Kosten renovatie Musis Sacrum Arnhem: uitgebreide reconstruering en vernieuwde akoestiek

In de jaren ’80 van de negentiende eeuw werd het duidelijk dat er een nieuw Musis nodig was. Het voldeed niet meer aan de eisen van de tijd: er was geen verwarming, de ventilatie was slecht, er was geen koffiekamer en voor het orkest was er geen stemkamer. Omdat Musis ook toen al een gemeentelijk gebouw was, werd de nieuwbouw aanbesteed. De aanbesteding werd gewonnen door de dienst gemeentewerken. De architect was directeur Lindo van die dienst. Hij werkte nauw samen met opzichter-tekenaar Smijtink. Ze maakte zeven ontwerpen. Burgemeester en wethouders kozen voor de versie met de front aan het Velperplein en de ingang aan de stadskant, zoals we dat nu ook nog kennen. Musis werd een concertgebouw in neorenaissance stijl, met uivormige torentjes. De bakstenengevel werd onderbroken door banden van witte zandsteen. Behalve de nieuwe concertzaal kwamen er een café en een biljart- en vergaderruimte. En buiten het gebouw kwamen twee kaartcontrolehuisjes. De kosten van deze verbouwing bedroegen 203.000 gulden. In 1890 was het nieuwe gebouw klaar.

Het Musis Sacrum is volledig gerenoveerd/vernieuwd. De gehele verbouwing/renovatie heeft 2,5 jaar geduurd. Een groot gedeelte is gesloopt en daar is een stuk nieuwbouw voor in de plaats gekomen. Deze ingrijpende verandering zorgt ervoor dat er weer volop genoten kan worden. Een belangrijk speerpunt voor Stevens Van Dijck is toegevoegde (meer)waarde leveren. Meerwaarde die leidt tot een beter gebouw voor de opdrachtgever en gebruiker. Bijzonder trots zijn wij dan ook op het feit dat het Musis Sacrum de winnaar is in de categorie Identiteit & Icoonwaarde (BNA Beste gebouw van het Jaar 2018). In het ontwerp van van Dongen-Koschuch waren de multifunctionaliteit en de akoestiek van de zalen als prioriteiten benoemd. Het Musis Sacrum is dan ook geschikt gemaakt voor een zeer brede scala aan voorstellingen en evenementen. Het projectteam heeft het project uitgewerkt tot definitief ontwerp (DO+), waarna het is aanbesteed op basis van UAV-gc. Medio mei 2015 is de aannemer gecontracteerd voor de uitwerking naar een uitvoeringsgereed ontwerp. Nadat in mei 2017 de nieuwbouw in gebruik is genomen, is er gestart met de renovatie van de oude klassieke Muzenzaal. Bijzonder bij de renovatie van de historische concertzaal was om de uitbreiding van het podium uit de jaren ’80 weg te halen. Door in de nieuwe gevel (achter het podium) hoge raampartijen in te passen is ook hier zicht naar buiten gecreëerd. De daglichtverbinding met het podium en de zaal is ook hier spectaculair en uniek te noemen.

Foto: Musis Sacrum renovatie en architectonische details

Juni 2025: Definitief ontwerp is klaar! Ook het schetsontwerp voor de bijbehorende Stadsoase is inmiddels klaar. Als alles volgens planning verloopt, openen wij in 2028 onze deuren. Hans Verbugt, directeur Musis & Stadstheater Arnhem: "Arnhem onderstreept het grote belang van kunst en cultuur door deze grootscheepse verbouwing van het roemrijke oude Stadstheater mogelijk te maken. Het monument krijgt een hoofdrol. Met de vernieuwing van het Stadstheater krijgt Arnhem een theater dat klaar is voor de toekomst. Het theater was voor bezoekers, medewerkers en artiesten niet comfortabel meer. Op dit moment wordt het Stadstheater circulair gesloopt. De elementen die in het vernieuwde Stadstheater terugkomen zijn in deze maanden zorgvuldig geoogst en op de juiste manier bewaard, zoals de kroonluchters uit de Feniksfoyer. Ook zijn de monumentale elementen van het gebouw, zoals de marmeren trappen, goed ingepakt zodat het beschermd is tegen de verbouwing. Sinds september 2023 is het Stadstheater gesloten. Wij verbouwen het theater om het weer helemaal te laten voldoen aan de wensen van de tijd. In de tussentijd zitten we zeker niet stil. We blijven een goed en gevarieerd theateraanbod bieden. Onze programmering verplaatsen we grotendeels naar Musis, waar de twee zalen afwisselend omgebouwd worden tot volwaardige theaterzalen. Daarnaast wordt een klein deel van de programmering op alternatieve locaties aangeboden.

Sinds 1847 hebben zich zich zoveel activiteiten afgespeeld in en rond Musis Sacrum, dat het Musisgebied en het Musis-gebouw tot een uiteenlopende reeks van verschijningsvormen verworden. Het resultaat was een ingewikkeld ruimtelijk complex dat niet goed functioneerde met een gedateerde uitstraling. Desondanks is het gebouw geliefd in Arnhem en omstreken. Het ontwerp grijpt terug op de essentie van het Musis Sacrum: het genieten en ten gehore brengen van muziek in een uitmuntende akoestiek en aantrekkelijke groene omgeving. De uitbreiding is vormgegeven als een uitnodigend en alzijdig paviljoen in het park dat het bestaande monument op respectvolle wijze aanvult en als zodanig in het landschap is opgenomen.

Plattegrond en façades van Musis Sacrum na renovatie

Grote verbouwing Musis Sacrum Arnhem begonnen. ARNHEM - De verbouwing van concertgebouw Musis Sacrum in Arnhem is begonnen. Het project gaat zo'n 20 miljoen euro kosten en moet in 2017 klaar zijn. De sloop van de zaal uit de jaren 80 is begonnen. De officiële eerste handeling werd symbolisch verricht door directeur Gijsje van Honk van Musis en Naud van Geffen van het Gelders Orkest. Stukje bij beetje wordt een deel van het gebouw met een grote grijper afgebroken. De aannemer gaat daarbij voorzichtig te werk, omdat het historische gedeelte van Musis Sacrum niet beschadigd mag worden. Uit voorzorg is daarom tussen het oude en nieuwe gedeelte een wand opgetrokken. Die zorgt voor bescherming en houdt stof tegen. Komend seizoen zijn in het oude Musis gewoon voorstellingen. Als de nieuwe zaal klaar is, wordt die direct in gebruik genomen. Vervolgens wordt het oorspronkelijke gedeelte van het concertgebouw onder handen genomen. Het compleet verbouwde, opgeknapte en uitgebreide Musis Sacrum moet vanaf 2017 het muziekcentrum van Oost-Nederland zijn. Vernieuwd Musis Sacrum: imposante architectuur en akoestiek Achter het monumentale, bestaande gebouw bevindt zich verrassend genoeg de grootste concertzaal van het Musis Sacrum. En wat is het ontwerp van architectenbureau van Dongen-Koschuch, gerealiseerd door Mertens Bouwbedrijf, prachtig geworden. Musis Sacrum was op zichzelf al een icoon, maar na de spectaculaire renovatie en bouw van de nieuwe Parkzaal, is Arnhem een architectonische parel rijker. De gloednieuwe Parkzaal doet aan als een paviljoen in het park achter het monumentale gebouw. Het ontwerp is zeer transparant door het vele gebruik van glas, maar ook door de natuurlijke kleurenpalet. Van buiten groen met een subtiele glans, waardoor het gebouw prachtig opgaat in de omgeving. Zodra de zon zich echt laat zien, gaan de enorme ramen open en geniet je buiten in het park van een openluchtconcert. En een mooi uitzicht op de imposante zaal natuurlijk. Van binnen is de ruimte bekleed met eikenhouten panelen. Door de keuze voor natuurlijke materialen zijn binnen en buiten in optimale harmonie. Eisen aan de akoestiek zijn nergens strenger dan in concertzalen. Geluiden van buiten mogen niet doordringen in tot in de zaal, terwijl binnen alles moet kloppen. De speelse VariAkoestiek panelen van blank eikenfineer zijn daarom niet alleen ontworpen vanuit esthetisch oogpunt, maar vervullen juist een belangrijke rol voor de akoestiek in de zaal. De variatie in hoogte en het verspringende ritme zorgen ervoor dat het geluid van het podium ook op de achterste rij prachtig klinkt. Omdat het programma van het Musis Sacrum varieert van prachtig klassiek tot aan hedendaagse pop, kan de ruimte hier met akoestische oplossingen op aangepast worden. Zo worden er bij een popconcert extra zwarte panelen aan de wanden gemonteerd die het versterkte geluid perfect absorberen. Naast de zalen, zijn ook de gangen, sluizen en het horecagedeelte voorzien van VariAkoestiek panelen. Het blank gelakte eikenhout keert daarbij in al deze ruimtes terug, zodat ze samen een eenheid vormen. Wat wel varieert, is de perforatie. Zowel de VariaPerfo als de Variadiffusie/reflectie lijn stelen de show in het vernieuwde Musis Sacrum. VariaPerfo is, zoals de naam al doet vermoeden, een geperforeerd paneel, waarbij verschillende groottes qua diameter mogelijk zijn. Elk paneel heeft zijn eigen perforatiepatroon met een daaraan gekoppelde perforatiegraad en akoestische waarde. Hoe hoger de perforatiegraad, des te hoger de akoestische waarde. Bij de renovatie van het Musis Sacrum is dus werkelijk aan alles gedacht. Het is momenteel niet mogelijk producten toe te voegen aan je winkelmand. Het Musis Sacrum in Arnhem is gerenoveerd, deels gesloopt en voorzien van nieuwbouw in de vorm van een nieuwe multifunctionele zaal met aansluitend een foyer, kantoren en facilitaire voorzieningen. De nieuwbouw bestaat uit een grote zaal met een inwendige vrije hoogte van 16,5 meter. Rondom de grote zaal op begane grondniveau bevindt zich een ombouw of “paviljoen” waarin de foyer, kantoren, expeditie en trafostation en backstage faciliteiten zijn ondergebracht. Op de eerste verdieping is een loopbrug gemaakt om de zaal in het monumentale deel gelijkvloers aan te laten sluiten op het balkon van de grote zaal in de nieuwbouw. De nieuwbouw steekt tevens nog in het monumentale deel tussen de zuidelijke torens aan oost- en westzijde. Ter voorkoming van geluidsoverdracht tussen de zalen in het monumentale deel en de nieuwbouw worden de nieuwe vloeren volledig los gehouden. De grote zaal is in feite een grote betonnen doos die van de kelder tot circa 17.500+p loopt en is 44,9 meter lang en 26,8 meter breed. In de zaal bevindt de constructieve vloer zich op 1.600-peil. De vloer op peil bestaat uit een beweegbare houten vloer op een stalen balkenrooster en spindels. Deze vloer is zwaar uitgevoerd om het gewicht uit de beweegbare vloer en de veranderlijke belasting op de kunnen nemen en aan de trillingseisen te kunnen voldoen. Onder de vloer op 1.600-p bevindt zich nog de kelder ten behoeve van opslag en installaties. De buitenwand van de zaal is 300 meter dik. De zaal is “dubbelwandig” van balkon op 5.020+p tot de vloer op 1.600-p en deze binnenwand is 250 mm dik, met uitzondering van de noordzijde waar de binnenwand tot aan het dak doorloopt. In de kopgevels aan de noord- en zuidzijde zijn grote openingen gemaakt. De dakvloer bestaat uit kanaalplaten (h = 320 mm) met druklaag en een overspanning van circa 14,5 meter. De kanaalplaten worden gedragen door 2 stalen vakwerkspanten met een uitwendige hoogte van bijna 5,0 meter, die zijn opgelegd in de betonwanden. Het balkon bestaat uit een breedplaatvloer met een dikte van 200 mm en wordt ondersteund door de binnen- en buitenwand. Het paviljoen kenmerkt zich door een in het werk gestorte dikke betonnen vloer en een daaraan uitkragende luifel van prefab betonnen elementen met isokorven. De onderzijde van de vloeren is schoonwerk beton en op het dak is een mossedum begroeiing voorzien. De verbinding van grote zaal en de zaal in het monumentale deel is op de 1e verdieping bewerkstelligd door een loopbrug, die is opgebouwd uit een kanaalplaatvloer met druklaag. De dakvloer daarboven is op dezelfde manier opgebouwd. De vloeren tussen de zuidelijke torens zitten vast aan de nieuwbouw en worden in zijn geheel vrij gehouden van het monumentale deel met een dilatatie van 50 mm. Dakvloer en 1e verdiepingsvloer bestaan uit een breedplaatvloer. De begane grondvloer is een geïsoleerde kanaalplaatvloer. De betonconstructie van de grote zaal en paviljoen is op zichzelf stabiel. De belastingen uit wind en scheefstand ten opzichte van de afmetingen van de “gesloten doos”, die de grote zaal is, kunnen eenvoudig door wanden en keldervloer worden opgenomen. Het deel van de nieuwbouw dat in het monumentale deel steekt wordt voor wind evenwijdig aan de cijferassen ook nog gestabiliseerd door de lange kalkzandsteen wand. Het monumentale muziekgebouw Musis Sacrum in Arnhem ondergaat de komende jaren een ingrijpende opknapbeurt, die in totaal achttien miljoen euro gaat kosten. Voor dat geld wordt onder andere het oorspronkelijke deel van het bouwwerk zo veel mogelijk in oude luister hersteld, liet de gemeente Arnhem donderdag weten. Musis Sacrum dateert uit 1847. In de loop der jaren is veel van de oude grandeur verdwenen achter wanden, plafonds en schilderbeurten. In de jaren tachtig van de vorige eeuw is een gedeelte aangebouwd, dat nu weer wordt gesloopt omdat het de uitstraling van Musis Sacrum bederft. In het theatergebouw wordt een extra grote zaal ingericht om ruimte te maken voor ballet. Arnhem gaat op zoek naar een architect via een Europese aanbesteding.

tags: #kosten #van #verbouwing #musis #sacrum