Dat melden het industriecomplex en Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Er was geen sprake van gevaar voor de omgeving. Ammoniak kan schadelijk zijn voor de luchtwegen. Rond 16:15 uur werd melding gedaan van het incident. Er is door de hulpdiensten opgeschaald naar GRIP 1. Ter plaatse zijn waterschermen opgetrokken, meldt Chemelot. Ook worden er luchtmetingen gedaan. Er zijn geen schadelijke effecten buiten het terrein gemeten. De Urmonderbaan (N294) werd vanwege de inzet van de hulpdiensten tijdelijk afgesloten. De veiligheidsregio liet rond 17:35 uur weten dat het ammoniaklek bij een kunststoffabriek aan de noordkant van het terrein is ontstaan, en dat de bedrijfsbrandweer van Chemelot de situatie onder controle heeft. “Dat betekent dat er geen ervaar is voor de omgeving. Dat hebben ook de meetploegen van de overheidsbrandweer bevestigd, die buiten de hekken van het terrein hebben gemeten.”
Wie toch last heeft van de gaswolk werd geadviseerd naar binnen te gaan en ramen en deuren te sluiten. Later op de avond meldde de brandweer dat het lek gedicht zou zijn. Het incident op Chemelot is daarom afgeschaald naar GRIP 0. Een paar uur na het begin van het incident begin juli was het lek gedicht, maar uiteindelijk duurde het 4,5 uur voordat het sein veilig kwam. Honderden mensen zaten uren vast. Het ongeluk had volgens de Veiligheidsregio Zuid-Limburg destijds geen gevolgen voor de omgeving van het industrieterrein. Buiten Chemelot werden geen te hoge concentraties gemeten.
Ammoniak of NH3 is bij kamertemperatuur een kleurloos, giftig gas met een karakteristieke, sterk prikkelende geur. Gezien ammoniakoplossingen in de dagelijkse omgang vaak simpelweg “ammoniak” genoemd worden, zullen we hieronder de term “ammoniak” ook gebruiken voor ammoniakoplossingen. In de handel zijn ook pure ammoniakoplossingen beschikbaar. Ammoniak voor industrieel gebruik is steeds sterk geconcentreerd (54%). Alle concentraties worden beschouwd als bijtend. Iemand die ammoniakgas heeft ingeademd, moet zo snel mogelijk in de frisse lucht gebracht worden en inspanningen vermijden. Geconcentreerde oplossing: spoel de huid overvloedig met water of neem een douche gedurende 30 minuten en verwijder ondertussen verontreinigde kledij en schoenen. Verwijder eventuele contactlenzen en spoel de ogen met lauw, stromend water gedurende minstens 30 minuten. Spoel WEG van het onaangetaste oog. Boven het vloeistofniveau van een gesloten fles ammoniak bevindt zich steeds een hoeveelheid ammoniakgas dat vrijkomt bij het openen van de fles. Inhalatie hiervan is meestal erg kortstondig. Over het algemeen ontstaan er weinig symptomen. Bij een patiënt die aan astma lijdt, kan het wel een aanval uitlokken.
Het optreden van toxische effecten bij inademing is afhankelijk van de concentratie in de lucht en de duur van de blootstelling. Inhalatie van ammoniak tast de slijmvliezen van de ademhalingswegen aan. De mate waarin de oogslijmvliezen zijn aangetast, is vaak een goede indicatie voor de mate van blootstelling van de luchtwegen en de longen. De ernst van de symptomen hangt af van de hoeveelheid, concentratie en contactduur van de ammoniak. De inname van een kleine hoeveelheid kan leiden tot milde symptomen zoals misselijkheid, braken en buikpijn. Huidcontact geeft aanleiding tot roodheid. Deze kan naargelang de concentratie en de contactduur overgaan tot brandwonden, zelfs van de tweede graad met pijn en blaren of van de derde graad met het afsterven van de opperhuid. Het effect op de huid kan met vertraging optreden. De brandwonde kan namelijk nog evolueren tijdens de dagen die volgen op het huidcontact. De dampen van ammoniak geven al snel een brandend gevoel aan de ogen. Dit brandend gevoel kan overgaan in traanvloed, zwelling van de ogen, verstoord zicht en pijn. Afhankelijk van de duur van de blootstelling en de concentratie van ammoniak in de lucht of in oplossing, kunnen de symptomen variëren van mild tot ernstig.
Voordat je ammoniak gebruikt, stel je de vraag of dit écht nodig is. Bij een bedrijf met een ammoniak koelinstallatie waarvan de condensor buiten op het dak staat, breekt een ammoniak leiding. De toxische wolk kan bij lage concentraties worden geroken. Hogere concentraties veroorzaken vergiftiging. Hierdoor kunnen personen in de omgeving slachtoffer worden. In deze kaart is uitgegaan van een opstelling met een inpandige machinekamer en een condensor buiten op het dak. Dit is een veel voorkomend type. Er is gekozen voor een inhoud van 5 ton en een bedrijfstemperatuur van -20 ºC. Andere configuraties, systeem inhouden en koel temperaturen zijn ook mogelijk. In de berekening wordt uitgegaan van een vrije spray vanaf het dak op 5 meter hoogte zonder plasvorming. Met deze gratis demo is de berekening in effects met bijbehorende grafieken in te zien en beter af te lezen.
Het effect van een wolk ammoniak is vergiftiging. De omvang van de giftige wolk is afhankelijk van de inrichting van de omgeving en de weersomstandigheden. Hoewel ammoniak brandbaar is, vindt ontsteking alleen plaats onder specifieke omstandigheden én er is een sterke ontstekingsbron voor nodig. Ammoniak is een kleurloos, giftig gas met een uitgesproken prikkelende geur. Het tast de slijmvliezen en de ademhalingsorganen aan en irriteert zeer sterk de ogen. Inademing van ammoniak kan leiden tot onherstelbare schade aan de longen. Bij inademing van hoge concentraties treedt verlamming van de ademhaling op en al snel verstikking. In de onderstaande tabellen en grafieken zijn de effecten van de giftige wolk weergegeven. Afhankelijk van de afstand tot het ongeval en de omstandigheden zullen mensen overlijden (†) of raken gewond. Van zeer zwaargewond (T1) tot lichtgewond (T3).
Voor de weertypen D5 en F1,5 is het slachtofferbeeld bepaald voor personen die zich buiten bevinden. Dit is uitgewerkt voor drie ringen. In de eerste ring overlijdt meer dan 95 % van de aanwezigen, in de tweede tussen de 95 en 50 % en de derde tussen de 50 en 5 %. De effectafstanden van de giftige wolk voor deze ringen staan in de tabel. Stedelijk gebied (bijv. Verstedelijkt landelijk gebied). Aanwezige personen zijn na het ontstaan van een giftige wolk op zichzelf en anderen aangewezen. Afhankelijk van de situatie en de inrichting van de omgeving kan het handelingsperspectief verschillen. Voor personen buiten is het handelingsperspectief vluchten (een natte doek, indien mogelijk, om door te ademen vermindert de blootstelling). Ammoniak is goed oplosbaar in water. Voor personen binnen is het handelingsperspectief binnen blijven en naar hoogste bouwlaag met een vlak plafond gaan. De onderstaande aspecten zijn mede bepalend voor de mogelijkheden op het gebied van zelfredzaamheid. De snelheid waarmee het scenario giftige wolk zich voltrekt is afhankelijk van de (weers)omstandigheden. Afhankelijk van de windsnelheid en windrichting zal de wolk zich verspreiden. Ammoniak is een kleurloos, giftig gas met een uitgesproken prikkelende geur. Na het ontstaan van dit scenario komt de hulpverlening op gang. Bij dit scenario is alle ammoniak verdampt voordat de hulpverlening repressieve maatregelen kan nemen. Benodigde omvang slagkracht is afhankelijk van de omgeving en wordt bepaald via het commando ter plaatse (COPI) of het Regionaal Operationeel Team (ROT).
30 minuten- Norm opkomsttijd eerste peloton. Bij dit scenario is bluswatervoorziening niet van toepassing. In de hectische fase komt via burgerhulp de redding op gang van slachtoffers. Medische Milieu Kunde (MMK) De beoordeling van en maatregelen tegen schadelijke invloeden op de gezondheid op korte, middellange en lange termijn door de GAGS. De geneeskundige hulpverlening start met het inrichten van een T1 en T2 gewondenverzamelplaats en een T3 verzorglocatie (triage) en behandelen van slachtoffers (treatment). Aandachtspunt is voldoende ruimte voor het noodhulpteam (NHT) van het Rode Kruis en verkeerscirculatie (mogelijkheid om te kunnen keren/vertrekken voor ambulances). Na een incident verlenen omstanders hulp. Een deel van de slachtoffers komt als zelfverwijzer op de eerste hulp. Een ontsmettingsunit aan de poort is bij gassen niet van belang. Relevante aspecten bij de effecten van vrijkomen van giftige stoffen zijn: aantal slachtoffers, doelgroep, type letsel en ontsmetting. Aantal slachtoffers, type slachtoffers en type letsel. Na een incident verlenen omstanders hulp. Een deel van de slachtoffers komt als zelfverwijzer op de eerste hulp. Nadat blootstelling heeft plaatsgevonden: blootstelling beëindigen en frisse lucht opzoeken. Aandachtspunt is operationele voorbereiding op het behandelen van kinderen. Dit vereist een aangepast gewondenspreidingsplan. Voor kinderen is ander materiaal benodigd. Ouders en kinderen worden bij voorkeur bij elkaar geplaatst. Aandachtspunt is het snel kunnen waarschuwen van de bevolking via een voorbereide NL-alert met handelingsperspectief. Dit is om blootstelling te voorkomen en kostbare tijd (en mogelijk levens te redden) te verliezen met wachten op advies van experts. Alarmeer de GAGS. Elke situatie is immers anders; de GAGS kan de situatie inschatten op basis van berekeningen van de AGS, klachten, etcetera. Ammoniak is een irriterende stof die bij blootstelling vaak direct klachten geeft. Met name op de bovenste luchtwegen en de slijmvliezen van ogen, neus en keel. In combinatie met vocht ook op de huid. Bij blootstelling aan hogere concentraties kan ernstige zwelling van de keel en luchtwegen, en afbraak van de slijmvliezen optreden. In zeldzame gevallen treedt direct of kort na blootstelling longoedeem op. De ernst van de klachten is onder andere afhankelijk van de concentratie in de lucht en de duur van de blootstelling.
De stof geeft direct klachten. Maatregel Werking van de maatregel Afstand houden tot activiteit met gevaarlijke stoffen. Dicht bij de plaats van het scenario zijn de effecten het meest merkbaar. De gevolgen nemen af naarmate de afstand toeneemt. Verdeling typen gebouwen Door rekening te houden met het type bebouwing kan het aantal mogelijke slachtoffers bij het scenario worden beperkt. Dat kan bijvoorbeeld door het zodanig verdelen van gebouwen in een gebied dat de meer kwetsbare gebouwen worden beschermd door minder kwetsbare gebouwen. Obstakels toevoegen Er kan geprobeerd worden om met obstakels de verspreiding van een gifwolk te vertragen of zodanig turbulentie te creëren dat de gifwolk mengt met de omringende lucht. Rekening houden met windrichting De overheersende windrichting in Nederland is uit het zuidwesten.
Tijdens een ongeval met gevaarlijke stoffen vindt veel van de communicatie plaats via radio, internet en telefoon. Wat is ammoniak? Ammoniak is een kleurloos gas met een sterke, doordringende geur en wordt veelvuldig gebruikt in de industrie, met name in koel- en reinigingsprocessen. Chemisch gezien is ammoniak (NH₃) een verbinding van stikstof en waterstof en heeft het unieke eigenschappen die het nuttig maken in verschillende toepassingen. Er zijn veel situaties waarin je misschien moet werken met ammoniak. Ammoniak wordt bijvoorbeeld gebruikt in schoonmaakmiddelen vanwege zijn sterke reinigende werking, vooral voor het verwijderen van vet en vuil. In de industrie wordt het veel toegepast in koelsystemen dankzij zijn uitstekende koelcapaciteit. Daarnaast is ammoniak een belangrijk bestanddeel van kunstmest in de landbouw vanwege het hoge stikstofgehalte. Blootstelling aan ammoniakdampen kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals ademhalingsproblemen, irritatie van de luchtwegen en in ernstige gevallen zelfs longschade. Ammoniak is corrosief en kan schadelijk zijn voor zowel materialen als menselijke weefsels. Ammoniak kan gevaarlijke chemische reacties veroorzaken wanneer het in contact komt met bepaalde stoffen, zoals zuren. Dit kan leiden tot explosies of de productie van gevaarlijke dampen. Bij het werken met ammoniak moeten verschillende veiligheidsvoorschriften en normen worden nageleefd om de veiligheid van werknemers te waarborgen. Een goed voorbeeld van een specifieke richtlijn voor het opslaan van ammoniak is de PGS 12, die veiligheidsvoorschriften bevat voor het veilig opslaan en verladen van ammoniak. Deze richtlijn benadrukt onder andere dat ammoniak in vloeibare vorm onder druk wordt opgeslagen, wat strenge eisen stelt aan de infrastructuur zoals tanks en transportfaciliteiten. Ook beschrijft de PGS 12 maatregelen om emissies en lekkages te voorkomen, wat essentieel is vanwege de schadelijke gevolgen voor mens en milieu bij incidenten. Bij het werken met ammoniak is het essentieel om passende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te dragen, zoals ademhalingsmaskers, handschoenen en veiligheidsbrillen, om inademing en huid- of oogcontact te voorkomen. Zorg voor adequate ventilatie in de werkruimte door het gebruik van afzuigsystemen en regelmatige inspectie op lekkages. Ammoniak moet veilig worden opgeslagen in goedgekeurde containers, met duidelijke noodprocedures en gemarkeerde ontsnappingsroutes. Training en voorlichting voor werknemers zijn cruciaal om hen bewust te maken van de gevaren en correcte procedures.
In geval van een ammoniaklek is het van cruciaal belang om snel en effectief te handelen om de veiligheid van werknemers te waarborgen. Waarschuw iedereen: Sla onmiddellijk alarm en waarschuw alle medewerkers in de nabijheid van de lekkage. Evacuatie: Zorg ervoor dat alle werknemers de werkruimte veilig en snel verlaten. Volg de gemarkeerde nooduitgangen en zorg ervoor dat niemand achterblijft. Ventilatie: Indien veilig mogelijk, open ramen en deuren om de ventilatie te verbeteren en de concentratie van ammoniakdampen te verlagen. Beperk de schade: Als je getraind bent en het veilig kunt doen, probeer dan de bron van de lekkage te identificeren en sluit het apparaat of de container af. Neem contact op met de hulpdiensten: Bel de lokale hulpdiensten of een gespecialiseerd noodteam voor chemische incidenten.
Wil je meer informatie over werken met ammoniak? ArboTechniek helpt! Bij ArboTechniek weten we dat werken met ammoniak gevaarlijk kan zijn. Daarom bieden wij uitgebreide ondersteuning en advies aan zowel werkgevers als werknemers in de technische installatie- en isolatiebranche. Of je nu vragen hebt over veiligheidsmaatregelen, noodprocedures of training, ons deskundige team staat klaar om je te helpen.
Wat zijn de gezondheidsrisico's van werken met ammoniak? Blootstelling aan ammoniak kan leiden tot irritatie van ogen, neus en keel, ademhalingsproblemen en ernstige longschade bij hoge concentraties. Hoe kan ik me beschermen tegen ammoniak blootstelling? Draag altijd persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zoals ademhalingsmaskers, handschoenen en veiligheidsbrillen. Wat moet ik doen bij een ammoniaklek? Bij een lek, waarschuw je iedereen en activeer je het noodalarm. Evacueer de ruimte, gebruik indien nodig ademhalingsbescherming en verbeter de ventilatie. Kan ammoniak in combinatie met andere stoffen gevaarlijk zijn? Ja, ammoniak kan gevaarlijke reacties veroorzaken met zuren, wat kan leiden tot giftige gassen en explosies.
Bij het incident is ook melaminepoeder uit de installatie vrijgekomen. Melaminepoeder is een witte, fijne stof die wordt gebruikt als grondstof voor kunststoffen. Buiten het Chemelot terrein zijn er enkele klachten van wit poeder gemeld. De ammoniaklek zit bij een melaminefabriek aan de noordkant van het Chemelot terrein. De inzet van de bedrijfsbrandweer Chemelot heeft de situatie onder controle. Dat betekent dat er geen gevaar is voor de omgeving. Geleen, 19 oktober 2025, 16.15 uur - Op Chemelot is alarm gegeven i.v.m. een ammoniaklekkage. Dit betreft een Grip 1 situatie. De overheid is ter plekke. Het ammoniaklek bij een melaminefabriek aan de noordkant van het industriecomplex Chemelot in het Limburgse Geleen levert geen gevaar op voor de omgeving. Dat blijkt uit metingen van de brandweer, meldt de veiligheidsregio. De hulpdiensten werden rond 16.15 uur gealarmeerd voor het lek. De situatie is inmiddels onder controle. De brandweer heeft metingen verricht op Chemelot en buiten het terrein in omliggende woonwijken. Hoe het lek kon ontstaan, is nog niet bekendgemaakt. Ammoniak kan schadelijk zijn voor de luchtwegen. Ook op 1 juli lekte er ook ammoniak weg op Chemelot. Ammoniakoplossingen worden ammonia genoemd en worden wel als schoonmaakmiddel gebruikt. Ook wordt ammoniak (NH3) gebruikt als koelmiddel in grotere koelinstallaties. Ook is ammoniakgas een belangrijk halffabrikaat voor de productie van kunstmest. Ammoniak wordt door het lichaam opgenomen door het inademen van het gas. De effecten op de ademhalingswegen beginnen met irritatie van de slijmvliezen van de neus en (bovenste) luchtwegen, keelpijn, hoesten, pijn achter het borstbeen, versnelde ademhaling en benauwdheid. Na contact met de ogen kunnen irritatie, tranenvloed en verminderd zicht optreden. Het poeder kan zijn neergeslagen op auto’s, tuinmeubilair, moestuinen en andere buitenoppervlakken. Ook is het mogelijk dat mensen het poeder kortdurend hebben ingeademd.
Wat kun je doen? Heb je het witte poeder aangeraakt, was dan je handen met zeep. Voorkom verspreiding: Melaminepoeder kan zich bij vegen of afspuiten opnieuw verspreiden. Gebruik geen bladblazer of harde waterstraal. Maak oppervlakten waar het poeder op ligt, met een water en zeep schoon.
tags: #lekkage #amoniak #gevaarlijk