De komende 4 jaar wordt de Afsluitdijk uitgebreid gerenoveerd. De werkzaamheden zijn volgens Rijkswaterstaat nodig om de dijk voor te bereiden op de toekomst. Gisteren, 10 september 2018, zijn de werkzaamheden van start gegaan. De Afsluitdijk, de waterkering die het IJsselmeer afsluit van de Waddenzee, wordt ingrijpend vernieuwd. Met de aanleg van de dijk is in 1927 begonnen en is in 1933 wordt hij opengesteld voor verkeer. Een van de dingen die gaat gebeuren is het bekleden van de waterkering. Hiervoor zijn maar liefst 75.000 betonblokken van zo’n 6500 kilo per stuk. Die blokken worden in een speciale fabriek in Harlingen gemaakt. De werkzaamheden vormen de grootste en meest ingrijpende sinds de aanleg van de Afsluitdijk. Volgens Rijkswaterstaat zijn de werkzaamheden nodig om de dijk klaar te maken voor de toekomst.
Belangrijkste bouwonderdelen en planning
Ook de huidige sluizen worden versterkt en er komt een nieuwe stormvloedkering. Bij Den Oever worden nieuwe sluizen gebouwd en er komen 2 pompgemalen bij om meer water af te kunnen voeren naar de Waddenzee. Als alle werkzaamheden achter de rug zijn, is de dijk tot en met 2050 bestand tegen de stijgende zeespiegel en tegen zware stormen. Het verkeer moet de komende jaren rekening houden met overlast. De dijk is weliswaar 32 kilometer lang, het werkvlak voor dit project is vrij smal. De weg zal vaak gedeeltelijk zijn afgesloten. Te beginnen met de komende 2 weken, dus tot en met 23 september 2018. Dan is de A7 aan de kant van Den Oever afgesloten. Het asfalt wordt geïnspecteerd en er wordt bekeken of de grond sterk genoeg is voor de bouw van de nieuwe spuicomplexen. Daarna sluit de weg aan de Friese kant, bij Kornwerderzand. De Afsluitdijk gaat niet helemaal dicht, er blijft altijd 1 rijstrook beschikbaar.
Financiële actuele ontwikkelingen
Rijkswaterstaat heeft een schikking getroffen met het consortium Levvel voor extra werkzaamheden aan de Afsluitdijk. Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) meldt in een brief aan de Tweede Kamer dat het consortium 238 miljoen euro krijgt voor de extra werkzaamheden. De renovatie van de afsluitdijk begon in 2018. Dit jaar is het 90 jaar geleden dat de bouw van de dijk werd afgerond. Het zou een feestelijk jaar moeten zijn, met een afgeronde renovatie, maar eind 2020 werd al duidelijk dat de renovatie langer zou duren. Rijkswaterstaat had al sinds het begin van het project verkeerde informatie geleverd aan het consortium. Hierdoor moesten meerdere ontwerpen van het consortium aangepast worden. Naast betaling van het bedrag is besloten om de renovatie en versterking van de huidige spuisluizen en onderhoud ervan uit het contract te halen met Levvel.
Aanbesteding en ontwerpen
De spuisluizen worden gebruikt om water af te voeren naar de Waddenzee. Deze opdracht zal opnieuw worden aanbesteed. Het geld dat hiermee zou moeten worden bespaard wordt deels ingezet voor het betalen van de 238 miljoen. Wanneer het volledige project nu klaar is, is onduidelijk. Wel zegt Harbers dat "een groot deel" van de werkzaamheden van Levvel eind dit jaar moet zijn afgerond. De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.
Kostenstijging en kritische beoordelingen
De renovatie van de Afsluitdijk gaat geen 900 miljoen euro kosten, zoals oorspronkelijk geraamd, maar 2 miljard euro. Die oplopende kosten is vrijwel geheel te wijten aan geblunder bij Rijkswaterstaat. In de Tweede Kamer wordt gesproken van ‘een zorgwekkend patroon’. De opdracht voor het herstel van de Afsluitdijk, die deze week negentig jaar oud is, werd in 2018 aanbesteed aan bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord, Rebel). Destijds werd nog ingeschat dat de kosten op 921 miljoen euro zouden uitkomen. Datzelfde jaar al bleek dat de dienst cruciale informatie over waterstanden en golfhoogtes over het hoofd had gezien, zo berichtte de Volkskrant.
Een fout waar de aannemers als hyena’s bovenop gedoken zijn: uit documenten die de Volkskrant heeft verkregen met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) blijkt dat Rijkswaterstaat zichzelf klem zette door ruiterlijk schuld te erkennen voor haar eigen omissie. Het bouwconsortium Levvel probeerde een slaatje uit de mea culpa te slaan door al het meerwerk aan de dijk toe te rekenen aan die ene fout en zich onvermurwbaar op te stellen. De vorige minister van Infrastructuur en Waterstaat moest al 120 miljoen euro uittrekken om tegenvallers op te vangen, de huidige minister Mark Harbers moet daar nog eens 238 miljoen bovenop leggen. Inclusief kosten voor 25 jaar onderhoud komt het bedrag nu op twee miljard, ruim een miljard meer dan in 2018 was ingeschat.
In de Tweede Kamer zijn er zorgen dat er een gebrek aan deskundigheid is op het cruciale departement van Rijkswaterstaat. ‘Duizenden, vooral technische, arbeidskrachten verdwenen omdat die kennis aan de markt zou kunnen worden overgelaten’, zo meldt de krant. Ook de Algemene Rekenkamer kwam eerder al tot dat oordeel: ‘Er wordt begonnen aan projecten waarvoor op voorhand niet genoeg budget is, en de planning wordt overgelaten aan externen.’ Daarnaast wijzen kamerleden erop dat ze te laat en onvolledig geïnformeerd worden door het ministerie. De pers moet ook kunnen controleren.
Bij dit project zijn, volgens beschikbare informatie, de spuisluizen en onderhoudsinspanningen belangrijk voor de lange termijn stabiliteit en waterbeheer.
- 75.000 betonblokken van elk ongeveer 6500 kilo voor bekleding van de waterkering.
- Nieuwe sluizen bij Den Oever en twee extra pompgemalen.
- Stormvloedkering als onderdeel van versterkingen tegen hoge zeewaterstanden.
- Verlengde levensduur tot 2050 en klaar voor toekomstige zeespiegelstijging.
| Onderdeel | Status | Belang |
|---|---|---|
| Bekleding waterkering | Start 2018, industrieel blokkenverwerking in Harlingen | Hoofdvernieuwing |
| Spuisluizen | Versterking en onderhoud uit contract | Waterafvoer naar Waddenzee |
| Sluizen Den Oever | Nieuw constructie + pompgemaal | Regional waterbeheer |
| Stormvloedkering | Nieuwe kering | Storm- en zeestijging |
Wanneer het volledige project nu klaar is, is onduidelijk. Wel zegt Harbers dat "een groot deel" van de werkzaamheden van Levvel eind dit jaar moet zijn afgerond. De renovatie en versterking van de huidige spuisluizen en onderhoud ervan zijn uit het contract gehaald met Levvel en opnieuw aanbesteed. Het project blijft onderwerp van politiek debat en evaluatie vanwege de hoge kosten en de vertragingen.
tags: #kosten #renovatie #afsluitdijk