciaal te kiezen voor materialen met goede Rd-waarde en een passende dampremmende laag.
Het is ook belangrijk om te weten of het dak dampdicht of dampopen is. Als het dak dampdicht is, gebruik je klimaatfolie; bij dampopen daken gebruik je dampremmende folie. Plan de werkzaamheden bijvoorbeeld buiten de kraamperiode (tussen 1 augustus en 1 april) als er overweldigend veel sporen van beschermde dieren zijn. Informeer bij een ecoloog en meld de isolatiewerkzaamheden bij het Omgevingsloket.
Zelf doen of een vakman inschakelen?
Wil je je zolder zelf isoleren? Dan is het mogelijk, maar kies verstandig. De voordelen van een vakman zijn onder meer vakkundige inspectie vooraf, garantie op uitgevoerde werken, materialen van hoge kwaliteit en mogelijk financiële voordelen via subsidies of verlaagd btw-tarief. Aan de andere kant kun je ook besparen op arbeidskosten door zelf te klussen, maar je loopt wel meer risico op fouten en langere uitvoertijd. Een goed geïsoleerde zolder verlagen direct de energierekening en verhoogt het comfort in huis.
CONCLUSIE: is zelf je zolder isoleren een goed idee? Dat hangt af van de methode die je kiest. Zowel het isoleren van je zoldervloer als een schuin dak langs de binnenzijde, kan je zelf doen als je voldoende ervaring hebt. In alle andere gevallen doe je beter een beroep op een vakman actief in je buurt.
Stappenplan zoldervloer isoleren
- Wil je je zolder enkel gebruiken om spullen op te bergen? Dan volstaat het om zelf de zoldervloer te isoleren. De beste keuze hangt af van het type ondervloer. Massieve zoldervloer in beton? Kies harde, drukvaste isolatieplaten. De ondervloer moet wel recht en effen zijn.
- Bestaat je vloer uit een houten draagstructuur? Plaats dampscherm aan de onderkant van de isolatie. Zorg dat het dampscherm overal goed aansluit, tussen balken en doorvoeren en aan muren.
- Bij een massieve zoldervloer kun je de isolatieplaten in elkaar klikken met het tand- en groefsysteem en verankeren. Voor andere systemen bestaat de optie van isolatiematten of halfzachte platen met extra houten raamwerk.
Isolatiekosten en subsidies
De bedragen variëren afhankelijk van oppervlakte, materiaal en bereikbaarheid. Belangrijk is de Rd-waarde op de verpakking enRc-waarde van de totale constructie. Voor doe-het-zelf isoleren is ISDE-subsidie vaak niet van toepassing, maar subsidies en verlaagde btw-tarieven zijn wel te overwegen bij een vakman. Raadpleeg altijd actuele regelingen bij gemeenten en landelijke programma’s.
Veiligheid en bescherming
Als u met vezelachtige materialen werkt zoals glas- of steenwol, draag dan handschoenen, een lange mouwoverall, veiligheidsbril en een P2-stofkap. Ventileer de ruimte goed en spoel de huid na afloop met lauw water zonder zeep. Verwijder gebruikte kleding en afval op de juiste manier en houd de werkplek schoon met een stofzuiger of dweil.
Samenvattend stappenplan per situatie
- Zolder als leefruimte: focus op dakisolatie (bij voorkeur van buitenaf of langs binnenkant), eventueel vloer- en woring combinaties.
- Zolder als opslagruimte: vloerisolatie heeft prioriteit om warmteverlies via het dak te voorkomen.
- Dampremmende en klimaatfolies kiezen op basis van dakdichtheid en dampdoorlaatbaarheid.
- Controleer dakbeschot en draagconstructie alvorens te beginnen; repareer waar nodig voordat u gaat isoleren.