Aan de hand van een verpleegplan begeleidt de verpleegkundige de patiënt begeleid en voert de verpleegkundige geplande interventies uit. Verpleegkundigen geven psychoeducatie over depressie. Het gaat om uitleg over de stoornis, diagnostiek, behandeling en aanpak bij veel voorkomende symptomen. Hiervoor zijn twee standaardcursussen beschikbaar ontwikkeld door het AMC/De Meren. Ook leveren verpleegkundigen in de ambulante en klinische setting een bijdrage aan behandelingen vanuit interpersoonlijke psychotherapie (IPT) of cognitieve gedragstherapie (CGT).
Doel en context van psycho-educatie en therapeutische interventies
In de ambulante praktijk voeren sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen CGT en interpersoonlijke psychotherapie (IPT) zelf uit. In de klinische praktijk zijn verpleegkundigen als co-therapeut actief met CGT. In beide gevallen gaat het om specialistisch verpleegkundig handelen dat niet verwacht kan worden van basisverpleegkundigen. Cognitieve gedragstherapie (CGT) kan als samenhangend geheel worden toegepast of in delen worden aangeboden. Gedragstherapeutische en cognitieve interventies komen gedurende de begeleiding van de patiënt naast elkaar voor.
observatie, signalen en gerichte respons
De verpleegkundige observeert stemmings- of gevoelswisselingen (bijvoorbeeld zichtbaar huilen of een sombere gezichtsuitdrukking), hoort uitspraken die wijzen op negatieve gedachten (bijvoorbeeld „alles mislukt bij mij”) of ziet een vorm van problematisch gedrag (bijvoorbeeld de patiënt trekt zich terug). De verpleegkundige reageert met gedragsmatige interventies als activeren, geeft psychoeducatie over het belang bij uitbreiden van activiteiten en benoemt de rol van cognities.
Standaardisatie en uniformiteit van verpleegkundig handelen
Er is een ontwikkeling gaande om steeds meer te werken met zorgprogramma’s waarbinnen het verpleegkundig handelen meer uniform is vastgelegd. Dit vergroot de mate van vergelijkbaarheid: er wordt methodisch gewerkt vanuit een bepaald denkkader (bijvoorbeeld de cognitieve gedragstherapie).
Verpleegkundige benadering bij depressie: literatuur en praktijk
Barder, L., Slimmer, L., & LeSage, J. (1994). Depression and issues of control among elderly people in health care settings. Beer, M. de, & Lange, J. de. (1993). Depressies bij ouderen. Blanchard, M.R., Waterreus, A., & Mann, A.H. (1995). The effect of primary care nurse intervention upon people screened as depressed. Boult, C., Boult, L.B., Morihita, L., et al. (2001). A randomised clinical trial of outpatient geriatric evaluation and management. Bright, J. I., Baker, K. D., & Neimeyer, R. A. (1999). Professional and paraprofessional group treatments for depression: a comparison of cognitive-behavioral and mutual support interventions.
De multidisciplinaire richtlijn Depressie (2013) en de actuele modules geven uitgangsvragen en aanbevelingen weer, gebaseerd op de EBRO-methodiek en GRADE-systeem. De werkgroep bestond uit psychiaters, psychologen, verpleegkundig specialisten, een huisarts en ervaringsdeskundigen. De ontwikkeling omvatte systematisch literatuuronderzoek, evaluatie en overleg met het Trimbos-instituut en relevante beroepsverenigingen. De GRADE-methodiek bepaalt de mate van bewijskracht en de sterkte van aanbevelingen; sterke aanbevelingen gelden voor alle patiënten met Y, zwakke afhankelijk van voorkeuren en context.
Neurologie en revalidatie: van CVA naar neurorevalidatie
Adrz heeft aandacht voor goede behandeling voor mensen met een cerebrovasculair accident (CVA). Cerebro Vasculair Accident (CVA) is de medische term voor een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen. Een CVA wordt in het dagelijks taalgebruik ook wel een beroerte genoemd. Een CVA is een ingrijpende gebeurtenis die grote gevolgen kan hebben. Het doel van neurorevalidatie is de patiënt weer zo zelfstandig mogelijk te laten functioneren, met een optimaal gebruik van de aangedane (verlamde) lichaamszijde. De behandeling is gericht op de activiteiten van het dagelijkse leven, zoals wassen, aan- en uitkleden, eten en toiletbezoek.
De kamer van de patiënt is ingericht zodat zoveel mogelijk prikkels en activiteiten aan de aangedane zijde worden aangeboden. De patiënt verblijft minimaal 24 uur op de Stroke Care Unit. Alle teamleden werken volgens de behandelwijze van de neurorevalidatie en overleggen regelmatig met het hele team over de behandeling. Dit leidt tot optimale samenwerking en bevordert het herstelproces.
Praktijkherkenning en follow-up na ontslag
Vóór de ziekenhuisfase is afgerond, wordt met het behandelteam, in overleg met de patiënt en familie, gesproken over de vervolgbehandeling. Dit kan, afhankelijk van de toestand van de patiënt thuis, in een revalidatiecentrum of een verpleeghuis gebeuren. Deze folder is niet bedoeld als vervanging van de mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. In deze folder kunt u alles nog eens rustig nalezen.
Wat helpt bij het herstel van een beroerte? - Vraag het aan de zenuwartsen
Therapeutische zorg: non-farmacologische interventies en leefomgeving
Therapeutic touch wordt vooral ingezet als eenvoudige non-farmacologische interventie om comfort en welzijn te bevorderen. Het is oorspronkelijk ontwikkeld door en voor verpleegkundigen en is opgenomen in verpleegkundige classificatiesystemen als NANDA, NIC en NOC. TT wordt toegepast bij onrust, pijn, angst, stress en slaapproblemen in diverse zorgsituaties en is onderdeel van de palliatieve zorg en dementie-gerelateerde zorg.
Liquorlekkage en spontane liquorhypotensiesyndroom: oorzaken, symptomen en behandeling
Spontaan liquorhypotensiesyndroom is een zeldzame maar beperkende aandoening door lekkage van liquor in de wervelkolom. Symptomen zijn onder andere heftige hoofdpijn die erger wordt bij zitten of staan en afneemt bij liggen, tinnitus, gehoorstoornissen, misselijkheid, duizeligheid, nekpijn en gevoeligheid voor fel licht of luid geluid. Een MRI kan tekenen van lage druk in het hoofd tonen; dynamische subtractie myelografie kan nodig zijn om de exacte locatie van het lek aan te tonen. De behandeling start vaak met een bloodpatch, waarbij eigen bloed wordt geïnjecteerd in de rug om druk op te bouwen en lekkage te stoppen. Afhankelijk van het lektype kan embolisatie of een neurochirurgische ingreep nodig zijn. De keuze voor behandeling hangt af van type lek, duur van klachten en onderzoeksbevindingen. Herstel kan weken tot maanden duren, en sommige patiënten houden blijvende klachten over.
Praktische zorg en organisatie rondom CVA-patiënten
In verband met CVA is een familielid of goede bekende van u opgenomen op de Stroke Care Unit van Maasziekenhuis Pantein, waar neurorevalidatie de kern vormt van de behandeling. De revalidatie omvat samenwerking tussen artsen, ergotherapeuten en andere zorgverleners en is gericht op het terugwinnen van zelfstandigheid in dagelijkse activiteiten. De kamer en de zorgomgeving worden zodanig ingericht dat de aangedane zijde wordt gestimuleerd en geactiveerd. Na de acute fase volgt doorgaans een overgang naar de verpleegafdeling en mogelijk revalidatiecentrum of verpleeghuis voor vervolgfase van de behandeling. Deze benadering is inmiddels breed toegepast in zorgcentra en revalidatiecentra in de regio.
Praktische samenvatting van zorgsporen
Alle teamleden werken volgens de behandelwijze van de neurorevalidatie en hebben regelmatige teamoverleggen om de behandeling van de patiënten te optimaliseren. Er bestaat een mogelijkheid om tijdens de verzorging of behandeling mee te kijken. Voorafgaand aan afronding van de ziekenhuisfase wordt samen met patiënt en familie de vervolgbehandeling besproken. De folder biedt aanvullende informatie ter ondersteuning van mondelinge informatie.
Kernpunten en richtlijncontext
Deze tekst integreert psycho-educatie bij depressie, CGT/IPT, en neurorevalidatie na CVA met een overzicht van evidence-based richtlijnen en methodieken (EBRO, GRADE). Het benadrukt het belang van uniforme zorgprogramma’s, interdisciplinaire samenwerking en patientgerichte afstemming van behandeling en vervolgzorg.
| Onderwerp | Interventies | Doel |
|---|---|---|
| Depressie bij ouderen | CGT, IPT, psycho-educatie | Behandeling en zelfmanagement |
| CVA en neurorevalidatie | Neurorevalidatie, ergotherapie, Stroke Care Unit | Herstel van onafhankelijkheid |
| Liquorpodukte lekkage | MRI, dynamic subtractie myelografie, bloodpatch, embolisatie | Stoppen van lekkage, herstel |
Behandelingskeuzes hangen af van het type lek, duur van klachten en onderzoeksbevindingen, en vereisen multidisciplinaire afstemming met familie en patiënt. De GRADE-methodiek bepaalt de sterkte van aanbevelingen, en er wordt onderscheid gemaakt tussen sterke en zwakke aanbevelingen afhankelijk van bewijskracht en patiëntvoorkeuren.
tags: #liquor #lekkage #verpleegkundige #handelingen