Hoe bepalen of mijn dak geschikt is voor zonnepanelen

Photo Voltaische panelen (PV- panelen) zorgen er voor dat zonlicht wordt omgezet in elektriciteit. Op het dak van de woning worden meerdere zonnepanelen gemonteerd door middel van beugels en rails (schuin dak) of een metalen frame met ballast (plat dak). De zonnepanelen bestaan uit aan elkaar gekoppelde zonnecellen. Deze zonnecellen zijn gemaakt van het materiaal silicium. Silicium wordt onder andere gewonnen uit zand en is één van de meest voorkomende mineralen in de aardkorst. Silicium heeft de eigenschap dat het zonlicht kan omzetten in elektriciteit. Deze elektriciteit is niet direct bruikbaar, omdat er gelijkstroom wordt opgewekt. De standaard in onze woningen is wisselstroom. De opgewekte stroom dient dus omgevormd te worden naar wisselstroom, zodat de apparaten in onze woning dit kunnen gebruiken.

Van de zonnepanelen loopt een kabel naar de omvormer. Deze kabel is pinkdikte en kan door een PVC-pijpje aangelegd worden. De omvormer wordt zo dicht mogelijk bij de zonnepanelen aangesloten. Deze omvormer zorgt er voor dat de elektriciteit, die is opgewekt door de zonnepanelen, wordt omgezet in 230 volt wisselspanning. De omvormer wordt met een kabel aangesloten op een aparte groep in de meterkast of op een PV-verdeler op de groep van de wasmachine of droger. Op het moment dat de zonnepanelen meer elektriciteit opwekken dan dat er nodig is om de elektrische apparaten te laten werken, kan er elektriciteit worden teruggeleverd naar het elektriciteitsnet. De elektriciteitsmeter moet geschikt zijn om de stroom terug te kunnen leveren aan het net.

Er zijn verschillende soorten zonnepanelen op de markt. Uiteindelijk hebben ze allemaal het zelfde doel; zonlicht omzetten in elektriciteit. Elk type zonnepaneel heeft echter zijn eigen eigenschappen. De zonnepanelen van monokristallijn zijn gemaakt van één cilindrisch siliciumkristal. De panelen hebben een hoog rendement per vierkante meter. Een nadeel zijn de iets hogere productiekosten waardoor de panelen ook iets duurder in aanschaf zijn. Een monokristallijn zonnepaneel is te herkennen aan een donkere (zwarte) kleur. De panelen komen het best tot hun recht bij direct zonlicht. Daarnaast hebben de panelen een lange levensduur en vergen ze weinig onderhoud. Bij kleine daken is met een monokristallijn paneel het meeste vermogen per vierkante meter te behalen. Wanneer een monokristallijn paneel wordt uitgevoerd met een zwarte backsheet (achterplaat) noemen we dit ook wel een all-black/full-black zonnepaneel.

De zonnepanelen van polykristallijn worden gemaakt van gesmolten en geherkristalliseerd silicium. De panelen hebben een korrelige textuur. Ten opzichte van de monokristallijne zonnepanelen is het rendement iets lager en is de zonnecel meer blauw dan zwart gekleurd. Echter zijn de productiekosten weer lager, omdat het productieproces een stuk eenvoudiger is ten opzichte van de monokristallijne panelen. In vergelijking tot monokristallijne zonnepanelen hebben polykristallijne panelen een iets beter rendement in een bewolkte omgeving.

Een andere ontwikkeling op de markt is het dunne film zonnepaneel. Hierin zijn momenteel twee stromingen op de markt. De CIGS dunne film zonnepanelen en de CIS dunne film zonnepanelen. Het verschil is dat bij CIS (Coper Indium Selenide) het niet giftige Zinkoxide wordt gebruikt in het paneel. Bij CIGS (Coper Indium Gallium Selenide) wordt het giftige Cadmiumsulfide gebruikt en is Gallium toegevoegd. Vanuit milieu oogpunt zijn de CIS zonnepanelen dus iets milieuvriendelijker. Bij CIGS dunne film zonnepanelen komt door de Gallium toevoeging echter het Aurora effect niet voor. Dit is het effect dat een zonnepaneel dof uit kan slaan (dit hoeft natuurlijk niet altijd te gebeuren, maar de mogelijkheid bestaat). Esthetisch voordeel is dat dunne film zonnepanelen een diepzwarte en egale kleur hebben. Dit ziet er erg strak uit en is het te zien als één zonnecel.

Een nieuwe ontwikkeling op de markt is het multi energie paneel. Dit is een paneel waarmee zowel elektriciteit als warm water kan worden opgewekt. De systemen zijn optimaal voor bewoners die een klein dak hebben en zowel elektra als warm tapwater willen opwekken. Met name bij energieneutrale woningen en/of nul op de meter woningen biedt dit systeem kansen om ook veel warm tapwater op te wekken. Dit is ter ondersteuning van bijvoorbeeld de warmtepomp en dus buffering van warm water in het buffervat. Esthetisch gezien geeft dit een groot voordeel, er liggen niet twee verschillende systemen op het dak. Wanneer er echter voldoende ruimte is om zowel zonnepanelen als een zonneboiler te plaatsen, dan heeft dit energietechnisch de voorkeur.

Ik heb schaduw op mijn dak. Dit zal per situatie verschillen. Het is belangrijk om te realiseren dat de zon in de winter een stuk lager staat dan in de zomer. Wanneer de schaduwlast op het dak voornamelijk in de winter van toepassing is, dan kan het installeren van zonnepanelen nog steeds heel interessant zijn. De zonnepanelen zullen voornamelijk in de maanden maart tot en met september/oktober veel energie produceren. In de maanden november tot en met februari is dit slechts circa 13% van de totale jaaropbrengst. Is er last van een slagschaduw, zoals bijvoorbeeld een schoorsteen, die langzaam de gehele dag een strook schaduw legt over het dakvlak, dan kan een parallelle schakeling uitkomst bieden.

Naarmate er meer mogelijkheden zijn wat betreft schakelingen en omvormers, kan een systeem aangepast worden aan schaduw- en dakomstandigheden. Zonnepanelen kunnen zowel parallel als in serie worden geschakeld. Bij een serieschakeling zal de zwakste schakel de kracht van de ketting bepalen. Is er geen last van schaduw, dan kan een serieschakeling een prima oplossing zijn. Is er wel last van schaduw, zoals bijvoorbeeld een schoorsteen, dan is het waarschijnlijk slim om te kiezen voor een parallelle schakeling. Hierdoor worden de panelen individueel geschakeld en hebben zij geen invloed op elkaar. De kosten van een parallelle schakeling liggen wel een stuk hoger dan die van een serie geschakeld systeem. Dit kan oplopen tot € 90,- extra per paneel.

Veel aangeboden systemen in de markt maken gebruik van een centrale omvormer. Eén omvormer die gekoppeld is aan alle panelen. Bij toepassing van micro-omvormers krijgen alle panelen een eigen omvormer. Deze micro-omvormers worden achter de zonnepanelen op het dak geplaatst. Hierdoor is geen centrale omvormer meer nodig in de woning en worden de panelen bovendien parallel geschakeld (individueel). Een power-optimizer is een manier om zonnepanelen parallel (individueel) te schakelen. Werkt één paneel minder goed, door bijvoorbeeld schaduwval, dan hebben de andere panelen hier geen last van. Bij alle panelen wordt dan een extra kastje (power-optimizer) achter het paneel geplaatst. Een nieuwe ontwikkeling zijn de selective deployment optimizers. Hierbij is het mogelijk om één enkel paneel of een groep panelen die van negatieve invloed kunnen zijn op het systeem te voorzien van optimizers.

De optimale hellingshoek is 35 graden. Dit houdt echter niet in dat daken met een andere hellingshoek niet interessant zijn. Zonnepanelen kunnen zelfs plat op een dak geplaatst worden en nog steeds een prachtige opbrengst leveren. Bij een plat dak moet bijvoorbeeld ook rekening gehouden worden met de afstand tussen de panelen. Hoe hoger de hellingshoek, hoe verder de afstand tussen de rijtjes panelen. Anders gaan ze namelijk schaduw op elkaar werpen. Om zoveel mogelijk panelen op een plat dak te plaatsen worden de panelen daarom vaak onder een hellingshoek van circa 10 - 15 graden geplaatst. Bij platte daken op het zuiden worden zelfs vaak oost-west opstellingen gemaakt. Op deze manier wordt namelijk de afstand tussen de panelen gevuld met een extra paneel. De panelen hebben dan per paneel een wat mindere opbrengst, maar er kunnen dan veel meer panelen op het dak geplaatst worden.

Wij helpen je graag bij het overstappen op zonne-energie van je eigen dak. Natuurlijk moet je dak wel geschikt zijn voor zonnepanelen. Dat check je binnen 2 minuten met onze dakscan. Ben je geïnteresseerd in zonnepanelen, maar weet je niet zeker hoeveel panelen je nodig hebt voor jouw dak? Of wil je graag weten hoeveel geld je kunt besparen met zonne-energie? Met een dakscan weet je snel de mogelijkheden van zonnepanelen op je dak. Hoeveel zonnepanelen er op je dak passen hangt af van de ligging van je huis. De omgeving van je huis is ook van belang. Schaduw van omliggende gebouwen of bomen hebben impact op je opbrengst van zonnepanelen. Ook obstakels op je dak zijn van belang. Via onze Dakcheck heb je binnen 2 minuten een voorlopig advies over zonnepanelen op jouw dak. Je begint met het invullen van je postcode en huisnummer in de dakscan-tool. Na het checken van je adres zie je een kaartje van je huis en directe omgeving. Herken je jouw wijk? Om je een goed advies te geven over het aantal zonnepanelen dat je nodig hebt, moeten we weten hoeveel energie je huishouden gebruikt. Weet je het niet (precies)? Op basis van je adres en je energieverbruik, krijg je een voorlopig advies. Het aantal zonnepanelen dat je ziet heb je nodig om je eigen verbruik op te wekken. Je ziet verder hoeveel geld je gaat besparen. Ben je enthousiast over de mogelijkheden op je dak? Als je een offerte wilt, vragen we nog een paar extra gegevens over je dak. De hoogte van je dakgoot bijvoorbeeld. Als je zonnepanelen via Vattenfall regelt, weet je zeker dat je het goed komt. Wij werken alleen samen met ervaren en professionele installatiepartners. Zij houden rekening met je persoonlijke wensen voor een deskundig advies op maat. Natuurlijk zorgen we ook voor de beste materialen en garanties. Na het scannen van je dak in de Dakcheck heb je een voorlopig advies op basis van je postcode en een inschatting van je energieverbruik.

Maar hoe weet je nou precies hoeveel zonnepanelen je nodig hebt? Hoe snel je de kostprijs van zonnepanelen terugverdient hebt, hangt af van een aantal factoren. Zonnepanelen zijn een goede investering waar je lang plezier van hebt. Je gaat direct besparen op je energierekening en je panelen gaan zeker 25 jaar mee. Er bestaat geen maximum aantal zonnepanelen voor het vergunningvrij plaatsen van zonnepanelen. De meeste daken zijn geschikt voor zonnepanelen. Zowel platte daken als schuine daken. Op een rieten kap is het plaatsen van zonnepanelen niet mogelijk. Dakpannen, leisteen en bitumen zijn geen probleem.

Is je huis vóór 1993 gebouwd, dan kan er asbest in je dak zitten. Bij twijfel laat dan een inspectie doen. Een schuin dak op het zuiden vangt de meeste zon op en geeft dus de hoogste stroomopbrengst. Maar ook een dak op het oosten en westen is vaak geschikt. Zonnepanelen halen je energiekosten omlaag én dragen bij aan een duurzamere toekomst. Maar voordat je overgaat tot aanschaf is het verstandig om jezelf de volgende vraag te stellen: is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?

Zonnepanelen kunnen zeker in combinatie met een dynamisch energiecontract voordelig zijn. Of een dak geschikt is voor zonnepanelen, heeft met een paar zaken te maken. De zon is de brandstof voor je panelen. Hoe meer zonuren je dak opvangt, hoe hoger je rendement. Een dak op het zuiden vangt veruit het meeste zonlicht en is ideaal. Zit je dak aan de oost- of westkant? Ook dan is je dak geschikt voor zonnepanelen. Het vangt minder zonnestralen op dan de zuidkant, maar de opbrengst is wel meer verspreid gedurende de dag. Een dak aan de noordzijde is het minst voordelig, maar kan alsnog rendabel zijn. Dit hangt onder andere af van de hellingshoek van het dak en de hoeveelheid schaduw.

Ook een plat dak is geschikt voor zonnepanelen. Naast zonnepanelen worden ook stellages geïnstalleerd, waardoor je zelf de optimale hoek kunt kiezen. 3 factoren bepalen hoeveel zonnestralen jouw dak kan opvangen: richting en helling, schaduw en beschikbare ruimte. Een dak met een zuiden-, westen- of oostenrichting vangt meer zon dan een noordericht dak. De helling van je dak en schaduwvoering spelen ook een cruciale rol. Hoe groter de ruimte op het dak, hoe meer panelen geplaatst kunnen worden.

Infographic: drie hoofdfactoren zonne-energie op dak: richting/helling, schaduw, beschikbare ruimte

Plaats je ze in een grotere hoek? Voor een indicatie of jouw dak en de daken in jouw buurt geschikt zijn voor panelen, kun je ook de Zonatlas bekijken. Die brengt alle daken van een gemeente in kaart. Voor de meeste gemeenten in Nederland is er informatie te vinden. Het is handig om te kijken wat deze tools zeggen over jouw dak! Ze vertellen hoeveel zonnepanelen er op jouw dak zouden passen en hoeveel stroom er opgewekt kan worden. Let op: je krijgt hiermee een goede eerste inschatting. Controleer goed of jouw dak het extra gewicht van de zonnepanelen, constructie en ballast - nodig zodat je panelen er niet afwaaien - kan dragen. Zeker bij een plat dak.

Weet je het niet zeker? Voor zonnepanelen op eigen dak heb je in principe geen vergunning nodig, mits je je aan de regels houdt. Woon je in een monument of beschermd stads- of dorpsgezicht? Dan heb je wel een vergunning nodig, maar de regels zijn in het voorjaar van 2020 versoepeld. Zonatlas is hét zonne-energie platform van Nederland. Zonatlas heeft de zonpotentie van gebouwen en de opbrengstberekeningen van meer dan 13 miljoen gebouwen in Nederland in kaart gebracht. Vul hierboven uw adresgegevens in en bekijk wat de potentie van uw dak is!

Tot slot: onderzoek altijd samen met een installateur. Een dakscan kan een eerste indicatie geven, maar een persoonlijk adviesgesprek is essentieel voor een exacte berekening en planning. De meeste daken zijn geschikt voor zonnepanelen, maar draagkracht, gewicht en daktype bepalen of jouw woning echt geschikt is. Een dak met voldoende draagvermogen kan het gewicht van de zonnepanelen dragen; gemiddeld wegen zonnepanelen tussen de 15 en 20 kilogram per vierkante meter.

Zonnepanelen op het dak. Natuurlijk kan dat veilig!

Praktische stappen naar jouw zonne-energieproject

  1. Check of je dak technisch geschikt is met een dakscan/dakcheck via Zonatlas of een installateur.
  2. Laat schaduwgevallen en oriëntatie bepalen; kies eventueel micro-omvormers of power-optimizers bij schaduw.
  3. Beslis over een schaduwbestendige opstelling en hellingshoek (meestal 30-45 graden, plat dak mogelijk met 10-15 graden).
  4. Laat draagkracht van het dak en constructie controleren door een constructeur.
  5. Vraag een offerte aan bij gecertificeerde installateurs en bespreek terugverdientijd en garanties.

tags: #kunnen #zonnepanelen #op #mijn #dak