Kalkzandsteen wordt veelvuldig toegepast in de bouw vanwege zijn ademend vermogen, warmte-accumulerend vermogen en brede toepassingsgebied. Het bestaat uit zandkorrels die aan elkaar zijn gekit en kan worden verwerkt als metselstenen, metselblokken en lijm- of vellingblokken. De productie gebeurt in cohesie met nabije bronnen zoals zand en kalk, via afgestelde menging en verhitting onder hoge druk in een reactor, waarna “vormelingen” worden geperst en verhard in een ketel met stoom van 180 tot 200 graden Celsius.
Wat is kalkzandsteen en hoe wordt het gemaakt?
Kalkzandsteen is een kunststeen die voornamelijk uit zand, kalk en water bestaat. De productie start met het mengen van deze grondstoffen, waarna het mengsel als specie wordt getransporteerd naar kalkzandsteenpersen. De zo gevormde vormelingen worden in een liggende verhardingsketel geplaatst en bij hoge druk verhit. Zo ontstaat kalkzandsteen dat bestaat uit zandkorrels die aan elkaar zijn gekit. Dit proces resulteert in een materiaal met een robuuste maar lichte structuur.
Er zijn acht productielocaties voor kalkzandsteen, wat bijdraagt aan betrouwbare beschikbaarheid en kwaliteit. Kalkzandsteen is ademend en draagt bij aan een beheersbare vochthuishouding in gebouwen, wat resulteert in een aangenamer leefklimaat. Daarnaast heeft kalkzandsteen warmte-accumulerende eigenschappen: het neemt warmte op en geeft deze bij afkoeling weer af, wat binnentemperaturen beïnvloedt.
Eigenschappen en toepassingsgebieden
Kalkzandsteen behoort tot de onbrandbare bouwmaterialen en kan aanzienlijke brandwerende waarden leveren wanneer toegepast in brandwanden en wanden met voldoende dikte. Het materiaal is bestand tegen vocht, mits correct toegepast; het kan vocht opnemen en gecontroleerd afstoten. Strooizout kan kalkzandsteen aantasten, dus passende bescherming en onderhoud zijn aan te raden. De wanddikte en het type wand (dragend of niet-dragend, onderdeel van een brandscheiding, horizontale belasting door wind) bepalen de benodigde blokken of stenen per vierkante meter bij een gegeven druksterkte. Lijmen of metselen hangen af van de gewenste afwerking en toepassing.
Lijmen vs. metselen: wat past bij jouw project?
Bij kalkzandsteen lijmen werk je met speciale lijmblokken of vellingblokken. Via een dunne laag lijmmortel van 2 tot 3 mm verbind je blokken met behulp van een lijmbak en lijmschep. Dit zorgt voor snelle, nauwkeurige verwerking en strakke voegen, met minder afwerkwerk achteraf. Voordelen: snel en eenvoudig verwerken, dunne voegen, efficiënte materiaalbenutting. Nadelen: vooral geschikt voor binnenmuren; minder speelruimte voor correcties dan bij metselen.
Bij kalkzandsteen metselen gebruik je metselblokken of metselstenen met traditionele mortel (kalkzandsteen mortel). De voegen zijn dikker (ongeveer 8 tot 12 mm), waardoor je meer kleine onvolkomenheden kunt corrigeren. Metselen is breder toepasbaar voor binnen- en buitenmuren en veelal geschikt voor dragende constructies, maar arbeidsintensiever en vereist meer mortel. Afwerking zoals stucwerk is bijna altijd noodzakelijk.
Wanneer welke methode?
- Binnenmuren en snelle realisatie: kalkzandsteen lijmen meestal de beste keuze.
- Buitenmuren of situaties met corrigerende toleranties: metselen is verstandiger.
- Beschikbaarheid van gereedschappen en expertise: kies een gespecialiseerde leverancier voor de uitvoering.
Aan de slag: voorbereidende stappen en tips
Voor beide methoden geldt een aantal voorbereidende stappen: bepaal de maatvoering en stel de profielen vast; bepaal de wandhoogte; verzamel en controleer de materialen; zorg voor voldoende vrije werkruimte en veiligheid; gebruik het juiste gereedschap. Gebruik voor lijmen een lijmbak en voor metselen een mortelbak of gelijmde oplossing. Pas passtukken toe door blokken uit te knippen of te zagen, zodat de wanden strak blijven lopen.
Bij vellingblokken kunnen deze in veel gevallen zonder extra voegwerk worden verwerkt dankzij de vellingkanten. Voor vellingblokken is het essentieel om kimblokken en kimconstructies zorgvuldig te sturen om vlakke ondergrond te krijgen en om scheefstand te voorkomen. Dilatatievoegen zijn belangrijk om krimp en uitzetting op te vangen, met een breedte van 0 tot 1 mm voor koude dilatatievoegen in dragende of niet-dragende binnenwanden op een niet-vervormbare ondergrond; op houten kozijnen en andere verbindingen kunnen wandankers en lijm-spouwankers worden toegepast.
Nuttige afmetingen en details
Kalkzandsteen is verkrijgbaar in verschillende formaten. De lijmblok heeft een formaat van ca. 43,7 x 10,0 x 19,8 cm en is voorzien van gaten in het midden voor bedrading of leidingen. Maassteen-formaat is 21 x 11 x 8 cm en waalformaat 21,2 x 10 x 5,2 cm. Vellingblokken hebben voordelen zoals esthetische meerwaarde en minder afwerking, maar vereisen zorgvuldige afstelling en afwerking met lijmvoegen van 2 mm.
Bij de verwerking van lijmblokken is het gebruik van kimblokken en kimconstructies belangrijk om vlakke, betrouwbare ondergrond te krijgen. Voor wandafwerking kunnen wanddelen onverwerkt blijven of worden afgewerkt met dunpleister of spuitpleister, afhankelijk van de gekozen afwerking en vereisten. Tekst over glas- en tegelwerk toont direct aan dat tegels op een gelijmde wand kunnen worden aangebracht.
Brandveiligheid en duurzaamheid
Kalkzandsteen is onbrandbaar en draagt bij aan brandwerende constructies. Bij het ontwerpen van brandwerende wanden wordt rekening gehouden met de aansluiting op beton- en staalconstructies en met flexibele, brandwerende verbindingen. Duurzaamheid wordt ondersteund door verantwoord gebruik van grondstoffen en energie, met mogelijkheden tot hergebruik en beperkte schadelijke uitstoot in de productiecyclus.
Kleine checklist en werkinstructies
- Beoordeel of lijmen of metselen geschikt is voor de specifieke wand en locatie.
- Verzamel alle benodigde materialen, gereedschappen en veiligheidsuitrusting.
- Bepaal dilatatievoegen en bevestigingspunten voor plafonds en kozijnen.
- Installeer kimconstructies waar nodig en pas passtukken nauwkeurig toe.
- Controleer vlakheid en waterpasheid tijdens het werk en pas de volgorde van voegen aan.
Meer weten over kalkzandsteen: conclusies voor keuzes
Kalkzandsteen blijft een van de meest gebruikte bouwstenen door zijn combinatie van ademend vermogen, duurzaamheid en toepassingsmogelijkheden voor binnen- en buitenwanden. Zowel lijmen als metselen bieden grote voordelen, maar kiezen hangt af van de projectdoelen: snelheid en binnenmuren leunen sneller naar lijmblok-werk; buitenmuren en situaties die correcties vereisen, vragen om metselwerk. Een gespecialiseerde leverancier kan helpen met planning, gereedschap en advies over step-by-step verwerking.
Doorgaan met leren en verifiëren
In verwerkingsinstructies vind je handige tips, adviezen en een checklist voor de verwerking van kalkzandsteenproducten. Voor correctie en veiligheid is het verstandig om arbotechnische redenen machinale verwerking van vellingblokken te overwegen en tijdig afspraken te maken over gereedschap en materieel.
Kalkzandsteen Vellingblok 29,7x21,4x14,8
tags: #kalkzandsteen #vellingblokken #makz