Belgisch, Chinees, Vietnamees en Iers hardsteen zijn de meest voorkomende soorten in Nederlandse woningen. Ze behoren allemaal tot de blauwgrijze kalksteensoorten en verschillen onderling in kleur, fossiele tekening en structuur.
Wat is hardsteen?
Hardsteen is een kalkhoudende natuursteen die in de loop van miljoenen jaren is gevormd uit kalkrijk materiaal op de zeebodem. In het oppervlak zijn daardoor vrijwel altijd fossiele resten zichtbaar: schelpen, zeelelies en andere zeedieren die verstend zijn in de steen. Dat is geen defect - het is een kenmerk van deze steensoort.
De kleur varieert van lichtgrijs tot diep blauwgrijs. Hardsteen wordt ook wel blauwsteen of arduin genoemd. Die naam arduin gebruikt men in België en sommige delen van Nederland specifiek voor Belgisch hardsteen, maar in het dagelijks taalgebruik worden de namen door elkaar gebruikt.
Overzicht: de vier meest voorkomende soorten
- Belgisch hardsteen - België, Blauwgrijs tot donker blauwgrijs, Levendige fossielen, duidelijke tekening
- Iers hardsteen - Ierland, Blauwgrijs, Fijnere, gelijkmatiger verdeelde fossielen
- Chinees hardsteen - China, Grijs tot donkergrijs, Lichte spikkels, fijne aders, minder opvallende fossielen
- Vietnamees hardsteen - Vietnam, Grijsblauw tot blauwgrijs, Rustige structuur, soms lichte aders
De afwerking bepaalt minstens evenveel als de steensoort. Een gepolijste Belgische hardsteen en een gezoete Belgische hardsteen van dezelfde herkomst kunnen er totaal anders uitzien. De afwerking heeft grote invloed op de uitstraling, de gevoeligheid voor krassen en het zichtbaar worden van slijtage.
De afwerking bepaalt minstens evenveel als de steensoort
- Gezoet - matte tot licht satijnen uitstraling, rustige kleur, kleine gebruikssporen vallen minder snel op.
- Gepolijst - kleur en fossielen zijn goed zichtbaar, vloer reflecteert licht, krassen en doffe loopzones zijn sneller zichtbaar.
- Geschuurd - vrij mat en naturel, glad of licht stroef afhankelijk van de korrelgrootte.
- Getrommeld of verouderd - randen en oppervlak zijn bewust minder strak, geeft een landelijke, doorleefde uitstraling.
Bij gepolijste vloeren zijn slijtage en etsschade het snelst zichtbaar. Dat maakt gepolijste niet slechter - het vraagt alleen om een snellere beoordeling wanneer er doffe plekken of loopzones ontstaan. De behandeling is vaak afhankelijk van de toestand van het oppervlak en niet alleen van de herkomst van de steen.
Hardsteen versus andere natuursteen
- Hardsteen vs. graniet - Graniet is harder en minder gevoelig voor zuren. Hardsteen is kalkhoudend en reageert op azijn, citroensap en ontkalkende middelen. Graniet heeft een korreliger oppervlak zonder fossiele tekening.
- Hardsteen vs. marmer - Marmer is kalkhoudend en ook gevoelig voor zuren. Kenmerkend zijn vaak kleurrijke aders; hardsteen is meestal blauwgrijs met fossielen.
- Hardsteen vs. leisteen - Leisteen heeft een gelaagde structuur en een andere textuur dan hardsteen.
- Hardsteen vs. keramische tegels - Keramische tegels zijn niet kalkhoudend en hebben een toplaag die minder poreus is; schoonmaakmiddelen die veilig zijn op keramiek kunnen op hardsteen schade veroorzaken.
Wat verandert er aan een hardstenen vloer over de jaren?
- Grauw of vlekkerig uiterlijk - Vaak het gevolg van opgebouwde vuil- en zeeplagen; geen aantasting van de steen zelf. Grondige reiniging kan dit oplossen.
- Doffe loopzones - Intensief belopen gedeelten waar de afwerking is versleten. Lichte schuur- en polijstwerk herstelt het oppervlak.
- Lichte, doffe plekken - Kunnen duiden op etsschade door zure vloeistoffen; vraagt om een andere aanpak dan reinigen alleen.
- Donkere of vette plekken - Vocht of vet in de poriën; impregnering kan toekomstige opname vertragen, maar huidige plekken verdwijnen niet vanzelf.
Wanneer is professionele behandeling zinvol?
Een hardstenen vloer die er grauwig, dof of vlekkerig uitziet na het dweilen, is in de meeste gevallen toe aan professionele reiniging. Dweilen verwijdert oppervlakkig vuil, maar haalt opgebouwde lagen en ingesleten vuil niet uit de structuur van de steen. Of ook polijsten nodig is, hangt af van de staat van het oppervlak. Een vloer die alleen vervuild is, hoeft niet per se geslepen of gepolijst te worden. Een vloer met slijtage, etsschade of diepe loopzones heeft een andere aanpak nodig.
Wil u weten wat er met uw vloer mogelijk is?
Deel 2 verwijderen vlekken in natuurstenen keukentablet met polijstpads
Concrete bouwstenen en onderhoudstips voor Leggen van 45x45 hardsteenlook tegels
- Voorbereiding van de ondergrond: zorg voor een vlak, droog en stofvrij oppervlak voordat de tegels gelegd worden.
- Keuze van afwerking: bepaal vooraf of u een gezoete, gepolijste, geschuurde of getrommelde afwerking wilt, zodat de legwijze en voegafwerking daarop kunnen worden afgestemd.
- Voeg en kit: gebruik geschikte voegkleuren die harmoniëren met de gekozen afwerking en steenkleur.
- Installatiepatroon: 45x45 tegels lenen zich voor diverse legpatronen; kies een patroon dat de ruimte ruimtelijk laat ogen en de fossiele tekening benadrukt.
- Nabehandeling: afhankelijk van de afwerking en porositeit is impregneren of sealen een overweging ter bescherming tegen zuren en vlekken.
- Onderhoudsplan: regelmatige reiniging met milde producten en periodiek een professionele reiniging of polijst-refresh om de kleur en fossielen te behouden.