Kalkzandsteen, velling lijmblokken en hoe je ze gebruikt

Kalkzandsteen is een veelgebruikt bouwsteen, en dat niet zonder reden.Echter, zitten hier ook haken en ogen aan, ook dat zullen we in dit artikel bespreken.We bespreken de kalkzandsteen van A tot Z.Dus we laten weten hoe kalkzandsteen gemaakt wordt, tot de eindfase, namelijk hoe hij toegepast wordt binnen de bouw en de (on)mogelijkheden daarvan.Ook zullen we de kalkzandsteen vergelijken met andere bouwstenen.Want ieder soort bouwsteen heeft weer andere eigenschappen.Zo zult u makkelijker zelf de overweging kunnen maken wanneer kalkzandsteen wel of niet geschikt is voor uw specifieke situatie.Tot slot treft u een kleine ‘how-to’ aan, hoe kalkzandsteen bevestigd/verlijmd wordt.

Wat is kalkzandsteen?

Zoals de naam al doet vermoeden, bestaat kalkzandsteen (voornamelijk) uit kalk en zand.Kalkzandstenen worden vandaag de dag veel in de bouw gebruikt, omdat het verschillende voordelen met zich meebrengt.Als men met woorden moet uitleggen wat een kalkzandsteen is, dan zou het eerste gedachte zijn, dat het grote witte gladde bouwstenen zijn van een flinke formaat.In de bouw wordt meestal bakstenen aan de buitenkant gebruikt, isolatie en vervolgens kalkzandstenen aan de binnenkant.Ook om de ruimtes binnen in te delen, gebruikt men daarvoor kalkzandsteen.Kalkzandsteen wordt daarnaast ook vaak gebruikt bij binnenwanden van woningen/gebouwen, omdat deze ademend is (en dus ook makkelijk vochtdoorlatend).Ondanks dat hij vochtdoorlatend is, wordt hij niet aangetast door vocht.

Voordelen van kalkzandsteen

  • Het zijn bijna witte bouwstenen van een flinke formaat.
  • Ondanks dat feit, zijn ze vrij licht (in vergelijking met andere bouwstenen).
  • En ze zijn ook nog eens robuust, niet makkelijk te breken, vooral als ze rusten op andere bouwstenen.
  • Het voordeel dat ze een flinke formaat hebben, is dat de bouw van een muur sneller klaar is.
  • Als u donkergrijze mortel gebruikt, kan dit nadeel opleveren en het netjes wegwerken bemoeilijken.
  • Kalkzandsteen is ademend en vochtregulerend; bijzondere eigenschappen die bijdragen aan een aangenaam binnenklimaat.

Nadelen en aandachtspunten

  • Kalkzandsteen is niet bestand tegen agressieve middelen en kan aangetast worden door bepaalde externe invloeden.
  • Het kan niet met gewone betonmortel gemetseld worden; er is speciaal lijm- of bastaardmortel nodig.
  • Bij vochtige omstandigheden kan kalkzandsteen verkleuren of ‘zwemmen’ bij langdurige blootstelling aan vocht; dek het materiaal daarom goed af.
  • Bij vorst en koude periodes zijn specifieke mortel en procedures vereist om te voorkomen dat lijm of specie bevriezen.
Infographic: Vergelijking kalkzandsteen vs. andere bouwstenen

Productieproces van kalkzandsteen

Om kalkzandsteen te maken, heeft u ten eerste een mal nodig (om het mengsel daarin te gieten).Dit mengsel bestaat grotendeels uit speelzand (meer dan 90%), gebrande kalk (dit geeft de witte kleur aan deze kalkzandsteen) en natuurlijk mengen met een beetje water, om het geheel als een dikke pap te krijgen.Vervolgens wordt deze pap in de mal gegoten en dient hij verwarmd te worden met stoom.Kalkzandsteen wordt niet gebakken, maar hij dient wel hoge temperaturen te bereiken onder een bepaalde druk, zodat een chemische binding ontstaat die zorgt voor een goede binding.

Soorten bouwstenen en hun kenmerken

Kalkzandsteen kan ingedeeld worden onder kunststeen. Er zijn meerdere categorieën, waaronder gipsblok en betonsteen (kunststeen), gebakken stenen, en natuursteen.

Kunststeen kenmerkt zich door een nette afwerking en lichte kleur (meestal lichtgrijs tot wit). Gebakken stenen ondergaan een kookpunt en worden gebakken. Natuursteen wordt gehouwen en komt uit natuurlijke bronnen zoals marmer of graniet.

Kalkzandsteen versus andere bouwmaterialen

In vergelijking met bakstenen, gipsblokken en natuursteen heeft kalkzandsteen unieke eigenschappen: het is niet gebakken, het is licht en heeft ademende eigenschappen waardoor het vochtregulering mogelijk maakt. Het productieproces vraagt wel meer tijd en speciale mixing en curing.

Kalkzandsteen lijmblokken: toepassing en verwerking

Kalkzandsteen lijmblokken worden aan elkaar verlijmd met lijmmortel in dunne lagen (typisch 2-3 mm). Dit levert een strakke wand zonder zware voegen. De wand kan worden afgewerkt met een dunne pleisterlaag of kunnen vellingblokken zelfs onafgewerkt blijven doordat de lijmkanten strak aansluiten.

Gedetailleerde tekening van lijmblokplaatsing vs. traditionele metselwerk

Vellingblokken en kimlaag

Vellingblokken hebben een vellingkant waardoor een verdere afwerking vaak overbodig is en zich lenen voor schoonwerk in showrooms, scholen en bedrijfsgebouwen. De blokken hebben muurdiktes van 100, 120 en 150 mm met verschillende afmetingen: 100 mm vellingblok 437x198 mm; 120 en 150 mm vellingblokken 297x198 mm. Voor een stabiele kimlaag gebruik je kimblokken en kimmortel zoals Sakrete multimortel voor kalkzandsteen.

Dilatatievoegen en ondersteuning

Bij grote kalkzandsteen wanden ontstaat echter spanning door krimp en uitzetting. Dilatatievoegen vangen dit op. Voor dragende wanden die bovenop een fundering staan, breng je profielen en wandankers aan, en zorg voor een vlakke ondergrond en stevige ondersteuning zodat de wand niet omvalt.

Schema: dilatatievoegen en kimlaag

Afmetingen en keuzes per wanddikte

Kalkzandsteen is beschikbaar in verschillende formaten. De lijmblok is 43,7 x 10,0 x 19,8 cm. Maassstenen zijn kleiner (21 x 11 x 8 cm) en waaltjes nog kleiner (21,2 x 10 x 5,2 cm). De lijmblok heeft gaten in het midden voor bedrading of leidingen, wat handig is bij binnenwanden met voorzieningen.

Schoren, versteviging en afwerking

Na het rechtzetten en bevestigen van de wand is het belangrijk om deze te schoren en af te werken met pleister of spuitgips. Vellingblokken kunnen zonder verdere afwerking in zicht blijven, terwijl andere blokken vaak wel een dun pleisterwerk nodig hebben.

Montage en gereedschap

Voor het lijmen van kalkzandsteen lijmblokken gebruik je een lijmbak en lijmschep. Voor het plaatsen van stoot- en lintvoegen geldt een voegdiepte: lintvoeg circa 2 mm, stootvoeg circa 3 mm. Bij vellingblokken kun je dilatatievoegen toepassen om scheurvorming te voorkomen. Verankeringsmateriaal zoals wandankers en kimfix zijn beschikbaar voor veilige verbindingen.

Overzicht gereedschappen voor kalkzandsteen lijmen

Voorraad, levertijden en zorgvuldigheid

Leveranciers leveren kalkzandsteen lijmblokken en overige benodigdheden meestal binnen 1 tot 4 dagen. Houd rekening met transport, opslag en droog houden: natte kalkzandsteen kan niet gemetseld of gelijmd worden. Dek opslag altijd af en leg op houten latten om vochtopname te voorkomen.

Brandwerendheid, geluid en milieu

Kalkzandsteen is onbrandbaar en heeft vaak goede brandwerendheid en geluidsisolatie. Het materiaal heeft bovendien een relatief lage milieu-impact in vergelijking met traditioneel beton, en kan bijdragen aan duurzaam bouwen.

Brand- en geluidskaart voor kalkzandsteen

Hoeveel lijm per m²?

In tabellen en verwerkingsinstructies wordt vaak weergegeven hoeveel lijm per m² nodig is, afhankelijk van wanddikte en bloktype. Reken op ongeveer 4 tot 6 kilogram dunbedlijm per vierkante meter metselwerk, afhankelijk van het formaat van de blokken en de dikte van de lijmlaag.

How-to samenvatting: vier kernstappen

  1. Let op maatvoering en stel benodigde profielen vast.
  2. Bepaal de hoogte van de wand en zet de kimlaag waterpas.
  3. Maak lijmmortel aan volgens fabrikantvoorschriften en gebruik een lijmbak.
  4. Plaats de blokken of vellingblokken, meng de voegen op juiste dikte en controleer regelmatig waterpas.

Veelgestelde vragen en tips

  • Is kalkzandsteen geschikt voor buitengebruik? Gebruik kalkzandsteen bij binnenwanden en binnenspouwbladen; buitenwanden hebben vaak andere materialen nodig.
  • Kan ik tegelwerk rechtstreeks op kalkzandsteen lijmblokken bevestigen? Ja, tegels kunnen direct op een gelijmde wand worden aangebracht.
  • Kan ik vellingblokken ongewapend laten? Ja, vellingblokken kunnen onafgewerkt blijven mits de wand goed is afgewerkt of schoonwerk wordt toegepast.
Praktische checklist bij verwerking Kalkzandsteen

tags: #kalkzandsteen #velling #lijmblokken