Bent u van plan uw badkamer te renoveren of een andere ruimte te transformeren? Door dit proces zelf uit te voeren kunt u heel wat kosten besparen. Keramische tegels leggen is een klus die precisie vereist, dus zorg ervoor dat u goed bent voorbereid. In deze handleiding vindt u het perfecte stappenplan voor de nodige voorbereiding voor een vakkundig ogend resultaat.
Benodigdheden voor het tegelzetten
Een goede voorbereiding is het halve werk. Om te kunnen betegelen heeft u uiteraard tegels nodig. Wij adviseren 10% extra te bestellen voor snij- en breukverlies. Ook kunnen tegels verschillen in productie en andere tinten hebben. Daarom is het belangrijk altijd genoeg tegels van dezelfde productie te hebben, om er zeker van te zijn dezelfde tegel in huis te hebben.
Om de tegels te kunnen bevestigen heeft u tegellijm nodig. Er zijn verschillende soorten tegellijmen en zijn onder te verdelen in poeder- en pastalijm. Het voordeel van pastalijm is dat het kant en klaar is en een flexibele verwerking kent. Echter is pastalijm alleen geschikt voor de wanden. Poederlijm daarentegen is zowel geschikt voor de vloer en wand. Poederlijm is goedkoper, maar het is meer werk omdat het zelf aangemaakt moet worden. Ook bestaat er hierdoor de kans dat er mengfouten ontstaan en is de verwerkingstijd kort en moet er snel gewerkt worden.
De ruimtes die er ontstaan tussen de tegels dienen gevoegd te worden. Dit heeft meerdere redenen. Tegels zijn niet altijd gerectificeerd en kunnen oneffenheden hebben. Deze kunnen worden gevuld met een voegmiddel. Ook wordt het legwerk verstevigd en waterdicht, doordat er extra binding komt aan de zijkanten van de tegels. Als laatst fungeert de kleur van de tegelvoeg als accent. Zo kunnen er contrasten gecreëerd worden om het legwerk een uniek effect te geven.
Het is in gevallen ook nodig gebruik te maken van een tegelprimer. Dit zorgt voor een extra goede hechting tussen het oppervlak en de tegellijm. Een primer zorgt voor het tegengaan van dat vocht wordt onttrokken uit tegellijm bij zuigende vloeren. Dit wordt ook wel voorstrijkmiddel genoemd en komen voor twee ondergronden: zuigend en niet-zuigend.
Het is belangrijk dat u de ondergrond eerst goed ontvet voordat u de primer aanbrengt. Als u gaat tegelen op hout of beton, moet u een primer voor zuigende ondergronden hebben. Gaat u tegelen over tegels, heeft u niet-zuigende voorstrijk voor tegels nodig.
De juiste gereedschappen voor het uitvoeren van de klus
Naast de juiste producten heeft u ook gereedschappen nodig om de klus uit te kunnen voeren. We delen daarom een overzicht met de gereedschappen die nodig zijn:
- Bescherming: belangrijk om uzelf te beschermen. Denk hierbij aan kniebeschermers, handschoenen en een veiligheidsbril.
- Rolmaat, potlood en waterpas: voor het meten en controleren of alles recht staat.
- Bouwemmer en spiraalmenger: voor het aanmaken van poederlijm en voegmiddel.
- Snijgereedschap: om tegels te kunnen snijden.
- Lijmkam met tanden: om tegellijm gelijkmatig te verdelen.
- Rubberen schuurbord: voor het voegen van tegels.
- Inwasbord of vochtige spons: voor het schoonmaken van de tegels.
- Kitspuit en kitmiddel: om hoeken af te dichten.
- Hoekprofiel voor tegels: om randen af te werken.
Als u een beginner bent in het zetten van tegels, adviseren wij gebruik te maken van een Levelling Systeem. Dit bestaat uit drie onderdelen. Als eerst heb je de clips, die tussen de tegels gezet worden en de voegdikte bepalen. Daarna worden DLS Keggen bevestigd en deze worden aangespannen met een DLS tang. Hiermee worden er perfecte voegdiktes en geëgaliseerde tegels een garantie. Ook zijn tegelkruisjes nodig, om de juiste voegdikte aan te houden.
Stapsgewijs tegels leggen
Of u nu uw nieuwe badkamer gaat betegelen, of een wandtegels gaat plaatsen in uw keuken. Of wilt u uw wc en toilet betegelen? Het proces blijft in elke ruimte hetzelfde. Volg deze stappen voor een perfect resultaat.
Stap 1: Voorbereiding en planning
Voordat u begint met het plaatsen van tegels is het belangrijk goed voorbereid te zijn. Meet daarom de ruimte en vraag jezelf: 'hoeveel tegels heb ik nodig?'. Zorg er daarna voor dat u alle materialen en gereedschappen in huis heeft. Bij een tegelplan bedenkt u hoe de tegels gelegd moeten worden. Tegels zijn er in verschillende formaten en hetzelfde geldt voor vloeren en wanden. Ook zijn er verschillende legpatronen. Tegels kunnen bijvoorbeeld in kruis-, halfsteens- of visgraatverband gelegd worden. Wij adviseren altijd om de tegels vanuit het midden van de ruimte te plannen. Zo bent u ervan verzekerd dat de gesneden tegels aan de uiteinden gelijk zijn en zo alles symmetrisch is.
Tegels kunnen ook met verschillende temperaturen inkrimpen en uitzetten. Houd er bij grote ruimtes dus rekening mee dat er uitzettingsvoegen worden berekend en de tegels genoeg ruimte krijgen om te “ademen”. Ook wilt u uiteraard niet lopen over de pas gelegde tegels, dus is het belangrijk om te eindigen bij een uitgang om de tegellijm in alle rust te laten harden.
Stap 2: Het voorbereiden van de ondergrond
Controleer en bepaal op welke ondergrond u gaat tegelen. Gaat u een nieuw laag tegels plaatsen over een houten ondergrond? Dan is het bijvoorbeeld belangrijk eerst goed te kijken of het geschikt is. De vloer moet namelijk stevig zijn en niet bewegen. Of zitten er juist bestaande tegels en moeten u deze tegels verwijderen? Tref daarom de juiste voorbereiding en zorg ervoor dat de ruimte geschikt is. Kies daarna de juiste voorstrijk om de ondergrond te behandelen voor een juiste hechting.
Tegels kunnen gelegd worden op verschillende ondergronden. Het belangrijkste is dat een oppervlak egaal, droog en vochtvrij is. Indien een oppervlak niet egaal en vlak is, kunt u dit egaliseren met egaline of spelen met de dikte van de tegellijm. Daarna is het belangrijk om te bepalen of de tegellijm goed kan hechten aan het oppervlak. Indien u hier zeker van wilt zijn, moet een laag voorstrijk aanbrengen en dit volledig laten drogen. Zet daarna al de benodigdheden op een goede en veilige plek en maak eventueel uw tegellijm aan indien u heeft gekozen voor poederlijm.
Als de bestaande tegels intact en goed bevestigd zijn, is de eerste stap het ontvetten van het oppervlak. Bij het vervangen van oude tegels is het belangrijk om alle oude lijm- en tegelresten volledig te verwijderen. Voor muren zonder tegels is het slim om oude verflagen te verwijderen. Een schoon en stofvrij oppervlak is cruciaal voor een goede hechting.
Stap 3: Legverband kiezen en tegels snijden
Er zijn verschillende legverbanden waar u voor kunt gaan. Bij vierkante formaten wordt meestal gekozen voor rij tegels die haaks op elkaar staan. Bij langwerpige formaten kunt u ook kiezen voor halfsteen- of wildverband. Hierna kunt u de plavuizen snijden met een tegelsnijder en de tegels slijpen bij complexe vormen.
Teken de afmeting op de tegel af met een (niet watervaste) viltstift. Zorg ervoor dat de afgesneden kant in de hoek komt. Let er dus op dat je de tegel op de juiste manier aftekent. Houd hierbij rekening met de voegbreedte. Leg de tegel in de tegelsnijder. Duw het mesje enkele malen over de tegel, tot er een krasje in het glazuur ontstaat. Breek kleine hoekjes en randjes voorzichtig af met behulp van een tegelkniptang. Gebruik voor het aftekenen van lastige vormen - bijvoorbeeld de ronding van een wastafel - een profielaftaster. Druk de mal tegen het voorwerp aan en zorg dat de pennen de vorm zoveel mogelijk volgen. Teken voor een leidingdoorvoer de plaats van de leiding op de tegel af. Snijd de tegel door ter hoogte van het midden van het afgetekende gat. Zaag het gat in beide tegelhelften uit met een tegelzaag. Lijm beide helften om de leiding heen op de muur.
Moet je in een tegel boren? Kras dan eerst een putje in het glazuur met een stalen spijker zodat de boor niet wegglijdt. Gebruik een tegels-boor of diamantboor op de juiste diameter voor leidingen, kranen of stopcontacten.
Stap 4: Beginnen met lijmen
Met een lijmspaan begint u met het aanbrengen van een egale hoeveelheid lijm. Bepaal vooraf waar u begint en wilt eindigen. Zo kunt u ervoor zorgen dat de plavuizen gelijk eindigen aan beide kanten. Werk randen af met profielen en laat de vloer minimaal 24 uur drogen voor u verder gaat.
Gebruik de gladde kant van de lijmkam om de tegellijm over de vloer te verdelen en trek vervolgens de kartelrand terug door de lijm om ribbels te vormen. Hierdoor blijft de lijm gelijkmatig achter om een egaal oppervlak te creëren. Breng nooit meer lijm aan dan je binnen twintig minuten kunt betegelen.
Zorg ervoor dat er wat ademruimte is bij een wand door gebruik te maken van een afstandhouder of een clip. Plaats de eerste tegel stevig in de lijm en beweeg de tegel lichtjes heen en weer om het goed in de lijm te drukken. Zet daarna 2 clips aan alle open zijdes van de tegels op ongeveer 5 cm van het einde van de tegel. Hierna herhaalt u dit proces en legt u de volgende tegel. Wanneer de clips tussen 2 aangesloten tegels zitten, schuift u de DLS keggen in de clips en spant u deze aan met de DLS tang. Controleer af en toe of tegels vlak staan met een waterpas.
Laat daarna de tegellijm aanharden en gebruik hiervoor de aanwijzingen van de gebruikte tegellijm. Het is enorm van belang de ruimte niet te betreden tot dat de tegels zijn uitgehard. Wij adviseren om eerst altijd de vloertegels te leggen en te laten drogen, alvorens u doorgaat met de wanden.
Stap 5: Voegen van de randen
Nadat de lijm is uitgehard, kunt u de tegels voegen van de badkamer. Vul de randen gelijkmatig op en laat deze uitharden. Daarna moet u alleen de tegels inwassen en overtollig mortel verwijderen.
Wanneer de tegellijm volledig is uitgehard, kunt u beginnen het voegen. Als eerst moeten de keggen verwijderd worden. Daarna moet u de clips afkorten door deze horizontaal te slaan met een rubberen hamer. Maak daarna het voegmiddel aan door middel van de handleiding.
Verwijder stof en/of vuil van het oppervlak en zorg ervoor dat alle voegranden zijn uitgezogen met een stofzuiger. Breng het voegmiddel gelijkmatig aan op de voegranden met een rubberen schuurbord. Zorg ervoor dat de voegranden volledig zijn bedekt en u niet anders ziet dan het voegmiddel.
Daarna is het tijd om het voegmiddel te laten uitharden. Hierna moet u met een vochtige inwasbord of tegelspons de resterende sporen van het voegmiddel schoonmaken. Zorg ervoor dat de voeg volledig droog is voordat u enig watercontact toestaat.
Stap 6: Afwerken en controleren
Controleer als laatst of alle tegels stevig en gelijk staan. Daarna kunt u eventueel de tegels impregneren zodat ze langer mooi blijven. Kit als laatst alle randen zorgvuldig af en maak de oppervlakken grondig schoon.
Werk de randen van de ruimte met een geschikte kit af. Gebruik hiervoor een kit met dezelfde kleur als de voeg of de tegel. U kunt een siliconen afstrijkrubber gebruiken om de kit mooi af te werken. Met deze stap is het tegelzetproces volledig afgerond. Wij adviseren de ruimte 24 uur niet te gebruiken, zodat de voeg en kit zichzelf thuis kunnen voelen.
Maak gebruik van een tegel leveling systeem
Om ervoor te zorgen dat het oppervlak volledig recht staat, kunt u gebruik maken van leveling clips. Dit systeem bestaat uit clips die u tussen de voegranden plaatst. Daarna plaatst u hier keggen in die u met een speciale tang strak trekt. Hiermee trekken de tegels zich naar elkaar toe en voorkomt u hoogteverschillen.