Kettingen vormen een cruciaal onderdeel van elke fiets en juist daarom is het handig te weten hoe je de ketting correct oplegt, aanspant en schoonmaakt. In dit artikel behandelen we stap voor stap hoe je de fietsketting opnieuw op je fiets of derailleur legt, hoe je de ketting aanspant, hoe je de ketting schoonmaakt, en hoe je de ketting van een elektrische fiets oplegt of vervangt. Daarnaast geven we praktische tips en uitleg over de verschillende situaties met en zonder kettingspanners of kettingkast.
Fietsketting opleggen
Fietsketting opleggen is niet altijd eenvoudig, maar met de juiste methode kun je een ketting snel weer op de juiste plek krijgen. Als je een fiets met een derailleur hebt, gaat het opleggen doorgaans beter dan bij een fiets zonder derailleur. Heb je een dichte kettingkast, dan kan het iets moeilijker zijn, maar de kans op een ketting die er af valt, neemt vaak af. Zorg dat je een oude handdoek of vod bij de hand hebt, omdat de ketting vies kan zijn door olie of roest.
Het eerste wat je doet, is de fiets op zijn kop plaatsen, waardoor werken vaak gemakkelijker gaat. Je legt de ketting eerst om het kleinste tandwiel (het achterste). Daarna haak je de ketting aan de kant van het zadel een beetje om het grote tandwiel en draai je rustig de trappers. De ketting zal zo netjes rondom het grote tandwiel vallen. Heb je de fiets niet op zijn kop, dan haal je het achterwiel even van de grond om aan de trappers te draaien.
Een Youtube-video over hoe een fietsketting op te leggen kan handig zijn als visuele ondersteuning. Zie hieronder voor een video die dit proces stap-voor-stap laat zien.
Hoe leg je je fietsketting erop
Fietsketting aanspannen
Een veelvoorkomend probleem is een lawaaierige kettingkast. Het aanspannen van de ketting is een eenvoudig klusje met het juiste gereedschap: een set steeks- en schroevendraaiers. Afhankelijk van of de fiets kettingspanners heeft of niet, gaat de procedure iets anders.
Fiets met kettingspanners: begin met de fiets op zijn kop. Verwijder eerst de kettingkast als deze aanwezig is. Controleer de losse speling van de ketting; deze moet ongeveer 1 cm zijn. Indien de speling groter is, span je de ketting aan met de kettingspanners. Draai zowel de rechter als de linker achtermoer los met een steeksleutel (vaak 15). Als dat niet lukt, kan het nodig zijn de remklauw los te draaien zodat het wiel naar achteren verplaats kan worden. Span vervolgens de ketting met kettingspanners totdat de gewenste speling van 1 cm is bereikt (steeksleutel 10). Draai de moeren van de kettingspanners weer vast en controleer of het wiel nog in het midden staat. Zet eventueel remklauw en kettingkast terug, en klaar.
Fiets zonder kettingspanners: ook hier zet je de fiets op zijn kop en verwijder je indien nodig de kettingkast. Maak de achtermoeren los en beweeg het achterwiel zodat de ketting gespannen wordt. Trek de voorkant van het achterwiel naar links zodat de wielas naar achteren verplaatst; vervolgens zet je de linker achtermoer vast. Trek nu de voorkant van het achterwiel naar rechts en zie hoe de ketting zich spant; de rechter achteras zal naar achteren bewegen. Houd het wiel vast, draai de rechter achtermoer opnieuw vast en controleer of het wiel in het midden staat. Bevestig de rembevestiging en kettingkast weer indien nodig.
Fietsketting schoonmaken
Regelmatig onderhoud van de ketting zorgt voor prettig schakelen en langere levensduur. Voor het schoonmaken heb je nodig: een doek, ontvetter, kettingolie en een borsteltje voor de ketting. Begin met het inspuiten van ontvetter terwijl je de ketting laat draaien, en houd een doekje vast om morsen te voorkomen. Laat de ontvetter even inwerken, maak de ketting grondig schoon met een borsteltje en droog af met een droge doek. Smeer daarna de ketting in met speciale olie voor alle weersomstandigheden en wrijf overtollige olie af met een doek. Zo blijft de ketting soepel en roestvrij.
ketting opleggen bij Elektrische fietsen
Het opleggen en aanspannen van een ketting bij een elektrische fiets is vaak gecompliceerder. Het kan verstandig zijn om een professional te raadplegen, zodat alles correct gebeurt en er geen schade ontstaat. Wil je toch zelf aan de slag met een ebike, dan volgen hier de stappen, waarmee je de ketting kunt opleggen:
- Verwijder de kap van de kettingkast om toegang te krijgen tot de ketting en tandwielen.
- Controleer de ketting op versleten of beschadigde schakels en vervang indien nodig.
- Verwijder de oude ketting met een kettingpons.
- Meet en vergelijk de lengte van de nieuwe ketting met de oude.
- Leg de nieuwe ketting op de fiets en voer deze door de achterderailleur, zorg voor een juiste spanning.
- Druk een nieuwe pin in de ketting met de kettingpons en bevestig alles weer correct terugs.
- Plaats de kettingkast terug en controleer de werking van het systeem.
Een korte conclusie: met de juiste gereedschappen en stappen kun je veel zelf doen, maar bij elektrische fietsen is voorzichtigheid geboden en kan een specialist de voorkeur hebben.