Hoe is een raam- en deurkozijn opgebouwd? Welke afzonderlijke kozijn onderdelen kunnen we onderscheiden? En wat is hun precieze functie? Dit artikel gaat hier dieper op in. Weet jij hoe kozijnen zijn opgebouwd?
1. Wil je ramen en deuren plaatsen? Dan is de keuze van de profielen erg belangrijk. Die sieromlijsting is bepalend voor het uitzicht van je (buiten)schrijnwerk. Je kan je raam- en deurprofielen in verschillende materialen laten vervaardigen: kunststof, aluminium, hout of staal. TIP: twijfel je tussen de verschillende opties voor kozijnprofielen? Een vakman geeft je graag gericht advies op basis van je huis, stijl en budget.
2. Een kozijn bestaat niet alleen uit profielen, maar ook uit een onderdorpel en een bovendorpel. In principe zijn dit de horizontale stijlen van een kozijn. Een dorpel heeft verschillende functies: het tegenhouden van vocht, het verstevigen van de kozijnconstructie en het dichten van kieren.
3. De profielen en dorpels zijn verbonden door stijlen, zowel horizontaal als verticaal. Een raam of een deur is uitgerust met een linker- of rechterstijl, maar kan ook 1 of meerdere midden- of tussenstijlen hebben. Hierdoor krijgt je raam- of deurkozijn z’n specifieke uitzicht.
4. Koplatten: dit zijn latjes die gebruikt worden om een kozijn af te timmeren. Vaak met als doel de naad tussen kozijn en muur af te dekken. Is het kozijn breder dan de lat? Spouwlatten: dit is een lat in de spouw waaraan het kozijn bevestigd is.
5. Je kozijn bestaat ook uit één of meerdere sponningen: een gleuf of ruimte. Glassponning: dit is de gleuf waarin het raam geplaatst wordt. Deze zijn dan ook aangepast aan het type beglazing. Bij driedubbel glas bv. Kalksponning: de kalksponning is de gleuf aan 1 of meerdere kozijnstijlen in de buurt van het metselwerk. Kloostersponning: deze sponning heeft een brede U-vorm aan de muurzijde in een kozijnstijl. Het doel van deze gleuf is om minder kieren te hebben.
6. Als laatste van de kozijn onderdelen hebben we ook nog de beglazing van je raam of deur; dit is een cruciaal element van je kozijnen. Het glas is allesbepalend voor de isolatiewaarde van je schrijnwerk. HR+ beglazing: de 2 lagen glas zijn afgewerkt met een reflecterende coating en bevatten argon of krypton in de spouw. HR++ beglazing: de betere keuze? Dat is HR++ beglazing met een U-waarde van om en rond de 1,1 W/m²K. HR+++ beglazing: triple glas of drievoudige beglazing is de ideale keuze voor passiefwoningen. Dit type beglazing bestaat uit 3 glasplaten, elk met een isolerend gaslaagje ertussen en afgewerkt met een speciale coating.
7. We hebben nu de belangrijkste basisonderdelen van een kozijn overlopen. Toch zijn er nog veel andere elementen te onderscheiden. Kozijnbeslag: onder deze noemer plaatsen we o.a. handgrepen, sloten en scharnieren. Kozijnrubbers: kozijnrubbers zijn er voor zowel ramen als deuren. Een vakman plaatst die tussen de profielen en ze dienen voornamelijk om tocht tegen te houden en koudebruggen te voorkomen. Zijn de rubbers dus versleten? Latei of ontlastingsboog: dit is een gemetselde boog boven het deur- of raamkozijn om het gewicht van het erboven liggende metselwerk wat te verdelen. Alle kozijnonderdelen samen bepalen in sterke mate de stevigheid en het uitzicht van je ramen en deuren. Daarnaast vergt het ook heel wat expertise en voorbereiding om een kwalitatief raam- of deurkozijn op maat samen te stellen en te installeren.
Kozijnen op maat laten vervaardigen? De prijs voor kozijnen hangt sterk af van 2 factoren: het materiaal en het type raam. Vooral het raamtype bepaalt sterk hoe een kozijn wordt opgebouwd. Daarnaast is ook het uitzicht van je kozijnen belangrijk. Type kozijnMateriaalPrijs (excl. btw, incl. LET OP: dit zijn richtprijzen. Wens je graag een concreter prijsvoorstel voor jouw ramen en deuren op maat? Neem dan contact op met diverse specialisten actief in je regio. Wil je nieuwe kozijnen plaatsen met kwalitatieve isolerende beglazing? Dan kan je een mooie korting krijgen dankzij de ISDE subsidie voor particulieren. Wil je liever een lening aangaan voor deze investering? Dan kan je een beroep doen op de Energiebespaarlening. Wil je graag meer weten? Wil je specifieke onderdelen van je aluminium kozijn vervangen? Dan kan je misschien zelf de handen uit de mouwen steken. Ben je echter van plan om je huidig buitenschrijnwerk helemaal te vervangen? Vertrouw dan op een ervaren vakman. Advies op maat: elk project is anders. Daarom komt een specialist altijd langs voor een plaatsbezoek en een persoonlijk gesprek. Wat moet er precies gebeuren? Wat zijn jouw wensen?
Kozijnen op maat: in het geval van nieuwe kozijnen gaat hij na een verkennend gesprek aan de slag. Door z’n persoonlijke aanpak ben jij verzekerd van een prachtige uitvoering op maat. Gaat het echter om een herstelling van één of meerdere kozijn onderdelen? Professionele plaatsing: dankzij z’n expertise plaatst een vakman je ramen en deuren volgens de regels van de kunst. Bovendien gebruikt hij hiervoor enkel de beste, meest kwalitatieve materialen. Service na verkoop: raken na de plaatsing 1 of meerdere kozijnonderdelen beschadigd? Of is er sprake van een defect? Dan staat jouw vakman voor je klaar. Vraag zeker naar de garantieregeling voor jouw kozijnen. Financiële voordelen: wil je graag een beroep doen op de verschillende kozijn subsidies? Dan moet je de klus overlaten aan een ervaren vakman. TIP: wist je dat je kan besparen op je nieuwe raam- of deurkozijnen door verschillende offertes aan te vragen en te vergelijken?
11.1 Algemeen In dit katern is omschreven op welke wijze aansluitingen van kozijnen aan het bouwkundig kader dienen te worden uitgevoerd. Basis uitgangspunten zijn de traditionele kozijnaansluitingen op een stenen binnenblad met isolatie in de spouw. Met betrekking tot de bouwkundige aansluitingen, volgens BRL 0801 paragraaf 6.1, draagt de timmerfabrikant in Concept III en IV voor ontwerp en montage de verantwoordelijkheid.
11.2 Toepassingsklassen De toepassingsklassen voor houten gevelelementen geeft de mate van blootstelling /belasting van het (buiten)klimaat op het houten gevelelement aan. Aan houten gevelementen met een hoge blootstelling/belasting van het buitenklimaat worden hogere eisen gesteld ten aanzien van de toegepaste materialen (zoals houtsoort en verlijming). Onder beschut wordt verstaan buiten de slagschaduw van regen. Verbindingen t.b.v. Vanaf 50 mm boven het watergedragen vlak (o.a. maaiveld) mogen de onderdorpels in hout uit duurzaamheidsklasse 1 en 2, alsmede de houtsoorten Oregon Pine en Sapeli zijn. Voor bergingskozijnen kunnen de kozijnen worden uitgevoerd met een metalen onderdorpel bevestigd aan de onderzijde van de stijlen.
11.4.2 Plaatsing in de bouw Voor eisen en verantwoordelijkheden met betrekking tot aanlevering en plaatsing van kozijnen en toe te passen dichtingsmaterialen e.d. in de bouw wordt verwezen naar katernen 40, 72, 73 en 81. in de bouwkundige aansluitingen mogen geen capillaire naden voorkomen. Zo dient bij het plaatsen van raamdorpelstenen rekening te worden gehouden met een vrije ruimte in de aansluiting op de onderzijde van de onderdorpel (e.e.a. om de onderdorpel te kunnen afschilderen en onderhouden is het noodzakelijk dat er onder de neus van de onderdorpel een vrije hoogte is van 15 mm. Met een afschuining van de waterslag van ten minste 10° (b.v. tekening 11.B2.03) of een dorpel met verhoogde neus (b.v. de scheluwte van kozijnen en stelkozijnen mag na plaatsing 0,5% van zijn kleinste afmeting (hoogte of breedte) scheluw zijn met dien verstande dat waar nodig (bijv. toegankelijkheidseis volgens Bouwbesluit (afd. 4.1 art. 11.5 Uitvoeringsvormen van kozijnen11.5.1 Inmetselkozijnen Bij inmetselkozijnen worden spouwlatten toegepast die als overgangselement dienen tussen kozijn en bouwkundig kader (zie tekening 11.B1.01).
De tekst beschrijft verder verschillende bouwvormen en aansluitdetails zoals SPA en BRL 0801, maar de kern is: een kozijn bestaat uit profielen, onderdorpel, bovendorpel, stijlen, sponningen, koplatten, spouwlatten, stelkozijn, verankering, dichtingen en beglazing, met specifieke aandacht voor luchtdichtheid en waterdichting bij aansluitingen.
Montage kozijnen | DW Kozijnen
| Onderdeel | Functie | Belang |
|---|---|---|
| Profielen | Materiaal en uiterlijk van het kozijn | Hoog; bepaalt stijl en isolatie |
| Onder- en bovendorpel | Verdeling van vocht en versteviging | Hoog |
| Stijlen | Verticaal/horizontal verbinding tussen profielen | Specifiek uitzicht |
| Sponningen | Ruimte voor glas en beglazing | Belangrijk voor beglazingstype |
| Beglazing | Isolatie en warmteverlies | Kern van isolatiewaarde |
Bij renovatie en nieuwbouw spelen aansluitdetails een cruciale rol in isolatie, luchtdichtheid en de algehele prestaties van de gebouwschil. Een goed kozijndetail kijkt verder dan de huidige situatie: het houdt rekening met mogelijke gevelisolatie en voorkomt dat het later aangepast moet worden. Luchtdichting rond kozijnen moet een doorlopend systeem zijn, vooral op passiefhuisniveau. Koudebruggen ontstaan vaak door onderbrekingen in isolatie bij kozijnagen. Voor een sterke verbinding en beweging van gekoppelde kozijnen is een koppellat en wisselsponning vereist, met waterdichting buiten en luchtdichting aan de binnenzijde.