Katrollen zijn verkrijgbaar in verschillende soorten en maten, maar één ding hebben ze allemaal met elkaar gemeen: hun belangrijkste functie is om een kabel of een touw soepel te geleiden. Je hebt vast weleens een katrol gebruikt als hulpmiddel bij een verhuizing. Zeker in de grote steden, als de meubels en de dozen naar vier hoog moeten, is de toepassing van een touw en katrol zeker geen overbodige luxe aangezien al die trappen op en afgaan zeer vermoeiend is. Het katrol zorgt ervoor dat het touw kan vieren en dat het dus niet knapt of breekt als het onder grote spanning komt te staan. Ook in de watersport zul je veel katrollen tegenkomen, meestal op boten en jachten, die gebruik maken van zeilen. De katrollen zullen ervoor zorgen dat alles tijdens de vaart soepel verloopt. Ook kan het soms handig zijn als er bij het gebruik van veel kabels alles in goede banen loopt, zeker als er op een gegeven moment een kabel een hoek moet maken. Hiervoor kun je katrollen toepassen die je kunt bevestigen in de hoek hoe je de kabel wilt laten lopen. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door middel van een katrol met een schroefdraad die je snel en eenvoudig in een muur of kozijn kunt schroeven. Meestal zul je de katrollen vinden in een zaak die staal verkoopt omdat de katrollen over het algemeen hieruit vervaardigd zijn. Aangezien een katrol tegen een stootje moet kunnen moet deze worden gemaakt van een stevig en robuust materiaal. Je zult bemerken dat de katrollen uiterst duurzaam zijn en ijzersterk zodat je er bij al je klussen jarenlang plezier van zult beleven.
Overwegingen bij het kiezen en monteren van katrollen
Ik heb nogal een mager trapje om naar mijn verdieping te komen. Spullen van formaat zijn dus erg moeilijk/onmogelijk naar boven te krijgen. Dit is niet echt makkelijk, zeker niet met zwaardere spullen. Ik dacht aan een katrol systeem op te hangen om te helpen met het gewicht. Dan heb ik permanent iets in plaats om nieuwe grote dingen naar boven te krijgen. Mijn balkon is 5 meter lang, 1.20 breed. Nou dus de vraag. Als extra vraag, de bakstenen zijn voor zover ik weet niet stuctureel maar gevelbekleding. Zijn er verder nog belangrijke details die ik moet weten voordat ik dit doe? Ik zat naar zoiets te kijken. En dan dacht ik 3 aan de muur, 3 aan een stevige balk. Misschien overkill? Geen idee. Zwaarste, hmm, 100-200kg als ik een mooi stevige massief houten kast vind. (heb nog een hoop nodig, en weinig mogelijkheden met de huidige toestand. Dan moet ik echt selecteren op formaat en gewicht. Dus niet voor wekelijks gebruik ofzo, maar voor wanneer het nodig is. Dat komt inderdaad niet goed. Het gewicht 100a200 kg gecombineerd met de vorm (groot) maakt dit echt wel moeilijk denk ik. Waar het denk ik gaat mislopen: Hoeveel plaats heb je met het balkon boven je en je leuning? Kan je niet eventueel trachten rustig vooruit te plannen en je aankopen te bundelen en dan inderdaad zo'n verhuisfirma kraan voor een paar uur doen komen? TS heeft het over een prul van €5. Thanks voor de antwoorden. Ik neem aan dat ik wel nog steeds tot in her beton moet boren? Ik zit nogal op budget. Zulk soort dingen huren maakt elke aankoop 2x zo duur. Op plaats zetten is ook niet makkelijk nee.
Het grootste probleem is het naar boven krijgen vanwege dat mager trapje. Er is werkelijk niks dat ik makkelijk langs mijn trap naar boven krijg. Ik koop mijn meeste spullen bij kringkoopwinkels. Dan is het altijd even afwachten wanneer er wat staat. 200 is dan ook wel een sterke bovenlimiet. Maar ik hou wel van massief houten oude kasten, en die wegen toch vaak een stuk meer. 1000 euro uitgeven aan katrol systeem is ook echt geen optie voor me. Dat zou wel beneden de 100 euro moeten blijven. Ik zie zat goedkope katrollen met een hoog genoeg maximum gewicht. Naar mijn minimale ervaring is dat dan mogelijk. Maar ja, daarom hier info vragen. De boodschap is inderdaad duidelijk. Absoluut onder geen omstandigheden op die manier doen. Denk dat een katrol niet het belangrijkste is. Je vergeet je touwen en een gewoon touw is niet geschikt. Je moet al naar nylon gaan. Met de getoonde katrol van 4.20€ ga je niet ver komen. Trouwens bij 1 katrol blijft het lastgewicht hetzelfde. Je kast van 100 kg zal je nog steeds met 100kg kracht naar boven moeten trekken. Wil je de kast van 100kg met een lastgewicht van 25 kg naar hoog trekken dan zal je het aantal katrols met minstens 4 stuks moeten nemen....
Keuring, veiligheid en realistische planning
Als je met katrollen en koorden gaat werken dan moet je bewust zijn dat deze onderworpen zijn aan een keuring. Zeker als je die pertinent wil installeren in de gevel. Nu ik heb al heel wat zware en antieke kasten verhuist. Denk dat een katrol niet het belangrijkste is. Je vergeet je touwen en een gewoon touw is niet geschikt. Je moet al naar nylon gaan. Met de getoonde katrol van 4.20€ ga je niet ver komen. Trouwens bij 1 katrol blijft het lastgewicht hetzelfde. Je kast van 100 kg zal je nog steeds met 100kg kracht naar boven moeten trekken. Wil je de kast van 100kg met een lastgewicht van 25 kg naar hoog trekken dan zal je het aantal katrols met minstens 4 stuks moeten nemen.... Als je wilt werken met katrollen en koorden dan moet je bewust zijn dat deze onderworpen zijn aan een keuring. Zeker als je die pertinent wilt installeren in de gevel. Nu ik heb al heel wat zware en antieke kasten verhuist. Ik zou dus minimaal 6 katrollen bij elkaar gebruiken. Ik weet het algemene systeem van katrollen. Maar dat is dus basis om daar zomaar iets mee te plaatsen wat mogelijk gevaarlijk kan zijn. Keuring weet ik niks van, zal vast aanvraag moeten doen bij de woningstichting hier als ik het zou doen. Maar dat was niet in de plannen.
Antieke kasten zomaar demonteren? Antieke kasten zomaar demonteren? Klopt, hier ook fervant kringloopwinkel-kastenkoper. Ik heb hier een kast die nog van mijn grootouders komt, zeker 100 jaar oud. Die breng ik alleen van bij mij thuis naar gelijk waar. Bevestigingen in de gevel die én 200kg en dan nog de trekkrachten die je krijgt als je een "arm" er aan hangt kunnen weerstaan, dat is op zich professioneel werk. Degene die dat bevestigt zal zeker tot in de beton willen boren.... Kijk ook maar eens naar je intern reglement.
Over het basale concept en eenvoudige implementaties
Katrollen zijn eenvoudige machines die het tillen van zware voorwerpen gemakkelijker maken. Ze verdelen het gewicht om de hoeveelheid kracht te verminderen die nodig is om iets op te tillen. Met een samengestelde katrol kun je een voorwerp tillen met de helft van de kracht die nodig is om hetzelfde voorwerp met een enkelvoudige katrol op te tillen.
Gebruik een schaar of draadtang om de onderste stang van een metalen kleerhanger door te knippen. Zorg ervoor dat je de stang direct in het midden van de hanger doorknipt, zodat je de spoel er gemakkelijk overheen kunt schuiven. Als je geen draadhanger hebt, kun je de as voor je katrol maken door een bezemsteel tussen twee tafels of aanrechten te stutten. Wrik de doorgeknipte stang voorzichtig open en schuif er een draadspoel overheen. De grootte van de spoel maakt niet uit, zolang hij maar op de hanger past. Zoek een vrij hangende stang of haak in een kast, of maak een constructie tussen twee tafels. Leg eventueel een gewicht op de stang, om te voorkomen dat deze gaat draaien of verschuiven. Knip een stuk draad of touw af zodat het ongeveer twee keer zo lang is als de afstand van de vloer tot de onderkant van de kleerhanger. Gebruik lichte dingen, zoals een paar knijpers of een dun leerboekje, als gewicht. Bind het uiteinde van het touwtje om je objecten heen zodat die niet valt wanneer je ze optilt. Laat het losse uiteinde van je touwtje vrij hangen aan de andere kant van de spoel. Pak het losse uiteinde van het touw vast en trek het recht naar beneden. De spoel draait om de hanger heen en vermindert de wrijving, waardoor het gemakkelijker wordt om het gewicht aan de andere kant op te tillen. Bind het losse uiteinde van het touw vast aan een stevig voorwerp als je je gewichten in de lucht wilt laten hangen.
Gebruik twee dozen van dezelfde grootte en dikte, zoals die van ontbijtgranen of verpakkingsdozen. Zet de dozen op een plat oppervlak, zoals een tafel, zodat ze ongeveer 12-15 cm uit elkaar staan. Gebruik een oude houten spoel of een die je in een handwerkwinkel hebt gekocht. Slijp een ander potlood en steek de punt rustig door de wand van een van de dozen. Maak ook een gat in de tweede doos die op één lijn ligt met het eerste gat dat je gemaakt hebt. Steek het uiteinde met het gum van een van de potloden door het gat in een doos en het puntige uiteinde in het gat ertegenover. Stop vervolgens het potlood met de spoel in de andere gaten. Zorg ervoor dat de potloden goed in de zijkanten van de dozen passen. Knip je touw zo door dat het twee keer zo lang is als de hoogte van je dozen vanaf de vloer. Wikkel het touw om het potlood en leg een knoop om het vast te maken. Steek het andere uiteinde van het touw door de middelste lus van de paperclip. Schuif de paperclip langs het touw naar beneden tot het tussen de twee potloden hangt. Buig de paperclip open om een klein haakje te vormen en schuif er een paar kleine gewichten op, zoals ringen of metalen kralen. De spoel draait om het potlood heen en maakt het gewicht gemakkelijker op te tillen.
Tip: Gebruik een krachtmeter om te zien hoeveel kracht het kost om het gewicht te tillen. Bind het uiteinde van het touw vast aan de haak van de krachtmeter en trek eraan. Zou je je vraag anders onder woorden kunnen proberen te brengen? Het is me niet duidelijk wat je probeert te bereiken. Met de getekende opstelling ga je geen krachten veranderen, alleen extra katrollen ertussen zetten. Omdat je schrijft dat de lichtbak niet helemaal omhoog hoeft zou je onderstaande takel kunnen gebruiken, die je dan met de ene kant aan het uiteinde van de horizontale plank vastmaakt. Aan de andere kant maak je dan de lichtbak vast. Het dingetje is niet duur maar werkt prima. Met de getekende opstelling ga je geen krachten veranderen, alleen extra katrollen ertussen zetten. Inderdaad. Ik kan me eigenlijk geen (zinvolle) opstelling bedenken waarbij de katrollen horizontaal liggen/bewegen. De losse katrol moet namelijk echt bewegen, en moet dus hangen en onder spanning staan. Daar moet je last dus aanhangen. Je moet dan minimaal nog een katrol inplannen waarover de kabel van de last die je wilt tilen een hoek van 90 graden van vertikaal (hijsen) naar horizontaal (naar de losse katrol, die daardoor onder spanning staat) maakt. Ik heb even naar de katrol via de link bij Hornbach gekeken, de prijs is goedkoper dan ik had verwacht en 180kg is meer dan genoeg. Kan je niet beter een liftje huren?
Praktische bouw- en aanschaftips
De bak bier achteraf was uiteraard het leukste. Die lichtbak staat recht op en moet rechtstandig omhoog en omlaag? Twee omkeerrollen en een tegengewicht. 2 personen trekken de bak omhoog, net voorbij de ophang steun, 2 andere personen duwen dan de bak naar de muur, dit zal een enkele centimeter zijn. Ja, zo gaat dat worden. Bij de katrollen wordt touw meegeleverd dat zo lang is dat je 3 meter kan heffen.
Kijk naar de keuring en regelgeving bij jouw woningstichting of lokale regelgeving. Een degelijk systeem vereist planning, bevestiging in beton en mogelijk toestemming. Ga dus niet overhaast te werk en bekijk alternatieven zoals het huren van een kraan of een verhuisfirma voor korte periodes als de belasting te hoog is voor een zelfgebouwd systeem.
- Beoordeling van de structurele draagkracht van balkon, gevel en eventuele balken.
- Keuring van katrollen en kabels, zeker bij installatie in de gevel.
- Berekening van het totaal benodigde katrollen en touwgewicht voor het gewenste gewicht (bijv. 100-200 kg).
- Selectie van nylon touw en sterke katrollen; vermijd standaard goedkope touwen die niet bestand zijn tegen hoge belasting.
- Plan van bevestiging: muur, balk of gegalvaneerde metalen onderdelen met voldoende versteviging.
Deze aanpak benadrukt dat hoewel een katrolsysteem handig kan zijn, veiligheid en regelgeving cruciaal zijn. Het is vaak veiliger en kostenefficiënter om professioneel advies in te winnen of een kraan voor korte tijd te huren bij grote verplaatsingen, zeker bij zware en antieke kasten die veel te tillen hebben.