Veel planten in de tuin hebben wat hulp nodig om goed staande te blijven tijdens ruig weer of bij uitbundige bloei. Met de juiste ondersteuning blijven ze rechtop staan en komen bloemen en bladeren beter tot hun recht. Je kunt ervoor kiezen om zelf plantensteunen te maken met materialen uit de tuin. Snoeiafval hergebruiken zoals takken of bamboestokken kun je gemakkelijk gebruiken om plantensteunen te maken. Grotere, stijlvolle en meer permanente constructies zoals pergola’s, obelisken of bogen voegen een decoratief element aan de tuin toe, maar zijn vaak prijzig. De keuze voor een plantensteun kan ook afhangen of je wilt dat deze opvallen, of juist niet.
Populaire vormen en toepassingen van plantensteunen
Lathyrus odoratus ‘Matucana’ groeit omhoog op een tipi. Een tipi-vorm bestaat meestal uit rechte stokken, zoals bamboestokken of hazelaartakken, die bovenaan samenkomen. Ze zijn er in allerlei formaten: van kleine constructies voor potten tot hoge tipi’s waarin klimplanten tot boven je hoofd kunnen groeien, zoals lathyrus of stokbonen.
Obelisken zijn een klassiek element in de cottage garden. Ze worden meestal gemaakt van hout of metaal en zijn stevig en duurzaam. Geschikt voor: de meeste klimplanten met een gematigde groeikracht.
Net als obelisken zijn tuinbogen vaak permanente elementen in de tuin, die zowel functioneel als decoratief zijn. Veel klimplanten groeien er prachtig overheen, maar je kunt er ook fruitbomen over leiden, zoals appelbomen, of een goudenregen voor een waterval van bloemen.
In borders met planten die gemakkelijk omvallen kan een lage randsteun uitkomst bieden, vooral wanneer je een langere strook wilt ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan een lage rand van wilgentakken, of aan stevige houten palen die je op regelmatige afstand in de grond steekt en met touw met elkaar verbonden. Geschikt voor: borders met losse, luchtige of snel omvallende planten.
Klimroos is perfect voor een diervriendelijke pergola. Pergola’s zijn ideaal voor krachtige klimplanten zoals ramblerrozen, druiven en Clematis montana. Ze creëren verticale ruimte waarin planten vrij kunnen groeien. Daarnaast kun je er potten of planten met hangende bloemen en vruchten aan ophangen, zoals aardbeien of fuchsia. Ook is het een mooie plek om bijvoorbeeld een hangstoel aan te hangen.
Metalen steunen zijn ideaal als je planten subtiel wilt ondersteunen zonder dat de constructie opvalt. Ze zijn stevig, gaan erg lang mee en breken niet snel. Ze werken goed bij planten die snel omvallen.
Een raamwerk van gespannen, roestvrijstalen draden vormt een sterke maar discrete ondersteuning voor klimplanten. Deze manier van planten steunen wordt doorgaans gebruikt om klimplanten tegen een muur te bevestigen. Ze kunnen ook op schuttingen of andere afscheidingen worden bevestigd en gaan jarenlang mee. Geschikt voor: de meeste klimplanten, behalve de zwaarste groeiers, denk aan klimrozen, hop, jasmijn en kamperfoelie. Ook zeer geschikt voor het begeleiden van leibomen, zoals leifruit.
Het steunen van jonge bomen in de groei is essentieel. Het plaatsen van een boompaal zorgt ervoor dat de boom niet door de wind wordt losgetrokken voordat de wortels goed zijn gevestigd. Zorg dat je gelijk de steun plaatst als je bomen plant. Controleer de band eens in de zoveel tijd, of in elk geval eens per jaar, of de boom niet strak in de band is gegroeid.
Een trellis of klimrek is op verschillende manieren te gebruiken. Metalen klimrekken zijn doorgaans sterker en gaan langer mee dan houten varianten, al zijn ze vaak wat duurder. Een meer budget-tip is het gebruik van betonmatten.
Ook oude boomstronken of grote struiken kunnen als natuurlijke plantensteun dienen. Zelfs levende bomen kunnen een mooie steun zijn. Geschikt voor: lichte klimplanten. Klimplanten voegen diepte, structuur en kleur toe aan je tuin. Laat hun groene tentakels hun weg zoeken op schuren, muren en speciale plantengeleiders.
Plantengeleiders en hun belang
Om optimaal van je klimplanten te genieten en hun groei te sturen, is het belangrijk om plantengeleiders te gebruiken. Een plantengeleider is niets anders dan een structuur van ondersteunend hout, gaas- of vlechtwerk dat wordt gebruikt om de groei van klimplanten te sturen en te leiden. Het doel van een plantengeleider is om de klimplant te ondersteunen en/of te geleiden, zodat deze tijdens zijn groei houvast heeft en in de richting groeit die jij wilt.
Waarom plantengeleiders gebruiken
- Klimplanten hebben vaak de neiging om ongecontroleerd te groeien en zoeken tegelijkertijd naar houvast. Plantengeleiders helpen voorkomen dat klimplanten schade veroorzaken aan muren of voegen en bieden ondersteuning aan de stengels.
- Een goede structuur langs de plantengeleiders voorkomt ook dat klimplanten zich verstrengelen. Hiermee wordt onderhoud gemakkelijker en creëer je gewenste vormen of hoeken in de tuin.
- Met plantengeleiders kun je bijvoorbeeld een romantisch hoekje creëren of juist een groene schutting. De mogelijkheden zijn eindeloos.
Soorten plantengeleiders
Plantengeleiders zijn verkrijgbaar in allerlei vormen en materialen, zoals hout, metaal, gaas, riet en bamboe. Ze bieden een lichtgewicht ondersteuning en laten klimplanten vrij door hun rooster groeien. Hieronder enkele veelgebruikte typen:
- Trellis - een open rooster van hout of metaal; klimplanten groeien door de openingen en klampen zich vast. Kan tegen muren of als afscheiding geplaatst worden. Houd rekening met zonlicht.
- Pergola - structuur met verticale palen en dwarsbalken die een natuurlijk dak vormen doordat klimplanten langs de palen groeien.
- Bamboestokken/frames - lichtgewicht frames die klimplanten ondersteuning bieden; ideaal voor jonge of lichtere klimplanten.
- Planten opbinden - speciaal binddraad met een metalen kern en kunststof buitenlaag; helpt jonge planten vast te zetten aan trellis, pergola of frames.
- Horizontaal gespannen draden/kabels - extra houvast voor sommige klimplanten.
- Klimrekken of palen met binddraad - voor rankende klimplanten die tegen een oppervlak omhoog willen klimmen.
Zo kies je de juiste plantengeleiders
Bij het selecteren van een plantengeleider is het belangrijk om rekening te houden met de plantensoort en de maximale belasting. Materialen zoals hout, metaal of kunststof bieden allemaal voldoende ondersteuning. Gebruik gegalvaniseerde draad voor lichte klimplanten en dikkere draad voor zwaardere soortgruppen. Houd rekening met het uiteindelijke gewicht van volgroeide planten en veranker die stevigh in de grond. Controleer jaarlijks bevestigingspunten op corrosie en losse schroeven. RVS-draad gaat een leven lang mee, gegalvaniseerde draad meestal 15-20 jaar, houten elementen 5-10 jaar.
Hoe gebruik je plantengeleiders
Plaats de plantengeleider bij voorkeur voordat je de klimplant plant. Veranker deze stevig in de grond en zorg dat hij hoog genoeg staat. Gebruik kabels of draden om de jonge scheuten langs te geleiden richting de gewenste route. Voor zwaardere klimplanten plan je steun voor het uiteindelijke gewicht, niet voor de jonge plant. Verankeringspunten en afstand tussen draden bepalen de beschikbaarheid van groeiruimte en stabiliteit.
Onderhoud en training
Klimplanten moet je tijdens hun volledige groeiperiode blijven trainen. Bindtakken langs de plantengeleider en verwijder ongewenste zijtakken zodat de hoofdstengel langs de gewenste route groeit. Controleer jaarlijks of binddraad en bevestigingspunten nog stevig vastzitten en vervang versleten materialen. Houd de grond vochtig, vooral tijdens de eerste groeifase, en geef water wanneer nodig. Mulch helpt de bodemvochtigheid constant te houden en beschermt wortels tegen extreme temperatuurwisselingen.
Tips voor het gebruik van plantengeleiders
- Vermijd overmatige snoei die groei kan remmen;
- Gebruik geen te zwakke plantengeleiders die niet bestand zijn tegen de groei van de plant;
- Wees voorzichtig met het binden van stengels om beschadiging te voorkomen.
Klimplanten en bijbehorende onderhoudstips
Klimplanten kunnen een lelijke muur bedekken of een natuurlijke afscheiding vormen. Voor een succesvolle start en bloei is een goede aanplant cruciaal. Klimplanten hebben specifieke wensen wat groeiomstandigheden betreft. Zonlicht, bodemkwaliteit en bescherming tegen tocht zijn bepalend voor hun succes. Kies klimplanten die geschikt zijn voor de gewenste locatie; denk aan rozen, kamperfoelie, clematis en klimhortensia, afhankelijk van zon, schaduw en gewenste decoratieve effecten.
Belangrijk bij de aanplant is de grond goed gedraineerd te houden en te zorgen voor voldoende zonlicht. Graaf een plantgat dat diep genoeg is en vul dit rondom de wortels aan met aarde. Voor zelfhechtende klimplanten is geen uitgebreide ondersteuning nodig, maar jonge planten hebben vaak tijdelijke begeleiding nodig. Rankende klimplanten hebben wel een stevige structuur nodig en vereisen klimhulp zoals rekken of draden.
Signalen van gezondheid en risico’s
Let op veranderingen in bladkleur, verwelking of misvormingen. Bodemvochtigheid, voedingsstoffenbalans, hoeveelheid zonlicht en ongediertecontrole spelen een grote rol in de gezondheid van klimplanten. Snoei regelmatig om bloei te stimuleren en de plant netjes te houden. Bij combinatie van klimplanten met schilderwerk of gevels is het verstandig om wandbeugels te gebruiken die de steun op afstand houden van de muur.
tags: #klimplanten #bevestigen #aan #schutting