Kartonnen en biobased materialen voor geluidsisolatie: effectiviteit, eigenschappen en toepassingen

Akoestische isolatie omvat maatregelen die de akoestiek in een ruimte verbeteren door geluidsoverdracht te verminderen. Dit kan door het toepassen van geluidsabsorberende materialen en constructies die geluidsgolven dempen en reflecties minimaliseren. Akoestiek verbeteren gaat om het toevoegen van geluidsabsorberend oppervlak in de ruimte. Dat kan met materialen die er voor zorgen dat geluidsreflecties worden verminderd, zodat galm, holle klanken en storende omgevingsgeluiden worden tegengegaan. Het geluid wordt letterlijk geabsorbeerd: het geluid keert niet langer terug in de ruimte.

Wat is akoestische isolatie en welke dikte hebben materialen?

De benodigde dikte van akoestische isolatie varieert afhankelijk van het gebruikte materiaal en het gewenste isolatieniveau. Meestal varieert deze tussen de 25 en 40 mm. Wanneer karton of kartonachtige biobased materialen worden ingezet, geldt vaak een combinatie van dikkere lagen en aanvullende absorberende tussenlagen om dezelfde demping te realiseren als bij traditionele isolatoren.

Karton en biobased materialen als geluidsabsorber

Karton is een goedkoop biobased materiaal dat nog niet overal in de bouw wordt toegepast, maar wel aan populariteit wint. Omdat karton zo licht en sterk is, vormt het in veel gevallen een goed alternatief voor traditionele bouwmaterialen. En milieuvriendelijker kan bijna niet, want karton bestaat voor 80% uit oud papier en kan meerdere keren gerecycled worden. Houtvezel is de belangrijkste grondstof voor karton. Houtvezels kunnen afkomstig zijn van hout of oud papier. Massief karton wordt gemaakt van papierpulp. Karton kan herhaaldelijk gerecycled worden zonder aan kwaliteit te verliezen.

PhoneStar isolatieplaten bestaan uit een combinatie van kwartszand en karton. De hoge dichtheid van het materiaal zorgt voor uitstekende lucht- en contactgeluidsdemping. Daarnaast zijn de platen dun en handzaam. Het geluid wordt geabsorbeerd doordat reflecties in de ruimte worden verminderd en de geluidsenergie wordt omgezet in warmte in plaats van terug te kaatsen in de ruimte.

Welke materialen zijn effectief voor geluidsabsorptie?

Doorgaans zijn open vezelmaterialen Effectief voor geluidsabsorptie, zoals steenwol en glaswol. Steenwol biedt over het algemeen een iets betere geluidsisolatie dan glaswol door de specifieke structuur en akoestische eigenschappen. Polyesterwol, Cyclin Puur en Ecosorb Metisse zijn ook genoemd vanwege hun geluidsabsorberende eigenschappen. Daarnaast kunnen speciale geluidsisolerende platen en het bouwen van ontkoppelde voorzetwanden bijdragen aan een betere geluidsisolatie.

Verschillende constructie-opties voor muren en voorzetwanden

1. Een geluidsisolerende voorzetwand: een frame voor de bestaande muur, gevuld met isolatiemateriaal zoals glaswol of steenwol, afgewerkt met gipsplaten. Dit kan winst opleveren tot circa 10 dB bij een juiste uitvoering.
2. Buigslappe voorzetwand: gebruik van ontkoppelde verbindingen en materialen rondom de muur om de geluidsdoorlaat te verminderen. Belangrijk zijn vuistregels rondom vocht, damp en stootbelastingen en het vermijden van directe contactverbindingen met de dragermuren.
3. Gebruik van ontkoppelingsmateriaal (rubber of vergelijkbaar): zo min mogelijk contactpunten met de dragende muur om trillingen door te laten.

Een gangbare bouwpraktijk is het plaatsen van een voorzetwand in gyproc (gipsplaat), meestal met 15 mm platen (5/8") en met naden gestuct en afgedicht. Naden moeten goed worden dichtgemaakt om lucht- en geluidlekkage te voorkomen. Een dergelijke constructie biedt zowel geluidisolatie als brandwerende eigenschappen wanneer correct uitgevoerd.

Karton en andere biobased materialen in de bouw: kansen en beperkingen

Karton is een goedkoop biobased materiaal dat milieuvriendelijk is en meerdere keren recyclebaar kan zijn. Karton kan in sommige situaties als onderdeel van een samengestelde akoestische oplossing dienen, vooral in combinatie met andere absorberende lagen en ontkoppelingsmaterialen. Hennep kan daarnaast worden toegepast als biobased bouwmateriaal, isolatiemateriaal en grondstof voor hennepbeton en hennepkalksteen. Zand is een natuurlijk materiaal dat ook in diverse bouwtoepassingen wordt gebruikt, waaronder akoestiekoptimalisaties wanneer het wordt toegepast in speciale panelen.

Praktische tips en aandachtspunten bij geluidisolatie

• Let op lucht- en contactgeluid: zorg voor zo min mogelijk lekken en adequate afwerking van naden en randen.
• Bij gipswandconstructies: gebruik ontkoppelingsmateriaal en zorg voor voldoende ruimte tussen muur en wand.
• Vermijd vochtproblemen zoals damp en condens: zorg voor luchtdoorlatende maar waterdichte constructies; dampschermen waar nodig.
• Inspecteer bestaande muren op scheuren en gaten voordat je een voorzetwand plaatst.

Veelvoorkomende misvattingen

Een oude webbrowser gebruiken of eenvoudige eierdozen plaatsen is geen betrouwbare methode voor geluidsisolatie. Eierdozen verbeteren weliswaar de akoestiek door reflecties te dempen, maar dragen niet significant bij aan geluidisolatie tegen ademende geluidslagen van buitenaf.

Samenvatting van belangrijkste eigenschappen

tags: #karton #als #geluidsisolatie