Lambda-waarde en stilstaande lucht: hoe een luchtlaag isolerend werkt in spouw en isolatiematerialen

De beste isolatie is stilstaande lucht. Alle isolatiematerialen maken gebruik van dit principe: meestal zijn het een soort schuimen waar in de poriën lucht is ingesloten en het is dus deze lucht die voor de isolatiewaarde zorgt. Een goed voorbeeld waar ze hetzelfde principe toepassen, is dubbel glas. Theoretisch gezien zal het voorzien van een luchtspouw tussen je twee PUR-platen dus een winst in je isolatiewaarde opleveren. Je maakt een spouw ook best niet te breed, omdat je dan een luchtstroom intern in de spouw zal doen ontstaan door warmteverschillen (aangezien warme lucht stijgt). Lucht isoleert namelijk enkel als ze stilstaat! Daar zit ook een heel praktische bedenking bij het voorzien van een luchtspouw tussen 2 PUR-platen. Zoals je vermeld, worden 2 lagen PUR kruislings over elkaar, zodat de naden van de platen telkens verspringen. Dit wordt gedaan om luchtcirculatie zo veel mogelijk tegen te gaan. Wanneer je echter een luchtspouw tussen je twee lagen platen gaat aanbrengen en je wilt dat deze bijdraagt tot je isolatie, moet je alle naden tussen je platen luchtdicht kunnen afsluiten. Dit is in de praktijk zo goed als onmogelijk. Besluit: theoretisch is het voorzien van een luchtspouw tussen twee lagen isolatie zeker nuttig. Hiervoor zijn er optimale diktes van deze spouw (25 mm in gevel, 15 mm in plat dak). Praktisch is het echter zeer moeilijk om te verzekeren dat de lucht in deze spouw volledig stilstaat door praktische bedenkingen bij het luchtdicht maken van je isolatielagen.

Wat is lambda en waarom is het belangrijk?

Als u van plan bent om uw huis te isoleren of te verbouwen en u gaat op zoek naar informatie, dan komt u allerlei termen tegen. Een term die u misschien al bent tegengekomen, is ‘lambda-waarde’. De lambda-waarde zegt iets over hoe goed een materiaal warmte geleidt. Het geeft aan hoeveel warmte er verloren gaat per meter. In het geval van isolatiemateriaal geldt dat een lagere lambda-waarde meestal beter is. Nee, niet altijd. Er zijn namelijk meer factoren die bepalen wat voor u de beste keuze is. Voorbeeld: is ruimte bij u geen knelfactor? Dan kunt u door met meerdere lagen isolatiemateriaal met een hogere lambda-waarde te isoleren, toch een betere isolatiewaarde behalen tegen een lagere prijs. Hebt u weinig ruimte? Dan loont het meestal wel om te kiezen voor een materiaal met een lage lambda-waarde.

Rd-waarde: De Rd-waarde zegt iets over het isolerend vermogen van een materiaal. Lambda-waarde of isolatiewaarde van alle courante materialenDe lambda-waarde geeft de warmtegeleidbaarheid van een materiaal aan. Hoe hoger de waarde is, hoe beter de warmte wordt geleid en dus hoe minder goed het materiaal isoleert.

Algemeen kan men stellen dat metalen warmte goed geleiden en dus een hoge lambda-waarde hebben. Gassen isoleren daarentegen wel goed en hebben een lage lambda-waarde. De meeste isolatiematerialen zijn licht en bestaan voor een groot deel uit lucht of een ander gas dat inwendig wordt vastgehouden in het materiaal.Isoleren = lage lambda + hoge dikte. Warmteweerstand R van een stuk materiaal = dikte laag / lambda-waarde.

De lambda-waarde wordt vaak in W/mK uitgedrukt en geeft aan hoeveel warmte er door één meter materiaal gaat bij een temperatuurverschil van één kelvin. Een lage lambda-waarde betekent dus een beter isolerende werking. Stilstaande lucht, wat een gas is, wordt veel gebruikt in isolatiematerialen vanwege zijn unieke eigenschappen. Het is namelijk juist deze lucht die zorgt voor de sterk isolerende factor.

Overzicht van materialen en hun lambda-waardes

IsolatieTypes en hun lambda-waardes worden vaak op basis van materiaaltype gerangschikt. PIR en PUR isolatie scoren het hoogst met lambda waardes rond 0,022 tot 0,024. Hiermee isoleren ze bijna twee keer zo goed als piepschuim per centimeter dikte. Voor situaties waar ruimte schaars is, maken ze het verschil. Wel betaal je meer maar je krijgt superieure prestaties terug. Als je wilt weten welke isolatie de hoogste isolatiewaarde heeft, kijk je naar de lambda waarde. Die geeft aan hoe goed een materiaal warmte tegenhoudt. Hoe lager dat getal, hoe beter het isoleert. PIR heeft vaak een lambda van 0,022, terwijl EPS op 0,035 zit. Die lambda waarde vind je altijd op de verpakking of in technische specificaties. Fabrikanten testen hun producten in laboratoria volgens vastgestelde normen. Zo kun je eerlijk vergelijken. Let wel op dat sommige fabrikanten optimistische cijfers geven. De RD waarde reken je uit door dikte te delen door lambda. Heb je 8 centimeter PIR met lambda 0,023, dan is de RD 8 gedeeld door 2,3 is ongeveer 3,5. Voor dezelfde RD met EPS (lambda 0,035) heb je 12 centimeter nodig. Daar zie je direct waarom materialen met lage lambda interessant zijn bij krappe ruimtes. PIR en PUR delen de top als het gaat om welke isolatie de hoogste isolatiewaarde heeft. Beide zijn schuimmaterialen met gesloten cellen vol gas dat nauwelijks warmte doorlaat. PIR staat voor Polyisocyanuraat, PUR voor Polyurethaan. Qua prestaties zitten ze dicht bij elkaar met lambda waardes tussen 0,022 en 0,024. De platen hebben meestal aluminiumfolie of kunststof deklagen aan beide zijden. Die lagen maken het materiaal steviger en reflecteren warmtestraling. Ook beschermen ze tegen vocht en beschadiging. Het resultaat is een stijve plaat die makkelijk te verwerken is en jarenlang presteert. De prijs ligt wel hoger dan bij EPS isolatiemateriaal. Je betaalt twee tot drie keer zoveel per vierkante meter. Maar reken je om naar RD waarde per euro, dan valt het verschil mee. Bovendien bespaar je ruimte wat in bepaalde situaties onbetaalbaar is. Kun je met 8 centimeter isoleren in plaats van 14, dan houdt je dat woonruimte of dakopbouw beperkt. Technisch gezien heeft aerogel de hoogste isolatiewaarde van alle materialen met lambda waardes tot 0,013. Dat is bijna twee keer beter dan PIR. Dat spul bestaat voor 99 procent uit lucht opgesloten in een silica structuur. Die extreme poreuze structuur maakt het zo’n fantastische isolator. Voor gewone woningbouw is aerogel echter minder praktisch. De prijs is astronomisch hoog, soms wel tien keer zoveel als PIR. Ook is het breekbaar en lastig te verwerken. Je vindt het vooral in specialistische toepassingen waar elke millimeter telt en geld geen rol speelt. Voor particuliere projecten is aerogel dus geen reële optie. Het antwoord op welke isolatie de hoogste isolatiewaarde biedt in de praktijk blijft PIR of PUR. Die materialen combineren uitstekende prestaties met betaalbare prijzen en normale verwerking. Als je zoekt naar welke isolatie de hoogste isolatiewaarde biedt in het middensegment, kom je bij XPS uit. Met lambda waardes rond 0,030 tot 0,033 isoleert het beter dan EPS maar niet zo goed als PIR. Die tussenpositie maakt het interessant voor bepaalde toepassingen. EPS zit op lambda 0,035 tot 0,040 afhankelijk van dichtheid en kwaliteit. Het is het goedkoopste schuimmateriaal en voor droge toepassingen met voldoende ruimte perfect geschikt. Waarom meer betalen als je de ruimte hebt voor wat dikkere isolatie? De keuze hangt dus af van je prioriteiten. Ruimte schaars? Ga voor PIR met de hoogste isolatiewaarde. Budget beperkt en ruimte genoeg? Kies EPS en bespaar geld. Vochtige situatie? XPS combineert goede isolatie met waterbestendigheid. Bij gevel renovatie van binnen is ruimte vaak het probleem. Je wilt niet te veel woonoppervlak verliezen aan isolatie. Dan loont het om voor welke isolatie de hoogste isolatiewaarde heeft te kiezen. Met 6 centimeter PIR haal je RD 2,6, met EPS zou je 9 centimeter nodig hebben. Ook bij dakisolatie tussen bestaande spanten helpt hoogwaardige isolatie. Vaak heb je maar 12 tot 14 centimeter ruimte tussen de balken. Met PIR bereik je dan RD 5,0 of meer. Met EPS kom je niet verder dan RD 3,5 met dezelfde ruimte. Bij nieuwbouw of grote renovaties waar je de constructie toch aanpast, is de hoogste isolatiewaarde minder cruciaal. Dan kun je balken dikker maken of gevels verder naar buiten brengen. Kies dan voor goedkopere isolatie in grotere dikte. Je krijgt dezelfde eindprestaties tegen lagere kosten. Denk je na over welke isolatie de hoogste isolatiewaarde biedt, vergeet dan praktische zaken niet. PIR en PUR zijn harder en stugger dan EPS. Dat maakt ze moeilijker om op maat te zagen en te passen. Je hebt scherp gereedschap nodig en moet voorzichtig werken om de deklagen niet te beschadigen. Ook de bevestiging vraagt aandacht. Door het hardere materiaal en de deklagen hechten sommige lijmsoorten minder goed. Check altijd of je lijm compatibel is met PIR. Ook isolatiepluggen moeten door de harde laag heen kunnen zonder te breken. Verkeerde pluggen kunnen scheuren veroorzaken. Dampschermen en luchtdichting blijven essentieel ondanks de goede prestaties. PIR zelf is al vrij dampdicht door de gesloten celstructuur, maar naden en doorgangen vraag aandacht. Tape speciaal voor isolatie helpt om aansluitingen luchtdicht te maken. Ook mechanische beschadiging tijdens bouw moet je voorkomen. PIR is sterk maar kan breken bij harde klappen. Nu je weet welke isolatie de hoogste isolatiewaarde biedt, kun je een weloverwogen keuze maken. Bij Gevelisolatie Store hebben we verschillende isolatiematerialen in ons assortiment. Twijfel je tussen materialen of weet je niet welke dikte je nodig hebt? Neem contact met ons op. Ons team berekent graag wat bij jouw situatie past en adviseert over de optimale balans tussen prestaties en kosten. We leveren snel door heel Nederland zodat je project geen vertraging oploopt. Voor complete dak en gevel renovatie projecten vind je alle benodigde materialen bij ons. De laagste lambda waarde geeft de beste isolatie. PIR en PUR hebben lambda 0,022 tot 0,024 en zijn de beste gangbare opties. Aerogel haalt 0,013 maar is onbetaalbaar voor normale projecten. Voor de meeste toepassingen biedt PIR de beste combinatie van hoge isolatiewaarde en realistische prijzen. Niet per se, het hangt af van je situatie. Dure PIR isolatie met hoge isolatiewaarde is ideaal bij ruimtegebrek maar overkill als je plek hebt voor dikke EPS. Goedkope EPS van 15 centimeter isoleert even goed als dure PIR van 9 centimeter. Betaal alleen meer als je de voordelen ook daadwerkelijk benut. PIR isoleert ongeveer 35 tot 40 procent beter per centimeter dan EPS. Waar je 10 centimeter EPS nodig hebt, volstaat 6 tot 7 centimeter PIR voor dezelfde RD waarde. Bij 15 centimeter EPS kom je uit op ongeveer 10 centimeter PIR. Die ruimtebesparing kan cruciaal zijn bij binnen-isolatie of tussen bestaande dakspanten. Bij PIR kan de isolatiewaarde in de eerste jaren iets afnemen doordat gassen uit de cellen ontsnappen. Fabrikanten rekenen daar al op in hun specificaties. Na die initiële periode blijft de waarde stabiel. EPS behoudt zijn isolatiewaarde constanter vanaf het begin. Bij beide materialen praat je over minimale verschillen die in praktijk nauwelijks meetbaar zijn. PIR en PUR zijn kunststoffen gemaakt van aardolie en dus niet het milieuvriendelijkst. Wil je hoge isolatiewaarde met ecologische voordelen, kijk dan naar houtvezelplaten of cellulose. Die isoleren minder goed per centimeter maar zijn hernieuwbaar en recyclebaar. De keuze is een afweging tussen maximale technische prestaties en minimale ecologische impact. De isolatiebranche kent een heel eigen vakjargon met termen, al dan niet specifiek voor isolatiemateriaal, die niet voor iedereen direct duidelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan de termen Rd-waarde en Rc-waarde. De lambda waarde heet ook wel warmtegeleidingscoëfficiënt en laat zien in welke mate een materiaal warmte geleid. De waarde wordt uitgedrukt met de Griekse letter λ. De lambda waarde geeft aan hoeveel watt energie er door één vierkante meter materiaal van één meter dik gaat bij een temperatuurverschil van één graad Kelvin tussen beide buitenzijdes. De lambda waarde wordt uitgedrukt in watt per meter in graden Kelvin, kortweg W/mk. Waardes zien er dan bijvoorbeeld uit als 10,6 W/mk of 0,031W/mk, waarbij 10,6 een hoge waarde weergeeft en 0,031 vanzelfsprekend een lage waarde is. Een materiaal met een hoge waarde geeft aan dat de warmtegeleiding heel efficiënt en goed is; warmte wordt door dit materiaal dus goed en snel geleid. Een lage waarde geeft juist aan de warmtegeleiding erg slecht is. En juist dit willen we als we het over isolatiemateriaal hebben. Want een goed isolatiemateriaal geleid de warmte erg slecht, en heeft dus een lage lambda waarde. Immers, een goede isolatie laat geen warmte door en geeft dit ook niet af, zodat de warmte in de winter in uw huis blijft en in de zomer juist buiten de deur. Onthoud: hoe lager de lambda waarde, des te groter is het isolatievermogen. Elk materiaal heeft in principe een bepaald vermogen om warmte te geleiden en heeft dus ook een lambda waarde. Zo hebben metalen, hout, glas, beton enz. allemaal een lambda waarde. Goud heeft bijvoorbeeld, net als vrijwel alle andere metalen, een heel goed warmtegeleidingsvermogen en dus een hoge lambda waarde. Metalen hebben daarom dus zeer slechte isolerende eigenschappen. Ook vloeistoffen en gassen hebben hun eigen lambda waardes. Stilstaande lucht, wat een gas is, wordt veel gebruikt in isolatiematerialen vanwege zijn unieke eigenschappen. Het is namelijk juist deze lucht die zorgt voor de sterk isolerende factor. De lucht zit opgesloten in de cellen van isolatiematerialen, zoals PIR-platen of XPS, die bestaan uit samengeperste kunststofschuimen. Deze materialen hebben een gesloten cellenstructuur waarin de lucht, of een stationair gas, stilstaat. De isolerende eigenschappen van materialen zijn van groot belang bij het ontwerpen en bouwen van energie-efficiënte gebouwen. Door de juiste isolatiematerialen te kiezen, kan warmteverlies worden beperkt en energie worden bespaard.

Infographic: lambda-waarde en isolatieprincipes

Praktische samenvatting en keuzes bij isolatie

  1. Voor een optimale combinatie van prestaties en kosten: kijk naar PIR of PUR met lambda rond 0,022 tot 0,024.
  2. Voor beperkte ruimte kan aerogel extreem hoog presteren, maar de prijs maakt het onpraktisch voor gemiddelde woningen.
  3. Bij budget en ruimte-afweging: EPS 0,035-0,040 is goedkoop en geschikt voor droge toepassingen.
  4. RD-waarde berekenen: RD = dikte / lambda; lagere dikte vereist bij lagere lambda voor dezelfde RD.
  5. Let op luchtdichtheid van naden en dampremmen; deze beïnvloeden werkelijke isolatiewaarde aanzienlijk.

tags: #lambda #waarde #luchtlaag