Steenmarters zijn fascinerende dieren, maar helaas kunnen ze ook voor flinke schade zorgen. Steeds meer mensen in Nederland hebben overlast van Steenmarters. Steenmarters zijn een beschermde diersoort, waardoor je ze niet mag doden, pijnigen of vergiftigen. Het verjagen van een steenmarter is wel toegestaan.
Wat is een steenmarter en waar komt hij vandaan?
Steenmarters (Martes foina) zijn lenige nachtdieren met sterke poten en nagels. Ze kunnen klimmen en springen tot circa 1,5 meter hoog en hebben een gevarieerd dieet: fruit, bessen, kleine zoogdieren, vogels en soms afval wanneer ze in de stad komen. De steenmarter heeft een beschermde status in Nederland en mag niet gevangen, verplaatst of gedood worden zonder ontheffing.
De oorsprong van de steenmarter ligt in Zuid- en Oost-Europa en Azië. In Nederland is de soort de afgelopen decennia steeds vaker gesignaleerd, vooral in stedelijke gebieden waar ze beschutte nestplaatsen vinden in zolders, spouwmuren en onder dakpannen. Ze kunnen per nacht 2 tot 15 kilometer afleggen, afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel en de aanwezigheid van geschikte rustplaatsen.
Waar veroorzaakt de steenmarter overlast?
De overlast kan op verschillende manieren voorkomen. Geluid is een van de belangrijkste klachten: vaak wordt ’s nachts gebonk gehoord, terwijl steenmarters vooral ’s nachts actief zijn. Daarnaast kunnen ze schade aanrichten aan kabels en leidingen, waardoor storingen ontstaan en reparaties nodig zijn. Ze veroorzaken ook stank- en keutelongewenste geuren, en kunnen nestmateriaal achterlaten in hoeken en op plaatsen waar mensen het niet willen hebben. Een steenmarter kan bovendien onder een motorkap van auto’s een slaapplek maken en kabels doorknagen.
Preventie: hoe kun je voorkomen dat steenmarters binnenkomen?
Wettelijk toegestane preventie draait om het onbereikbaar maken van je woning: kieren dichtzetten, openingen afschermen en klimroutes onderbreken. Belangrijk zijn het volgen van deze stappen:
- Dicht alle openingen en kieren in huis en op het dak; een opening van 5 centimeter is al genoeg voor een marter om door te kruipen.
- Snoei takken die over het dak hangen en banen die als brug kunnen dienen voor klimmen of lopen via bomen en regenpijpen.
- Maak regenpijpen minder toegankelijk; breng een martergordel of kraag aan met pinnen of gebruik een gladde buitenlaag zodat ze niet omhoog kunnen klimmen. De MartGuard® RVS anti-marter kraag is een voorbeeld.
- Plaats kippengaas rond openingen waar kabels of leidingen bereikbaar zijn; maak het lastig voor steenmarter om binnendringen te vergemakkelijken.
- Parkeer auto’s in een garage of schuur; als dit niet mogelijk is, zet de auto dan tijdelijk op een plek waar de steenmarter minder kans heeft om toegang te krijgen, bijvoorbeeld met de wielen in water.
- Verwijder of minimaliseer lokstoffen zoals voer of nestmateriaal in de buurt van het huis; combineer preventie met geur- en geluidsmiddelen om de marter minder aantrekkelijk te maken.
Effectieve, diervriendelijke verjaging en hulpmiddelen
Omdat steenmarters beschermde dieren zijn, mag je ze niet doden of vangen. Verjagen gebeurt op een diervriendelijke en juridische manier. Een wering met gaaswerk of kunststof platen kan openingen afsluiten en zo de klimroutes onderbreken. Een combinatie van preventie en verjaging is vaak het meest effectief.
Er bestaan apparaten die geluiden uitzenden die mensen niet horen maar die steenmarters wel wegjagen. Maar de effectiviteit hiervan varieert per situatie. Een combinatie van harde geluiden (bijvoorbeeld klappen of luidruchtige activiteiten) en geurstoffen kan helpen om de marter uit de buurt te houden. Gebruik hiervoor echter geen schadelijke middelen en volg altijd lokale regelgeving en adviezen van professionals.
Bij ernstige overlast kun je professionele hulp inschakelen. Een bestrijdingsbedrijf kan adviseren over de juiste maatregelen en vergunningen. In veel gevallen zal een professional een combinatie van preventie en diervriendelijke verjaging toepassen, zoals het plaatsen van een martergordel rondom regenpijpen of bomen en het afsluiten van openingen met gaas of schroeven.
Specifieke tips voor regenpijpen en dakranden
Steenmarters gebruiken regenpijpen als klimroutes naar dakranden en zolders. Probeer daarom:
- Een martergordel/kraag met puntige pinnen rondom regenpijpen te plaatsen, zodat marters en katten niet omhoog kunnen klimmen.
- De kraag op een hoogte te monteren die echt de klimlijn onderbreekt, meestal net onder de dakrand of op de plek waar de marter overstapt.
- De kraag segmenten rond de pijp te klikken en een gesloten ring te vormen, strak af te stellen tot ongeveer Ø 10 cm.
- Naast kraag, ook de omgeving te behandelen: bomenkragen rondom stammen, en het verwijderen van gladde oppervlakken rondom regenpijpen zodat klimmen lastiger wordt.
Wat doe je als de steenmarter al in huis zit?
Zonder ontheffing mag je niet proberen een op zolder zittende marter te vangen of te doden, omdat ze beschermde dieren zijn. Het advies is: schakel een professionele dierplaagbeheerser in voor advies en uitvoering van maatregelen. Verander het leefgebied van de marter door het verlagen van verleidelijke nestplaatsen en het blokkeren van toegangsroutes. Preventie is de beste aanpak om herhaling te voorkomen.
Vergelijking: huis-tuin-en-keukenoplossingen versus professionele producten
Huis-tuin-en-keukentips zijn nuttig om snel te kunnen reageren, zoals het plaatsen van gaas, het toepassen van geurstoffen, of lawaai maken op verschillende momenten van de dag. Professionele producten, zoals gerichte kraagsystemen en kraagsegmenten, bieden vaak een duurzamere en betrouwbaardere oplossing. Onze expert tip: combineer preventie met een professionele aanpak voor de beste resultaten en minder kans op terugkeer van de marter.
Praktische voorbeeldsituaties en voorbeelden uit de praktijk
In het oosten van ons land komt de steenmarter momenteel het meest voor. Bij dakgoot- of regenpijpproblemen kan een martergordel direct helpen om de klimlijn te onderbreken. Auto’s blijven vaak doelwit; een garage of schuur biedt de beste bescherming. Een schrikdraadje werd door een bedrijf in Noordhorn toegepast als extra afschrikmiddel voor motorkapcontact, waarbij het dier een optater krijgt bij aanraking met het draadje. Daarnaast zijn GEUR- en gehoorsmaatregelen effectief wanneer ze consequent worden toegepast gedurende meerdere dagen.
Wat doen dierenorganisaties?
Steenmarters vormen een beschermde diersoort; dierenbeschermingsorganisaties benadrukken dat voorkomen altijd de preferred oplossing is. Ze adviseren om samen met professionals te werken aan het weren van de marter uit huis en tuin, omdat verjagen of vangen zonder ontheffing strafbaar kan zijn. Dierenbescherming benadrukt dat het trainen van preventie en het beschermen van eigen huis en tuin cruciaal is om de overlast te beperken zonder de dieren schade te berokkenen.
Belangrijke feiten in het kort
- Steenmarters zijn beschermde dieren in Nederland; het doden of vangen zonder ontheffing is verboden.
- Een opening van circa 5 centimeter volstaat voor een marter om door te kruipen; kieren dichtzetten is essentieel.
- Climbing routes langs regenpijpen en bomen zijn hoofdingangen naar zolders en spouwmuren; een martergordel kan dit onderbreken.
- Preventie, luchtdicht afsluiten en het verwijderen van overhangende takken helpen om de marter weg te houden.
- Indien nodig, schakel een professionele dierplaagbeheerser in voor advies en uitvoering van maatregelen.

Extra hulpmiddelen en aanbevelingen
Specificatie voor regenpijpen en de rol van kraagsystemen: de MartGuard® RVS anti-marter kraag is een boorvrije, verstelbare ring met RVS pinnen die je rondom de regenpijp klikt. De pinnen nemen de grip weg, waardoor klimmers niet verder komen. Handig: je krijgt direct een set van 2, zodat je meerdere pijpen of verdiepingen kunt beveiligen. De kraag bestaat uit schakels/pinnen die in elkaar grijpen en vormt een gesloten ring rond de pijp. Verstel strak af tot eenDiameter van ca. Ø 10 cm. De pinnen zijn bedoeld om klimmen te voorkomen, niet om te verwonden. Combineer met het dichtzetten van kieren en het opruimen van lokstoffen voor extra effect.
Pekelder broers verjagen steenmarters - RTV Noord
Belangrijk is dat hier geen dierenleed wordt veroorzaakt en dat je de maatregelen in overleg met een professional plant en uitvoert. De combinatie van preventie,diervriendelijke verjaging en gerichte kraagtechnologie biedt de beste kans op een duurzame oplossing tegen steenmarters in en rondom jouw woning.
tags: #klimmen #steen #marters #in #regenpijpen