De originele beglazing van oudere woningen bestaat vaak uit enkel glas. Enkel glas isoleert niet. Vanaf de jaren '70 werden woningen gebouwd met dubbele beglazing. Tegenwoordig krijgen nieuwbouwwoningen triple glas. Dit is glas met de hoogste isolatiewaarde. Hr-glas (hoogrendementsglas) bestaat uit twee glasplaten met isolerend gas tussen de glasplaten. Een van de platen bevat vaak een speciale coating, waardoor warmte minder snel naar buiten verdwijnt.
Triple glas, driedubbel glas, bestaat uit drie glasplaten en wordt vooral bij nieuwbouw en zeer energiezuinige woningen gebruikt. Vaak in combinatie met extra geïsoleerde kozijnen. Triple glas heeft de beste isolatie. Wil je bestaande kozijnen vervangen door nieuwe kozijnen, dan is triple glas de beste optie. Vacuümglas bestaat uit twee glasplaten. De ruimte tussen de glasplaten is vacuüm getrokken. De platen staan 2 mm van elkaar af en de isolatiewaarde is vergelijkbaar met triple glas.
Waarom overstappen op isolatieglas en welke soorten bestaan er?
Enkel glas heeft de minste isolatiewaarde, en vacuümglas heeft de beste isolatiewaarde. Tekst gaat verder onder afbeeldingGlas vervangen: let op hoge isolatiewaarde. Enkel glas heeft de minste isolatiewaarde, en vacuümglas heeft de beste isolatiewaarde. Bron: Milieu Centraal
Er zijn diverse soorten isolatieglas: enkel, dubbel, HR, triple en vacuümglas. HR-glas bestaat uit twee of drie glasplaten met een ruimte daartussen; bij HR++ en triple glas zit er edelgas tussen de platen en vaak een coating op de glasplaat. Triple glas heeft een lagere U-waarde en een hoger isolerend vermogen dan standaard dubbel glas. Vacuümglas biedt vrijwel dezelfde isolatiewijze als triple glas maar is dunner.

Voor monumentale panden of gebouwen met een beschermd stadsbeeld kan vacuümglas een aantrekkelijke alternatieve oplossing zijn omdat het dunner is en toch zeer goed isoleert. Monumentenglas is speciaal glas voor monumentale panden en kan ook ingezet worden in sommige gevallen als alternatief voor dubbel glas.
Wanneer kiezen voor HR++ of triple glas en wat betekent dit voor het kozijn?
Grofweg geldt: kies HR++ glas wanneer het in het bestaande kozijn past; triple glas vereist vaak vervanging van kozijnen vanwege de dikte en het gewicht. HR++ glas biedt al veel betere isolatie dan standaard dubbel glas. Triple glas heeft de hoogste isolatiewaarde maar vraagt meestal vervanging van kozijnen en mogelijk extra ventilatievoorzieningen. Voor grotere verschillen in isolatie en warmteverlies kan vacuümglas een optie zijn, vooral bij monumentale panden.

Kijk bij de keuze naar de ruimte in het kozijn en de belasting door dikte en gewicht van het glas. Houten kozijnen kunnen vaak worden aangepast door sponningen uit te frezen en glaslatten te gebruiken; bij kunststof of aluminium kozijnen kan men speciale kliklijsten of aanpassingen nodig hebben. Monumentsilten vereisen vaak monumentenglas of vacuümglas als alternatief.
Praktische werkwijze: stap-voor-stap bij het vervangen van enkel glas door dubbel glas
- Maak een inspectie van de huidige kozijnen: capaciteit voor zwaarder glas en eventuele ruimte voor sponningen.
- Verzamel materialen: glasblokjes, glaslatten, stelblokjes, PE-band, glaskit, kitpistool, beitels, plamuurmes, nijptang, schaar of stanleymes, zuignap indien gewenst, en de juiste glasplaat (HR++ of triple indien mogelijk).
- Verwijder het oude enkel glas en het oude kit. Verwijder ook de glaslatten op volgorde: onderaan, zijkanten, bovenaan, en haal de ruit uit het kozijn.
- Maak het kozijn schoon en bereidt de ruimte voor op de nieuwe glaslatten en blokjes. Plaats glasblokjes onder de ruit, met de dikkere zijde naar buiten gericht.
- Plaats de nieuwe glaslatten: begin bovenaan, bevestig de zijkanten en eindig onderaan. Let op dat je de latten niet beschadigt tijdens het timmeren.
- Kit de randen af met glaskit en zorg voor een sterke, waterdichte afdichting; gebruik indien nodig extra PE-band ter drukverdeling.
- Controleer de werking van het raam: scharnieren, kierdichting en ventilatiemogelijkheden. Overweeg ventilatieroosters als deze ontbreken.
- Vraag offertes aan en bespreek met buren of gezamenlijk aanschaf van glas mogelijk is om kosten te besparen.

Een complete vervanging kan soms noodzakelijk zijn wanneer het kozijn onvoldoende ruimte biedt voor het gewicht van HR++ of triple glas. In dat geval kan men kiezen voor houten, kunststof, aluminium of staal met thermische onderbreking, afhankelijk van de huidige constructie en gewenste isolatiewaarde. Voor houten kozijnen is vaak een kleine aanpassing mogelijk door sponningen uit te frezen; voor kunststof kozijnen zijn soms speciale kliklijsten nodig; staal blijft een koudebrug en vereist een speciaal systeem.
Subsidies en kosten: ISDE, subsidies voor triple glas en HR-glas
Vanaf 1 januari 2023 is ISDE-subsidie (Investeringssubsidie duurzame energie) beschikbaar voor isolatieglas, wat een aanzienlijk deel van de kosten kan vergoedem, vooral bij triple glas en HR++ glas in nieuwe isolerende kozijnen. De subsidiebedragen variëren per situatie en montageprijs. Houd rekening met extra kosten zoals meet- en voorrijkosten bij offerteaanvragen.

Als triple glas niet in de huidige kozijnen past, kan vacuumglas een aantrekkelijke tussenoplossing bieden. Vacuümglas heeft vergelijkbare isolatiewaarde als triple glas maar is dunner en kan daardoor vaak wel in bestaande kozijnen geplaatst worden. Voor een monument of huurwoning zijn voorzetramen of monumentenglas vaak een geschikt alternatief.
Voordelen en nadelen: wat levert dubbel glas op?
- Besparing op energiekosten door betere isolatie en lagere warmteverliezen.
- Verbeterd wooncomfort door minder tocht en koudere plekken bij ramen.
- Geluidsisolatie: minder geluid van buiten, wat vooral prettig is bij drukke straten of nabij spoorwegen.
- Veiligheid: sterker glas en minder breukgevoelig dan enkel glas; mogelijk met extra beveiliging zoals kogel- of inbraakwerend glas.
- Hogere woningwaarde en mogelijk betere energielabels.
Nadelen kunnen bestaan uit hogere aanschaf- en installatiekosten, extra ruimte in het kozijn voor dikkere glas, en eventueel renovatie van de kozijnen zelf als deze niet geschikt zijn voor zwaarder glas.
Alternatieven en speciale gevallen
Voorzetramen en raamfolie kunnen isolatie verbeteren zonder hele kozijnen te vervangen, maar bieden niet hetzelfde effect als echt isolerende glasbladen. Monumentenglas en vacuümglas kunnen goede alternatieven zijn voor monumentale panden of woningen in beschermde stadsgezichten. Voor kleine ramen of glas-in-lood kan men kiezen voor grotere ruitverdeling in de spouw of speciale glasverbinders om de isolatie te verbeteren.

Zijn houten, kunststof, aluminium of stalen kozijnen allemaal geschikt?
Checklist: is mijn kozijn geschikt voor dubbel glas?
| Kozijntype | Geschikt? | Bijzonderheden |
|---|---|---|
| Houten kozijnen | Vaak wel | Dwarsverbindingen en sponningen kunnen aangepast worden; ruimte vaak beschikbaar. |
| Kunststof kozijnen | Soms | Speciale kliklijsten of glaslatten nodig bij oudere systemen. |
| Aluminium kozijnen | Soms | Afhankelijk van beschikbaarheid van kliklijsten; maatwerk mogelijk. |
| Stalen kozijnen | Altijd maatwerk | Kan als kunststof omlijsting worden geplaatst; koudebrug. |

Overzicht: welke glasvariant past bij jouw situatie?
Het kernpunt is dat HR++ glas in bestaande kozijnen vaak mogelijk is, maar triple glas meestal vervanging van kozijnen vereist. Vacuümglas kan in sommige gevallen een tussenoplossing bieden, zeker bij monumentale panden. Voor monumenten geldt vaak een combinatie van monumentenglas of vacuümglas met eventuele voorzetramen. Subsidies en ISDE-regelingen kunnen de kosten aanzienlijk drukken, vooral wanneer ook kozijnen worden vervangen.

Praktische samenvatting
Wil je enkel glas vervangen door dubbel glas? HR++ glas is doorgaans de beste balans tussen isolatie en kosten voor bestaande kozijnen. Triple glas is de beste isolatie maar meestal alleen mogelijk met vernieuwde kozijnen. Vacuümglas biedt een zeer goede isolatie en is dunner, wat ideaal kan zijn voor monumentale panden. Voorzetramen en raamfolie bieden tussenvormen als directe vervanging niet mogelijk is. Subsidies ISDE kunnen de investering aanzienlijk verlagen.