Het Zaans Medisch Centrum is een algemeen ziekenhuis in de Nederlandse stad Zaandam. Sinds februari 2017 heeft het Zaans Medisch Centrum een nieuw gebouw in gebruik genomen. Het nieuwe ziekenhuis is zo ontworpen dat patiënten geen grote afstanden meer afleggen. Het is een compact, duurzaam en flexibel inzetbaar gebouw met een zogeheten 'healing environment': een rustig kleurgebruik, een huiselijke inrichting, veel groen binnen en buiten, en daglicht dat binnenkomt via ramen tot aan de vloer. Al deze aspecten dragen eraan bij dat mensen zich meer op hun gemak voelen en minder stress ervaren.
Doel en ontwerpfilosofie
De bouw van het Zaans Medisch Centrum is na een strakke planning gereed. Het nieuwe ziekenhuis van vijf bouwlagen en een vloeroppervlakte van circa 39.000 m2 is ontworpen door Mecanoo Architecten. Het eerste lean ontworpen en gebouwde ziekenhuis in Europa is een aanwinst voor de wijde regio. Na twee jaar bouwen en op de datum zoals bij aanvang van het project overeengekomen heeft BAM op vrijdag 16 september de sleutel van het nieuwe ziekenhuis overhandigd aan Wouter van der Kam, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Zaans Medisch Centrum. Het nieuwe ZMC is gerealiseerd binnen de planning en zonder overschrijding van kosten.
Inrichten en proefdraaien: Wouter van der Kam: ‘Wij zijn blij met deze mijlpaal en het resultaat. Nu breekt voor ons een hele drukke tijd van inrichten aan. De komende maanden gaan wij het nieuwe ziekenhuis inrichten met (medische) apparatuur, simuleren we alle relevante processen en gaan onze medewerkers trainen en proefdraaien, zodat we goed voorbereid zijn op de daadwerkelijke ingebruikname. Het is bijna zover: dan hebben de bewoners van de Zaanstreek een innovatief, echt Zaans ziekenhuis. Naar verwachting kunnen wij het nieuwe ziekenhuis rond de jaarwisseling in gebruik nemen.’
DBMO-overeenkomst en samenwerking
DBMO-overeenkomst: Het Zaans Medisch Centrum, Vitaal ZorgVast en BAM sloten een zogenoemde DBMO-overeenkomst (Design, Build, Maintain and Operate) voor het ontwerp, de bouw, het onderhoud en de exploitatie van het nieuwe ziekenhuis. De samenwerking kenmerkt zich door vroegtijdige betrokkenheid van alle partijen, met focus op duurzaamheid, kwaliteit en betrouwbaarheid.
Historische context en ontwikkeling
Het ZMC heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot 1905. De historie van het ZMC begon in Wormerveer met een eerste Gemeenteziekenhuis, gevolgd door de opbouw van meerdere instellingen en fusies die uiteindelijk leidden tot de huidige locatie. In 2017 werd het nieuwe Zaans Medisch Centrum, samen met de aanpalende Zorgboulevard, in gebruik genomen. Het oude ziekenhuis werd gesloopt en de historische glas-in-lood ramen uit het voormalige St. Jan ziekenhuis zijn overgedragen aan de R.K. Parochie.
Het Zaans Medisch Centrum stond bekend als het eerste ziekenhuis in Nederland dat de net ontwikkelde Flex-OK van Interflow bestelde. De nieuwbouw, gerealiseerd door BAM Utiliteitsbouw Grote Projecten, heeft een vloeroppervlakte van circa 40.000 m2. Na ingebruikname werd het oude ziekenhuis gesloopt. Een unieke samenwerking begon voor ontwikkeling, bouw en onderhoud voor 25 jaar met nadruk op duurzaamheid, kwaliteit en betrouwbaarheid.
Constructie en interior design
Het ZMC werd gebouwd rondom de behoefte van de patiënten. De buitenkant weerspiegelt het industriële erfgoed van de Zaanstreek, terwijl de binnenkant een modern ziekenhuis vormt met alle wensen en eisen van de huidige tijd. Een belangrijk element is het akoestisch plafond in het atrium, ondersteund door Knauf. In de wandsystemen is veel gebruik gemaakt van Knauf Diamond Board, die uitstekende geluidsisolatie, brandwerendheid en vochtbestendigheid biedt. Radiologie vormt hierop een uitzondering met wanden met loodbeklede Knauf A-platen.
Alle wandsystemen zijn opgenomen in een gedetailleerd projectboek, als onderdeel van KnaufZeker, de 100% prestatiegarantie die het ZMC graag gebruikt. Cleaneo van Knauf levert geperforeerde platen die zorgen voor een prachtig plafond met uitstekende akoestiek en een luchtzuiverende werking door absorptie van vluchtige stoffen zoals formaldehyde en benzeen. Het atrium bevat een reusachtig akoestisch plafond van 800 m2 Knauf Cleaneo, inclusief een strook langs de wanden.
Het plafond was zo groot dat om de 15 meter een dilatatie moest worden aangebracht. De montage door Kwakman Afbouw was strak uitgevoerd; dankzij de FF-voeg van de Cleaneo-plaat oogt het oppervlak perfect egaal. Het project laat zien hoe techniek en design hand in hand gaan in een modern ziekenhuis.
Realisatie en impact op zorgverlening
Het ZMC legt de nadruk op een compacte indeling die patiënten in staat stelt minder afstanden af te leggen en sneller toegang tot voorzieningen te krijgen. De combinatie van healing environment, daglichttoetreding tot aan de vloer en groeninrichting draagt bij aan minder stress en meer comfort tijdens ziekenhuisbezoek en verblijf. De samenwerking tussen ontwerpers, bouwer en onderhoudspartijen heeft geleid tot een duurzaam en flexibel gebouw dat klaar is voor toekomstige ontwikkelingen in de zorg.
Technische details en prestaties
- Vloeroppervlakte circa 39.000 m2 (of circa 40.000 m2 volgens sommige bronnen).
- Vijf bouwlagen met moderne faciliteiten en flexibele ruimtes.
- Gebruik van Knauf Diamond Board voor wanden; Cleaneo voor plafond en luchtzuivering.
- Lean-ontwikkelde nieuwbouw, eerste in Europa met dergelijke aanpak.
- DBMO-contract voor ontwerp, bouw, onderhoud en exploitatie voor 25 jaar.
Het Zaans Medisch Centrum staat voor betrouwbare zorg, gastvrijheid en innovatie, met een focus op patiëntgericht ontwerp en duurzame bedrijfsvoering die de zorg in de regio Zaandam en omstreken versterkt.
tags: #johannes #ziekenhuis #zaandam #verbouwen