Er bestaan drie soorten waterinstallaties: aangesloten binneninstallatie (BI), niet-aangesloten binneninstallatie (NABI) en installatie voor tweedecircuitwater (TCW). Het is belangrijk dat deze installaties van elkaar gescheiden blijven. Deze installatie is aangesloten op het openbare drinkwaternet. Om de drinkwaterkwaliteit tot aan je kraan te garanderen is het belangrijk dat de toestellen in je binneninstallatie correct aangesloten, juist beveiligd en reglementair geïnstalleerd zijn. Daarom is het belangrijk dat water in één richting stroomt. Het mag met andere woorden niet terugstromen naar het openbare drinkwaternet en ook niet in de binneninstallatie.
Deze installatie is niet aangesloten op het openbare drinkwaternet. Ze gebruikt een andere bron als drinkwater, bijvoorbeeld putwater. Ook bij dit type installatie is het belangrijk om terugstroming in de installatie te vermijden. Opgelet: regenwater mag uitsluitend als drinkwater worden gebruikt na de nodige behandeling. Een bacteriologische behandeling, bijvoorbeeld met een UV-filter, is het absolute minimum. Deze installatie gebruikt tweedecircuitwater, zoals regenwater of grijs water of proceswater bij bedrijven, om te drinken. Je moet bovendien maatregelen nemen om verkeerd gebruik te voorkomen. Tweedecircuitwater mag je bijvoorbeeld wel gebruiken om schoon te maken, planten water te geven en het toilet door te spoelen.
Keuring klaarzetten en wanneer die nodig is
Moeten er nog toestellen geplaatst worden? Is je tweede badkamer bijvoorbeeld nog niet volledig afgewerkt op het moment van de keuring? Je kan je installatie toch al laten keuren. Voor een keuring van een niet-huishoudelijke installatie moeten alle toestellen aanwezig zijn die nodig zijn om de functie van het gebouw uit te voeren. Welk type keuring moet ik aanvragen? Het type keuring dat je moet aanvragen is afhankelijk van het soort waterinstallatie en de complexiteit ervan. Er bestaan drie types keuringen: een breektank; een automatische brandblusinstallatie; een privézwembad. Hieronder vallen ook privé(zwem)vijvers en permanent geplaatste jacuzzi's met een vaste verbinding met de binneninstallatie voor het bijvullen of verwarmen. Deze flowchart helpt je om te bepalen welke soort installatie je laat keuren. Met deze flowchart bepaal je welk type keuring je moet aanvragen. Opgelet: elke soort waterinstallatie moet apart gekeurd worden. Via deze link vind je alle door AquaFlanders erkende keurders in je buurt. Klasse C keurders mogen enkel keuringen type C uitvoeren. Keurders klasse B moeten type B en C uitvoeren en klasse A keurders mogen alle types keuringen uitvoeren. Eens je een keurder gekozen hebt, moet je die laten weten welke soort waterinstallatie je wil laten keuren. Opgelet! Wanneer je een keuring aanvraagt, moet je een uitvoeringsplan en inventaris van de waterinstallatie met de nodige bewijsstukken ter beschikking stellen aan de keurder.
Wat bepaalt de regelgeving en wie voert de keuring uit?
Na de keuring krijg je een keuringsattest. Daarop staat of jouw installatie 'conform' is of niet. Er zijn drie mogelijkheden: jouw installatie is conform; conform, maar een bijkomende keuring is verplicht; niet conform. Als jouw installatie 'niet conform' is, mag ze niet in dienst gesteld worden. De keuring is verplicht bij nieuwbouw, vóór de eerste ingebruikname en bij belangrijke wijzigingen aan de binneninstallatie (bijv. plaatsen van een waterontharder, drukverhogingsinstallatie, brandblusinstallatie, zwembad met verwarming, regen- of grondwatersysteem). Een binneninstallatie is klaar voor keuring als minstens de volgende toestellen geplaatst zijn, aangekoppeld zijn op de waterleiding en voorzien zijn van de nodige beveiligingen: centrale beveiliging aan het begin van jouw installatie; alle toestellen voor warmwaterproductie; centrale verwarming; toilet/bad en/of douche met kranen; keukenkraan; lavabo met kranen; bijvulinstallatie voor tweedecircuitwater (indien aanwezig).
U kunt een keuring van de binneninstallatie aanvragen bij een erkende keurder. U kunt hiervoor beroep doen op uw waterbedrijf of een andere erkende keuringsorganisatie. Deze documenten zijn ook verkrijgbaar bij het waterbedrijf. Na de keuring krijgt u een keuringsattest. Daarop staat of uw installatie 'conform' is of niet. Er zijn 3 mogelijkheden: conform; conform, maar aanvullende keuring vereist; niet conform. Voor binneninstallatie geldt: als uw installatie niet conform is, mag ze niet in dienst gesteld worden.
Tarieven en regelgeving
Tariefmatige regels voor keuringen volgen de vrije markt. De keuring is vastgelegd door het beslissingskader van de Vlaamse regering met betrekking tot het leveren van water bestemd voor menselijke consumptie en de uitvoering van saneringsverplichting. Aquaflanders en Vlario zijn betrokken bij de keuringen: AquaFlanders erkende keurders en eventuele externe keuringen via AquaFlanders of Vlario. De keuringen dragen bij aan de veiligheid van drinkwater en voorkomen terugstroming naar het openbaar waternetwerk. Een waterkeuring is een belangrijke kwaliteitscontrole van jouw waterinstallatie, zodat het water uit de installatie niet terugstroomt naar het openbare netwerk.
Procedure en benodigde documenten
De keuring verloopt via een erkende keurder. De keurder beoordeelt de waterinstallatie op conformiteit en controleert op terugstroming, scheiding van waterstromen en correcte aanleg volgens voorschriften. Voor de keuring moeten naast toestellen en beveiligingen ook de volgende documenten aanwezig zijn: uitvoeringsplan van het te keuren systeem en de inventaris van de aangesloten toestellen. Bij onvoldoende documenten kan de keuring niet doorgaan. Een sjabloon voor de inventaris en een handleiding voor het invullen van de inventaris wordt beschikbaar gesteld. Voor de keuring zijn drie documenten essentieel: uitvoeringsplan, inventaris en bewijsstukken. De keuring omvat twee delen: de keuring van de binneninstallatie en de niet-aangesloten binneninstallatie en, indien van toepassing, de TCW. Voor een keuring van de niet-aangesloten installatie en TCW kan de keuring beperkt blijven tot deze delen bij nieuw aangemelde of gerenoveerde eigen waterwinning.
Na de keuring ontvang je een digitaal keuringsattest inclusief uitvoeringsplan en inventaris. Als er gebreken zijn, wordt een hersteltermijn en eventuele herkeuring opgelegd. Het is belangrijk om de afsluiters en vergrendelingen correct te bewaren totdat er een conform attest is. AquaFlanders en Vlario zijn de belangrijkste instanties voor de keuringen; Farys kan bij industriële of commerciële installaties de keuring uitvoeren. Voor niet-aangesloten binneninstallaties en TCW geldt dat ze niet-consumptie water moeten voorkomen en juist gebruiksvoorschriften volgen.
Onderhoud en additieven
Naast keuringen is regelmatig onderhoud essentieel om lekkages, legionella en andere risico's te voorkomen. De inleiding noemt ook onderhoudsbehoeften voor verschillende boilers en systemen: elektrische boilers, gasboilers, open gasgeisers en zonneboilers. Jaarlijks onderhoud is vereist voor veel systemen en het kan bestaan uit reiniging van brander, controle van beveiliging en regelapparatuur, en inspectie van rookgasafvoer om koolmonoxidegevaar te voorkomen. Voor zonneboilers gelden onderhoudsintervallen van circa elke 5 jaar met kostenberekening afhankelijk van het type (terugloopsysteem vs drukgevuld systeem). Warmtepompboilers vereisen jaarlijks preventief onderhoud, inclusief reiniging en controle van beveiliging en regelapparatuur. Diverse opties bestaan ook zoals collectieve systemen via VvE of stadsverwarming, en apparaten zoals een quooker.
Achtergrond en praktijkvoorbeelden
Waterinstallaties in Vlaanderen worden gekeurd om hygiëne te garanderen. Een keuring is verplicht bij openstellen van een teller of belangrijke uitbreiding. Er wordt onder meer gecontroleerd of drink- en regenwaterinstallaties volledig gescheiden zijn en of de juiste beveiligingen op kranen aanwezig zijn. Aquaflanders en Vlario zijn verantwoordelijk voor keuringsdiensten; de waterkeuring is essentieel om legionella, lekkages en non-compliance met wet- en regelgeving te voorkomen. Voorbeelden uit de praktijk tonen dat het soms nodig is om regenwaterputten aan te sluiten met aandacht voor terugstroming en voor de aanwezigheid van correcte afsluiters bij de watermeter. Bij renovaties en nieuwbouw is een keuring verplicht vóór ingebruikname en bij essentiële wijzigingen.
Checklist bij renovatie
- Controleer of BI, NABI en TCW gescheiden blijven.
- Bevestig centrale beveiliging aan het begin van de installatie en zorg voor juiste toestellen voor warm water en verwarming.
- Vraag tijdig een keuring aan bij een erkende keuringsorganisatie.
- Verzamel alle documenten: uitvoeringsplan, inventaris, bewijsstukken.
- Reserveer tijdig voor eventuele aanvullende keuringen als er wijzigingen zijn.
Belangrijke notities en vragen van gebruikers
Een waterkeuring is een controle om te voorkomen dat drinkwater vervuild raakt en om terugstroming tegen te gaan. De keuringen zijn verplicht bij nieuwbouw, renovatie en grote wijzigingen. De resultaten van de keuring bepalen of extra maatregelen nodig zijn en of de installatie conform is. Voor vragen of om een keuring aan te vragen kun je terecht bij AquaFlanders, Vlario of Farys, afhankelijk van het type installatie en de sector.
- Welke instellingen worden gecontroleerd tijdens de keuring?
- Wat gebeurt er als een installatie niet voldoet?
- Hoe vaak moet een waterinstallatie gekeurd worden?