Lariks schaaldelen en douglas schaaldelen worden vaak in één adem genoemd. Zo lijkt het alsof het houtsoorten zijn die minder van elkaar verschillen, maar ze komen van twee verschillende bomen en hebben ook eigen kenmerken. In dit uitgebreide overzicht worden de belangrijkste eigenschappen, toepassingen en montage-instructies beschreven, zodat u een weloverwogen keuze kunt maken voor uw tuin.
Herkomst en groei van lariks en douglashout
Herkomst: Larikshout komt van de lariks (lork) die vooral in koelere streken op het noordelijk halfrond groeit, van Frankrijk in Europa tot Siberië in Azië. Douglas stamineelhout (douglashout) komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika en is hier in Europa aangeplant, maar komt wijdverspreid voor.
Groei: De douglasspar kan maximaal 90 meter bereiken, met een gemiddelde hoogte van 40 tot 60 meter en een diameter van 1 tot 4,5 meter. De meeste bomen in Europa bereiken deze afmetingen echter niet. De lariks wordt maximaal 40 meter hoog en heeft een diameter tot 1 meter. De lariks laat in de winter zijn naalden vallen, in tegenstelling tot de douglasspar. Siberische lariks groeit langzaam, wat resulteert in een fijnere jaarringsstructuur.
Kleur, structuur en bewerking
Kleur: Beide houtsoorten hebben een oranjegeel/bruine tint; douglas kan soms een roze tint vertonen. De gele tint van lariks is over het algemeen helderder geel, wat een duidelijk onderscheid kan opleveren. Soms is het verschil moeilijk waarneembaar, maar dit kan juist een voordeel zijn bij gecombineerde toepassingen.
Structuur en knopen: Knoesten en kwasten in douglashout kunnen lastig zijn en los gaan zitten. Larikshout heeft hier minder last van, mede doordat knoesten vaak kleiner zijn. Beide soorten vereisen goed en scherp gereedschap voor bewerking; douglas laat zich echter beter machinaal bewerken dan met de hand. Voor zowel spijkeren als schroeven geldt: boor eerst voor om splijten te voorkomen.
Duurzaamheid en onderhoud
Beide houtsoorten gaan onbehandeld jaren mee; larikshout gaat langer mee dan douglas bij onbehandelde uitvoering. Behandeling verlengt de levensduur aanzienlijk. Duurzaamheid is een samenvatting van verantwoord geproduceerd houtgebruik en keurmerken die zekerheid geven over milieuvriendelijkheid en hernieuwbare bronnen.
Toepassingen van lariks- en douglas schaaldelen
Schaaldelen zijn planken die rechtstreeks van de boomstam gezaagd worden. Ze kunnen onbewapend of geïmpregneerd geleverd worden, en ze behouden vaak nog een deel van de schorsrand voor een rustieke uitstraling. Schaaldelen worden veel gebruikt voor gevelbekleding, schuttingen, tuinhuizen en interieurbouwwerken. Omdat schaaldelen een natuurproduct zijn, kunnen ze in breedte, vorm en dikte enigszins variëren; montages dient u hierop aan te passen.
Laatstgenoemde houtsoorten (lariks en douglas) worden vaak gebruikt voor buitenprojecten vanwege hun natuurlijke sterkte, waterbestendigheid en duurzaamheid. Lariks/douglas schaaldelen zijn populair vanwege hun warme, robuuste uitstraling en zijn uitstekend geschikt voor buiten toepassingen zoals gevelbekleding, schuttingen en tuinhuizen. Naast schaaldelen kunt u kiezen voor andere houtsoorten zoals robinia en kastanjehout, die ook interessante duurzaamheidsvoordelen bieden.
Montage en plaatsing van schaaldelen schutting
Voordat u begint, span een lijn waar de schutting moet komen. Neem vervolgens gaten in de grond voor de palen met een grondboor en controleer waterpas tijdens het plaatsen van de palen. Voor een schutting met een hoek is het verstandig de hoekpaal als eerste te plaatsen en een balk aan te sluiten om voldoende ruimte te creëren voor het vastschroeven van de planken.
Montage van de planken: De planken voor de schutting zijn vaak niet lang genoeg om de gehele lengte in één keer te bedekken. Begin bijvoorbeeld met een plank van 3 meter aan één zijde en gebruik daarna een 4 meter plank voor de volgende sectie, zodat de naden verspringen en een speelser effect ontstaat. Voorboren is essentieel bij de uiteinden zodat de palen niet splijten. Gebruik per paal twee schroeven en teken de posities af om overal waterpas te blijven.
Bij hoeken dient rekening gehouden te worden met de werking van het hout; laat een kleine ruimte tussen de plank en hoekpaal om scheuren te voorkomen. Gebruik klosjes of afstandhouders om consistente afstand en waterpas aan te houden tussen planken. Voor extra stevigheid kunt u anti-klimstrips toevoegen op de bovenzijde van de schutting.
Behandeling en afwerking
Lariks/douglas schaaldelen kunnen onbehandeld worden toegepast, maar de duurzaamheid wordt verhoogd door een kleurloze beits of een andere beschermlaag met twee lagen. Wordt er gekozen voor zwarte schaaldelen (geïmpregneerd en afgewerkt), dan krijgt u een langdurig onderhoudsvriendelijke afwerking die modern oogt in gevels en schuttingen.
Klassieke en alternatieve toepassingen
Naast schuttingen zijn schaaldelen ook geschikt voor wandbekleding, meubilair en decoratieve elementen zoals planken in een wand of decoratieve panelen. Voor wie een poort of toegang wil die past bij de schutting, kan maatwerkpoorten worden besteld; in eigen werkplaats wordt maatwerk mogelijk gemaakt. De juiste combinatie van materiaalkeuze, bevestigingsmaterialen en afwerking bepaalt de lange levensduur en de uitstraling van het project.
Samenvatting van verschillen tussen lariks en douglas
- Kleur: lariks is doorgaans geler; douglas kan roze/oranje tinten hebben na verloop van tijd.
- Structuur: Siberische lariks heeft fijnere jaarringsdikte dan Europees lariks, terwijl Europees lariks fijner is dan douglas.
- Duurzaamheid: onbehandeld gaat larikshout langer mee (ongeveer 15 jaar) dan douglashout; met behandeling kan dit verschil afnemen.
- Behandelbaarheid: beide houtsoorten vereisen scherp gereedschap; Douglas is iets gemakkelijker machinaal te bewerken.
Extra informatie en leveranciersperspectief
Bij leveranciers zoals Adéquat en gespecialiseerde houtwinkels wordt vaak gekeken naar duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. Kastanjehout biedt bijvoorbeeld natuurlijke bescherming tegen rot en insecten door looizuur, waardoor het minder impregneringsmiddelen behoeft en langer meegaat. Robinia (haakhout) is ook een duurzame optie, met het voordeel van hernieuwbaar en natuurlijk behoud van structuur en uiterlijk. Moderne wand- en schuttingontwerpen maken gebruik van zowel verticale als horizontale montage van schaaldelen, en het potdekselen van de lange zijden zorgt voor een strak geheel met voldoende werking van het hout.
In aflevering #125 van Gadero TV laat Ronny zien hoe een robuuste schaaldelen schutting van lariks en douglas kan worden gebouwd, met specifiek gebruik van 1,6 x 14 cm planken en palen van 6,5 x 6,5 cm. Voor advies over montagemethoden en tips over puin uit de grond wordt verwezen naar aanvullende afleveringen van Gadero TV. Lariks/douglas schaaldelen zijn populair vanwege een natuurlijke, warme uitstraling en worden geleverd met opties voor onbehandelde of geïmpregneerde afwerkingen.
#30 Pergola maken van Lariks Douglas hout- Gadero TV
Praktische bouwinstructies en tips
- Meet de hoogte van de gewenste schutting en bereken de paalpositie; markeer de lijn zorgvuldig.
- Boord de palen voor met twee lagen teer om rot in de grond tegen te gaan; zorg voor droogtijden (ongeveer een dag) en gebruik twee lagen op de zijden en drie op de onderkant.
- Controleer palen op waterpas en span een rechte lijn om de planken correct te bevestigen.
- Begin onderaan met de eerste plank ongeveer 5 cm boven de grond; voorboren voorkomt splijten.
- Monteer elke plank met twee schroeven per paal en gebruik afstandhouders voor consistente speling.
- Overweeg potdekselen bij horizontale montage voor betere waterwering en een strakkere afwerking; bij hoekconstructies gebruik hoekpalen en bevestigingsbalken.
Korte referentiegegevens
Lariks/Douglas schaaldelen zijn ideaal voor een stoer, natuurlijke uitstraling en zijn geschikt voor zowel gevelbekleding als schuttingen of tuinhuizen. Het hout is sterk, waterbestendig en duurzaam. Houd rekening met variaties in breedte, vorm en dikte en zorg voor voldoende voorbereiding en gereedschap bij montage.
tags: #lariks #schaaldelen #schutting