Kalkzandsteen: verwerkingsvoorschriften, lijm- en metseltechnieken en verdiepingshoge elementen in de bouw

Ga je aan de slag met kalkzandsteen? Dan sta je al snel voor de keuze hoe je de blokken gaat verwerken. Beide technieken, lijmen en metselen, hebben hun eigen voordelen en toepassingen. Maar wanneer kies je nu het beste voor de ene methode en wanneer voor de andere? In dit artikel leggen we uit wat de verschillen zijn tussen kalkzandsteen lijmen of metselen, waar je op moet letten en in welke situatie welke methode het meest geschikt is.

Wat is kalkzandsteen?

Wat is kalkzandsteen? Zoals de naam al doet vermoeden, bestaat kalkzandsteen (voornaamste) uit kalk en zand. Kalkzandsteen wordt daarnaast ook vaak gebruikt bij binnenwanden van woningen/gebouwen, omdat deze ademend is (en dus ook makkelijk vochtdoorlatend). Ondanks dat hij vochtdoorlatend is, wordt hij niet aangetast door vocht.

Kalkzandsteen lijmen vs. metselen

Kalkzandsteen lijmen

Bij kalkzandsteen lijmen werk je met speciale lijmblokken of vellingblokken. Deze blokken worden verbonden met een dunne laag lijmmortel van slechts 2 tot 3 mm. Met behulp van een handige lijmbak en lijmschep werk je snel, nauwkeurig én efficiënt. De dunne voegen zorgen bovendien voor een strak eindresultaat en vaak minder afwerking achteraf.

  • Voordelen: Snel en eenvoudig verwerken; Dunne voegen zorgen voor een strakker eindresultaat, waardoor minder stucwerk nodig is; Efficiënt materiaalgebruik, waardoor je minder mortel nodig hebt.
  • Nadelen: Vooral geschikt voor binnenmuren; Minder speelruimte bij correcties dan bij metselen.
Infographic: lijm- versus metseltechniek kalkzandsteen

Kalkzandsteen metselen

Voor het metselen gebruik je kalkzandsteen metselblokken en kalkzandsteen metselstenen. De voegen zijn hierbij dikker - meestal 8 tot 12 mm - waardoor je meer vrijheid hebt om kleine oneffenheden te corrigeren. Metselen is een methode die vaak wordt gebruikt bij dragende buitenmuren, maar ook geschikt is voor niet-dragende toepassingen.

  • Voordelen: Geschikt voor binnen- én buitenmuren; Grovere voegen geven meer mogelijkheden om te corrigeren; Traditionele, vertrouwde methode; Breed toepasbaar bij dragende muren.
  • Nadelen: Arbeidsintensiever dan lijmen; Meer specie nodig; Afwerking, zoals stucwerk, is vrijwel altijd noodzakelijk.
Diagram: vergelijking lijmblok vs metselblok kalkzandsteen

Vergelijking en toepassingssituaties

Er is niet één methode die altijd beter is. Het hangt af van je project. Voor binnenwanden en snel, efficiënt werken is kalkzandsteen lijmen meestal de beste keuze. Voor buitenmuren of situaties waarin correctie mogelijk moet zijn, is metselen verstandiger.

Flowchart: wanneer lijmen of metselen kiezen

Toepassingsgebieden en voordelen van kalkzandsteen

Kalkzandsteen is veelzijdig en valt op door zijn brede toepassingsmogelijkheden in de bouw. Dit bouwmateriaal biedt duidelijke voordelen die bijdragen aan flexibiliteit en kostenbesparing. Ook in keukens en toiletten biedt een kalkzandsteen ondergrond duidelijke voordelen. Elke klant heeft zijn eigen woonwensen en hierbij komt de flexibiliteit van kalkzandsteen goed van pas. Tegelwerk voor een keuken of toilet kan rechtstreeks op de gelijmde kalkzandsteenwand worden aangebracht, als de wand vlak genoeg is. Gebruik bij voorkeur een flexibele lijm. Is er een uitvlaklaag nodig? Gebruik dan een uitvlaklaag op basis van cement.

Bij een kalkzandsteencasco is dat zeker mogelijk, want je kunt er makkelijk sleuven in aanbrengen voor (elektra)leidingen en eventueel ook voor wandcontactdozen. Dit is handig wanneer de bewoner bijvoorbeeld een vaste plek voor vrijstaande keukenapparaten wil hebben. Ook de wens voor een uitbouw en meerwerkopties kan zo nog relatief eenvoudig worden gehonoreerd.

Schematische opbouw van een kalkzandsteenwand

Lijm- en verankeringsprincipes

Voor het lijmen van kalkzandsteen lijmblokken heb je lijmmortel nodig of kimfix voor verankering. Lijmmortel wordt geleverd in zakken van 25 kilo. Een lijmbak laat een streep lijm achter aan beide zijden van de kalkzandsteen, met een lijmdikte van 2-3 mm en een stootvoeg van 3 mm. Dilatatievoegen zijn nodig om krimp- en uitzettingsspanningen op te vangen bij grotere wanden.

Voor wanden die naast elkaar komen te staan, kan een veeranker nodig zijn zodat de wand verankerd blijft. Bij dragende wanden dragen wanden later de verdiepingsvloer; de bovenkant van de wand kan nog onderhevig zijn aan krimp en uitzetting. Praktische tips: zorg voor een goede losplaats, voorkom vervuiling en beschadiging van pakketten, en werk volgens de veiligheidsvoorschriften.

Klantgerichte overwegingen en duurzaamheid

Kalkzandsteen is duurzaam en vrijwel volledig recyclebaar. Het materiaal bestaat voor 95% uit lokaal gewonnen zand en het productieproces heeft een laag energieverbruik. Het ademend vermogen van kalkzandsteen helpt de vochthuishouding in een gebouw te beheersen, wat bijdraagt aan een aangenaam leefklimaat. Calduran Kalkzandsteen biedt variatie in maten, wanden op maat en flexibiliteit in ontwerpen, zoals rechte of gebogen wanden en ronde raamopeningen.

Verdiepingshoge elementen en prefab wandsystemen

Met het elementensysteem worden wanden op maat gemaakt zodat op de bouwplaats geen afval ontstaat. Kalkzandsteen elementen zijn beschikbaar in verschillende diktes en hoogtes, bijvoorbeeld 538 mm of 648 mm hoog, met lengtes van 997 mm en gewichten van 100-360 kg per stuk. Een lijmkraan maakt snelle plaatsing mogelijk, ook in binnensteden, terwijl dilataties en kimblokken zorgen voor vlakke ondergrond en correcte verbindingen.

Infographic: kalkzandsteen elementen en preassembling

Praktische stappen en tips (how-to)

  1. Let op maatvoering en stel profielen vast. Duidelijke maatvoering bepaalt de kwaliteit van het werk.
  2. Bepaal de hoogte van de wand en plante de dilataties en kimblokken waar nodig.
  3. Kies materialen: lijmmortel of metselmortel, kimblokken, ankers en verankeringsmiddelen.
  4. Gebruik het juiste gereedschap en zorg voor een goede werkruimte en veiligheid.

Veiligheid, onderhoud en afwerking

Veel wanden van kalkzandsteen kunnen onafgewerkt blijven en later worden afgewerkt met dunpleister of spuitpleister om behangklaar te worden. Tegelwerk kan direct op een gelijmde wand worden aangebracht, mits de wand vlak genoeg is. Voor stootvoegen geldt een lintvoegdikte van 2 mm en een stootvoeg van 3 mm bij lijmwerk. Voor metselwerk geldt een standaard voegbreedte van 8-12 mm.

Foto: aangebrachte dilataties en kimblokken

Samenvatting van belangrijkste kenmerken

  • Kalkzandsteen is ademend, robuust en licht in vergelijking met andere bouwmaterialen.
  • Lijmwerk is snel, met dunne voegen en geschikt voor binnenmuren.
  • Metselwerk biedt grotere correctie-ruimte en is geschikt voor binnen- én buitenmuren.
  • Verdiepingshoge elementen en prefab wandsystemen verbeteren snelheid en werken met minder afval.

tags: #kalkzandsteen #verdiepingshoge #elementen