Wanneer wij het hebben over schuttingen en tuinmuren dan hebben wij het natuurlijk ook heel vaak over gezamenlijke erfafscheidingen met buren. Het is niet altijd mogelijk om deze te vervangen! U kunt in zo’n geval besluiten de lelijke muur of de complete schutting uit het zicht te werken. (Bronnen uit het draft bespreken diverse creatieve methoden om een bestaande scheiding te camoufleren of te verfraaien.)
Gevlochten schermen en schapenhek als lange stukken camoufleren
Voor het verbergen van lange stukken schutting zijn gevlochten houten schermen, zoals kant-en-klare gevlochten hazelaar schermen van 180 cm hoog, een uitkomst. Deze worden 20 cm boven de grond aan ronde robinia- of kastanjepalen bevestigd. Ook een schapenhek met een kleine latafstand (ongeveer 2 cm) is zeer geschikt om een lelijke muur te transformeren tot een aantrekkelijk element in de tuin.
Houten schapenhekken bieden een creatieve oplossing als plantenklimrek voor het verfraaien en vergroenen van een oude tuinmuur. Om de muur een nieuwe basis te geven, kan deze eerst een likje verf krijgen in een kleur die past bij de sfeer van de tuin. De schapenhekken worden vervolgens met de latten horizontaal tegen de muur aangebracht, met behulp van rvs steunbeugels of houten palen die tegen de wand worden geschroefd. Een ruimere lat afstand (6 tot 8 cm) is aan te raden, zodat klimplanten voldoende ruimte hebben om te groeien.
Bij het gebruik van schapenhekken als klimrek is het aan te raden te kiezen voor klimplanten die behoren tot de familie van de slingeraars (zoals hop) of rankers (zoals clematis, passiebloem, jasmijn, kamperfoelie). Planten die zich hechten door middel van hechtwortels, zoals klimop, wilde wingerd of klimhortensia, zijn minder geschikt omdat deze zich uiteindelijk aan de muur achter het rek gaan hechten, waardoor de hekken overbodig worden.
Bekleden met houten latten en Zweeds rabat
Bekleden met houten latten (Zweeds rabat) kan een lelijke schutting een frisse, moderne look geven. Voorbereiding en montage van Zweeds rabat is essentieel: meet twee keer, zaag met een scherp blad, en laat een kleine marge voor zaagverlies en eventuele afwijkingen. Beits de zaagkanten met een zwarte beits voordat je monteert om kleurverschillen te voorkomen en om het hout te beschermen tegen vocht.
Om de montage strak te laten uitkomen begin je met de onderste plank; zorg dat deze net vrij blijft van de grond. Plaats gaten voor de schroeven en gebruik een houtboor die net iets kleiner is dan de schroef. Soms moet de bovenste plank smaller gezaagd worden om een recht eindresultaat te krijgen. Werk de zaagrand af met beits voor betere weerstand. Na montage kunnen sfeerverlichting, plantenbakken of een schilderij de nieuwe schutting verder verfraaien.
Een alternatief materiaal voor bekleding is thermo ayous triple blokprofielen. Deze methode biedt een stijlvol en duurzaam resultaat. Projecten zoals Frank's bekleding met thermo ayous tonen hoe onderbalken en cortenstaal of betonplaat onderaan bescherming bieden tegen vocht. Planken worden op maat gezaagd en bevestigd met INOX schroeven en nageltjes.
Compositieopties: behang van muren met planten en hangende elementen
Een creatieve aanpak is het gebruik van klimplanten in combinatie met rasterwerk of klimkabel. Draden in ruitvorm of andere patronen geven de muur een speels en esthetisch patroon, terwijl klimplanten als rozen, Clematis montana, blauweregen en kamperfoelie voor begroeiing zorgen. Hangplanten in potten of plantenbakken aan de muur bevestigd leveren direct hoogte en diepte op, terwijl je ook hergebruikte bakken of dakgoten kunt inzetten voor ondiep wortelende planten als sla of aardbeien.
Een border met variërende hoogtes, planten die op verschillende momenten in het jaar bloeien en groenblijvers kan ook afleiding van een lelijke muur creëren. Een buitenkunstgalerij met plantencentrische elementen kan een extra dimensie geven, en insectenhotels of vogelhuisjes dragen bij aan biodiversiteit terwijl ze een murale camoufleren.
Andere camoufleertechnieken en praktische hints
De lelijke muur camoufleren kan ook door een gezichtsbepalend element zoals een spiegel aan de muur toe te voegen. Een spiegel laat de border two keer zo groot lijken en verlengt visueel de tuin. Let wel op lokale vogelervaringen: vogels kunnen tegen spiegels botsen bij bepaalde opstellingen.
Composiet gevelbekleding biedt een duurzame, onderhoudsarme oplossing om een buitenmuur weg te werken: het verbergt oneffenheden onder een hoogwaardige afwerking en vereist geen schilderwerk of lak. Het is geschikt als structurele oplossing en kan jarenlang mooi blijven, waardoor schilderwerk tijdelijk wordt vervangen door een lange termijnoplossing.
Praktische stap-voor-stap en aandachtspunten bij samenspraak met buren
Als de muur eigendom van de buren is, is overleg cruciaal. De regels variëren afhankelijk of de muur privé-eigendom is, gemeenschappelijk eigendom aan de erfafscheiding, of rechtstreeks op het huis of garage van de buren staat. In sommige gevallen kan het nodig zijn een formele overeenkomst op papier te zetten, omdat burenruzies kunnen ontstaan als er zonder toestemming wordt gewerkt. Het is verstandig de buren te betrekken en schriftelijk vast te leggen wat is afgesproken.
Voorbereiding en onderhoud zijn tevens belangrijk: houten schuttingen vragen periodiek onderhoud en behandeling. Bij bekleding zoals Zweeds rabat of thermo ayous geldt dat aandacht voor vocht en afwerking essentieel is; zorg voor een goede onderconstructie en gebruik duurzame bevestigingsmaterialen. De sleutel ligt in een combinatie van esthetiek en functionele stabiliteit.
Overzicht van acht gangbare methoden (samenvatting)
- Klimplanten laten groeien tegen muur of schutting, met draden of trellis voor ondersteuning.
- Verf of beits gebruiken voor een snelle make-over; kleur bepaalt sfeer.
- Een dunne haag laten groeien voor windbescherming en biodiversiteit.
- Plantenbakken en hangende potten om hoogte en tempo te geven.
- Een aantrekkelijke border met verschillende hoogtes en seizoensbloeiers.
- Kunstgalerij buiten met plantencentrale elementen.
- Insectenhotels en vogelhuisjes voor biodiversiteit.
- Composiet gevelbekleding als duurzame buitenmuurcamouflage.
Praktische tips bij uitvoering
- Meet twee keer, zaag één keer; plan zaagverlies en afwijkingen in.
- Gebruik waterafstotende en duurzame materialen voor buiten; bescherm houten oppervlakken tegen vocht.
- Houd rekening met de muurbezitssituatie (eigenaar vs. buur) en schakel tijdig de buren in voor afstemming.
