Vilt is een stof die heel fijn is om mee te knutselen, vooral omdat het een stevig materiaal is dat niet rafelt. Vilt is daarom ook ideaal om mee te knippen en te plakken. Naaien is natuurlijk ook een optie, maar met lijm en een schaar maak je even leuke figuurtjes van vilt. Ontdek hier hoe je vellen vilt omtovert tot snoepjes, gebakjes, lolly’s of theezakjes.
Basisstappen en afwerkingstechnieken
Stap 1: knip een rechthoekje uit het vilt. Stap 1: plooi het vilt dubbel en teken er een cirkel op met een stift. 3. Stap 1: plooi het witte vilten vel dubbel en knip er de vorm van een theezakje uit. Stap 5: lijm de randen van het witte zakje dicht met het lijmpistool. 4. Stap 1: plooi het vilt dwars en knip het in tweeën. Stap 2: plooi 2 repen vilt dubbel en kleef ze vast aan elkaar met het lijmpistool. Stap 3: leg de beige en donkerbruine slierten op elkaar en rol ze samen op.
Tijdens mijn workshops geef ik vaak tips en ‘trucs’ om mooi vilt te krijgen. Dat zijn tips die je niet krijgt als je zelf aan het oefenen bent met vilten. Daarom deze keer in de viltverrassing een drietal tips voor nog mooier vilt en zo nog meer plezier van je viltwerk.
Tip 1: Het wisselbad
Het wisselbad helpt wanneer je wol moeilijk vilten is. Leg je viltwerk afwisselend in heel heet en in koud water. Herhaal het wisselen in elk geval 2 x. Zo schrikken de vezels en grijpen ze steviger in elkaar. Als je weer gaat rollen, zal je vilt gaan krimpen. Wil je met natvilten vormen vastvilten die op hun plek blijven? Zorg dat je een iets aangevilt lapje hebt klaarliggen om je vormen uit te knippen. Deze naai je op je viltwerk, dat nog niet volledig is gekrompen. Gebruik een rijgsteek en transparant, synthetisch garen. Dat kun je later namelijk weer makkelijk uit je werk verwijderen. Maak na het rijgen je werk met de vormen erop nat en vervilt zoals je gewend bent. Wil je een heel glad vilt maken? Vervang halverwege het krimpproces je bubbeltjesfolie door een laken. Als je klein werkt, kun je ook een theedoek gebruiken. Na het uitspoelen rol je nog een paar keer na in het laken. Het resultaat is verbluffend, probeer het maar eens!
Tip 2: Structuur en details toevoegen
Rafel- en structuurtechnieken kunnen je viltwerk extra karakter geven. Rafels gebruik ik vaak in mijn textiele werken. Het zorgt voor effecten die heel goed passen bij mijn werk. Het ‘stuk’ maken van het materiaal doe ik meestal met gereedschap. Waardevol materiaal zijn de zomen van een sjaaltje. Scheur ze van het sjaaltje af, liefst met nog een stukje stof erbij, zodat je de stof nog kunt rafelen. Om stof te rafelen kun je open-geweven doek gebruiken. In de open stukken maak je verschillende ‘knipjes’ met een klein schaartje.
Ander gereedschap dat ik gebruik bij het droogvilten zijn de reverse punchnaalden. N.B. Reverse viltnaald: De reverse naalden zijn te krijgen bij b.v. Q-Art in Nuenen. Deze naalden werken omgekeerd. De weerhaken op deze naald staan de andere kant op, ze trekken de vezels naar buiten i.p.v. de vezels naar binnen te drukken. In de kringloopwinkel koop ik graag sjaaltjes, ook als ze beschadigd zijn. Vooral ben ik dol op shawls waar geen specifieke afbeelding op staat maar een ritme, zoals bij dierenprints. Op deze manier maak ik gebruik van de printjes op zo’n sjaal: ik knip er delen uit en bewerk met de punchmachine deze delen met wol in de vele kleuren die ik wil gebruiken bij dit doek.
Tip 3: Diepte creëren met kleur en vorm
Ik maak altijd VEEL materiaal aan, zodat ik een ruime keuze heb. Om mijn werk ‘interessanter’ te maken maak ik gebruik van strukturen en lijnen. Deze draad heeft een andere kleur en leg ik op het werk. PUNCHEN met de hand: Ik heb een favoriete vilthouder; hierbij zitten drie naalden naast elkaar. Hierdoor kan ik beter ‘vormen’ en steek ik de naalden zó dat ik beter kan richten. Nadeel van deze naaldhouder is dat- al werkend- de naalden niet altijd op dezelfde hoogte blijven zitten. De laatste tijd zet ik de naalden (voorlopig) vast met GRIPP, plakband waar ik erg enthousiast over ben. Dit plakband kun je namelijk steeds opnieuw gebruiken!
Voor extra diepte kun je een lijn opvullen met speciaal materiaal. Ongetwijfeld gebruik je bij het prikken een ondergrond van schuim. In mijn schuim blijft altijd wat wol achter. Dit is prachtig materiaal! Ik gebruik het vaak. Eerst ‘pluk’ ik het uit het schuim. Omdat er vaak veel verschillende plukjes wol achterblijven, krijg je een mooie mix, dus geen specifieke kleur.
Naaldvilten en borduurtechnieken
Naaldvilten is een techniek voor zowel kinderen als volwassenen, waarmee je met gekleurde wol prachtige projecten maakt. Dat kunnen kleine items zijn zoals 3D diertjes en een applicatie op kleding. Maar ook grotere ontwerpen zoals een kussen of wandkleed. Met wat oefening heb je al snel een mooi resultaat. De naam zegt het al een beetje, je bewerkt wol met een speciale naald tot vilt. Een viltnaald met viltnaaldhouder. Gekleurde wol. Een stuk schuimrubber van ca. De viltnaald is meestal zo’n 7 tot 8 cm lang. Deze heeft een scherpe punt en heeft aan de onderste paar centimeter zitten weerhaakjes. Die weerhaakjes buigen naar onder zodat je de haren van de wol in elkaar duwt. De wol is ongesponnen, maar wel gewassen en gekaard. Het schuimrubber blok gebruik je als ondergrond om in te kunnen prikken.
Het naaldvilten zelf is super makkelijk als je de volgende stappen en tips volgt. Bij het plat naaldvilten, leg je een vilten lapje van 100% wol op het schuimrubber blok. Je neemt een klein plukje wol en legt de wol op het vilten lapje. Neem de viltnaald en prik de wol op de ondergrond net zo lang tot het mooi egaal vast zit. Bij het 3D naaldvilten neem ongekleurde witte wol en rol dat in de vorm van je basis van bijvoorbeeld het lijf van een dier. Leg dit op het schuimrubber blok. Start met het in elkaar prikken van de wol. Prik er zo nodig nog wat wol omheen tot het de juiste vorm heeft. Neem nu de kleur die je het ontwerp wilt geven, bijvoorbeeld de kleur van de vacht. Prik de gekleurde wol er omheen. Ga op deze manier verder met alle onderdelen en prik ze stuk voor stuk aan elkaar tot je 3D ontwerp klaar is. Prik altijd recht naar beneden. Prik niet te hard, anders ga je door het blok heen en beschadig je de tafel.
Toepassingen en projecten
Wanneer ik aan projecten werk, maak ik 3D-objecten zoals paddenstoeltjes en pompoenen met knoopachtige structuren. Voorbeelden zijn: een paddenstoel met een rood hoedje en witte stippen, een herfstkrans en kleine diertjes. Met natvilten kun je vormen vastvilten die op hun plek blijven; met naaldvilten kun je gedetailleerde kenmerken toevoegen zoals oogjes en snuitjes. Voor beginners is naaldvilten vaak de makkelijkste start: je hebt weinig nodig, je werkt schoon en je ziet snel resultaat. Vilten is een hobby die rustgevend werkt en ruimte biedt voor eindeloze variatie.
- Schattige vilten diertjes zoals konijntjes en vosjes
- Bloemen, paddenstoelen en herfstdecoraties
- Sleutelhangers, kerstornamenten en kleine cadeautjes
- Broches, haarspeldjes en accessoires
- Seizoensdecoraties voor Pasen, Halloween of kerst
Inspiratie en werkwijze
Inspiratie voor vilten kun je overal vinden: in de natuur, in een speelgoedwinkel, in een kinderboek of in je eigen huis. Begin met simpele vormen zoals een balletje, een eitje en een druppelvorm. Werk met thema’s: bosdieren, zee, bloemen, seizoenen of kerst. Maak kleine projectjes die snel af zijn, zoals een sleutelhanger of een mini-paddenstoel. Kies projecten die je leuk vindt om te maken, zodat vilten een blijvende hobby blijft.
Veiligheid en onderhoud
Bij het werken met naaldvilten is het belangrijk om dunne plukjes wol te gebruiken en om prikklemmen en ondergrond goed te controleren. Een goede ondergrond zoals een prikmat beschermt zowel naald als tafel. Bewaar scherpe naalden buiten bereik van kinderen en gebruik eventueel een naaldhouder om de naalden veilig vast te houden tijdens het werk.
Tip voor technieken: gebruik open geweven doeken en patroonloze aanpak om creatief te blijven. Als iets niet lukt, prik je het gewoon weer bij. Met vilten kun je altijd herstellen en aanpassen totdat het eindresultaat naar wens is. Het draait vooral om plezier, experimenteren en stap voor stap bouwen aan je eigen kleurrijke project.

2017 11 20 workshop nat wolvilten
Om mijn werk veilig en netjes te presenteren gebruik ik vaak borduurringen en onderleggers. Een borduurring helpt bij het vastzetten van wolpanelen op karton en zorgt voor een nette afwerking van het doek. Voor de afwerking kun je de achterkant netjes afwerken met karton en lijm, zodat de wol niet losraakt tijdens transport of ophangen.
Korte samenvatting van benodigde materialen
| Type vilten | Benodigdheden | Toepassing |
|---|---|---|
| Natvilten | Wol, warm water, zeep, bubbelplastic of laken | Vormen vast vilten, lagen op elkaar stapelen |
| Naaldvilten | Wollen plukjes, viltnaalden, ondergrond (schuimrubber), naaldviltenhouder | Fijnere details, 3D-figuren |
| Afwerking | Draad, rijgsteek, lijmpistool, borduurring | Verstevigen en presentatie |