Voor het maken van toerdeeg, pizzabodems, pasta deeg, worstenbroodjes etc heb ik een handmatige deeg uitrol machine gekocht. De rollen zijn 40 cm breed en instelbaar voor de dikte van het deeg. Werkt prima. Mooi apparaatje. Waar gekocht? en wat was de prijs? Interessant. Ik vind het niet duur, gezien de andere opties die ik bekeken heb.
Wanneer je deeg uitrolt, zijn er meerdere praktische overwegingen die helpen om het deeg niet te laten scheuren, niet te laten plakken en uiteindelijk tot een gelijkmatige textuur te komen. Regelmatig krijg ik vragen over hoe je deeg het beste uit kunt rollen, zonder dat het deeg scheurt of blijft plakken aan je werkblad. Daarom deze bakhulp met alles dat je moet weten om deeg goed uit te rollen en verder te kunnen verwerken.
Algemene basisprincipes voor het uitrollen van deeg
- Het uitrollen doe je altijd op een licht bebloemd werkblad, zodat het deeg er niet aan vast kan plakken. Ook op het deeg strooi je wat bloem, zodat je met de deegroller over het deeg kunt rollen zonder dat het blijft plakken.
- Draai het deeg regelmatig, om je ervan te verzekeren dat het niet vastplakt aan het werkblad. Strooi zo nodig wat extra bloem onder of op het deeg. Gebruik liever iets te veel bloem dan te weinig. Het overtollige bloem kun je er immers weer afvegen voordat je het verder gaat verwerken.
- Als je het lastig vindt om met bloem uit te rollen kun je het deeg ook uitrollen op (of tussen) bakpapier, plasticfolie of een siliconenmatje. Op die manier weet je zeker dat het deeg niet vast gaat plakken en kun je het na het uitrollen gemakkelijk oppakken.
Voorkomen van scheuren en temperatuursbeheersing
- Deeg op basis van boter moet na het kneden bijna altijd rusten in de koelkast, om de boter weer wat steviger te laten worden en de gluten in het deeg te ontspannen. Daardoor wordt het eindresultaat lekker knapperig en kort van structuur.
- Door het rusten van het deeg in de koelkast is de boter weer stevig geworden waardoor het deeg moeilijk uit te rollen is. Kneed het deeg daarom voor het uitrollen nog even kort door tot een soepel deeg. Daar is best wat kracht voor nodig; het deeg kan echt keihard zijn. Het liefst doe je dat in een krachtige standmixer, zodat het deeg wel soepel wordt maar niet te warm.
- Snijd daarvoor het deeg in wat stukjes en doe het in de mixer met een platte menghaak. Als het doorkneden met de hand lastig gaat, neem dan kleine stukjes deeg om soepel te kneden, in plaats van alles tegelijk. Een te warm deeg kan namelijk ook weer voor scheuren en slap deeg zorgen.
- Kneed het dus vooral niet te lang door, maar tot het deeg goed uit te rollen is. Is het deeg onverhoopt toch te zacht geworden, leg het dan weer even in de koelkast om op te stijven.
Temperatuur en werkblad
- Let er bij het uitrollen ook op dat je werkblad zo koel mogelijk is. Een marmeren plaat werkt heel fijn, omdat die altijd wat koeler is. Let er anders op dat het stuk werkblad dat je gebruikt zich niet boven je oven of draaiende vaatwasser bevindt, omdat het deeg dan te warm en dus slap wordt. Met warm weer gaat uitrollen ook altijd lastiger. Probeer snel te werken en het deeg tussendoor eventueel nog te koelen in de koelkast.
Toepassing van ondergrond en hulpmiddelen
- In reacties werd ook gesproken over een handig ondergrondje: een plexiglas plaat op een onderlaag van antislipmat. Dit zorgt ervoor dat het deeg niet aan het werkblad blijft plakken en dat de plaat stabiel ligt tijdens het uitrollen.
- Een plexiglas plaat biedt voordelen doordat het deeg nauwelijks achterblijvende resten achterlaat en door de vlakke, gladde oppervlakte eenvoudiger te vormen is. De antislipmat voorkomt het schuiven van de plaat tijdens het rollen.
- Aanvullend dacht men aan verschillende diktes en maten: 3 mm, 5 mm en 6 mm platen, waarbij de zwaardere platen minder schuiven tijdens het uitrollen en vormen. De maatvoering wordt vaak in millimeter opgegeven, bijvoorbeeld 550x550 millimeter.
Concrete installaties en tips voor een optimale werkomgeving
- Een populaire aanpak is het gebruik van een 50x50 cm plexiglas plaat als oppervlakte om deeg uit te rollen. Een nadeel hiervan kan zijn dat de plaat net te klein is voor grotere lappen deeg, vooral als het aanrecht diep is.
- De plaat kun je verticaal opbergen en de achterliggende rand kun je zo plaatsen dat de “vieze kant” tegen de wand ligt. Dit voorkomt dat de plaat vies wordt en houdt de werkruimte overzichtelijk.
- Bij intensief gebruik kun je verschillende diktes aanschaffen en testen welke het prettigst werkt voor jouw deegtype. De 5 mm plaat biedt bijvoorbeeld stevigheid en schaft minder schuifgedrag aan tijdens het uitrollen.
Multiplex en onderlagen voor deegverwerking
Multiplex is een veelzijdig materiaal dat vaak wordt gebruikt in de bouw, meubelmakerij en doe-het-zelf-projecten. Het is sterk, duurzaam en beschikbaar in verschillende uitvoeringen, wat het geschikt maakt voor talloze toepassingen. Multiplex is een plaatmateriaal dat bestaat uit meerdere lagen houtfineer die kruislings op elkaar zijn verlijmd. Dit proces geeft multiplex zijn sterkte en stabiliteit, omdat de houtnerven van de lagen in verschillende richtingen lopen. De productie van multiplex begint met het schillen van een boomstam tot dunne lagen fineer. Deze fineerlagen worden gedroogd, op maat gesneden en vervolgens kruislings op elkaar gelegd. Multiplex is verkrijgbaar in verschillende diktes, meestal variërend van 3 mm tot 40 mm. Niet alle multiplex soorten zijn geschikt voor buiten.
Praktische overwegingen bij het kiezen van ondergronden
- Voor het rollen van deeg lijkt een marmeren of koude ondergrond ideaal, maar ook een goed afgestemde plexiglas plaat biedt voordelen voor het vormen en uitrollen.
- Een antislipmat onder de plexiglas plaat voorkomt dat het geheel schuift tijdens het rollen; na verloop van tijd kan de grip afnemen, wat weer aandacht vereist.
- Het is mogelijk om de plaat groter te kiezen, bijvoorbeeld 55x55 cm, en deze te bestellen in 5 mm dikte voor extra stabiliteit.
Veelvoorkomende vragen en praktische oplossingen
- Ja, in theorie is het mogelijk om deeg zonder bloem uit te rollen, maar bloem voorkomt dat het deeg aan het werkblad of aan de rol blijft plakken. Als je geen bloem wilt gebruiken kun je bakpapier, een siliconenmatje of plasticfolie gebruiken.
- Als je geen deegroller hebt, kun je ook een fles of een glazen pot als deegroller gebruiken, al werkt dit minder fijn vanwege minder grip.
- Bij lekkende of kleverige deegdeeg kun je het deeg laten rusten in de koelkast om uitrekken te vergemakkelijken en scheuren te verminderen. Het deeg moet op niveau en koel blijven tijdens het rollen.
- Voor het bewaren van een plexiglas plaat: berg hem verticaal op met de “vieze kant” tegen de wand en gebruik eventueel een antislipmat om te voorkomen dat de plaat schuift.
Samenvatting van belangrijke factoren
- Koel en stabiel werkgebied, liefst met een koude ondergrond zoals marmer of plexiglas.
- Correct gebruik van bloem of alternatief zoals bakpapier om plakken te voorkomen.
- Duurzame en stabiele ondergrond, met voldoende lengte en breedte om deeg gelijkmatig uit te rollen.
- Gelijkmatige verdeling van deegdikte door regelmatige omdraaitips en gebruik van uitrol latjes of hulplatten.
- Begrip van deegspecifieke behoeften: botermakende deegdeeg vereist rusten en gecontroleerde kneed- en temperatuursbeheersing.