Praktijkvoorbeeld van Ons Dak brengt cruciaal belang van bouwschil opnieuw onder aandacht. Vlaams minister voor Energie Lydia Peeters stak vandaag in Limburg de handen uit de mouwen om de 100.000ste woning in Vlaanderen van spouwmuurisolatie te voorzien. De aandacht die de minister aan het na-isoleren van bestaande woningen schonk, is volgens de Confederatie Bouw Limburg en de Vlaamse Confederatie Bouw broodnodig. Het aantal uitbetaalde energiepremies voor isolatiewerken daalt, met hier en daar een uitzondering, jaar na jaar. Maar een isolatiemaatregel, zoals na-isolatie, loont.
In het project van de sociale huisvestingsmaatschappij Ons Dak blijkt dat na-isolatie voor elke gezin een energiekostenbesparing van 150 euro per jaar zal opleveren. Naast de subsidiëring is er ook nood aan sensibilisering, zoals met het na-isolatieproject van Ons Dak. Het aantal uitbetaalde premies voor isolatiewerken is de laatste jaren sterk gedaald. In het algemeen daalde het totaal aantal individuele premies in vergelijking met het topjaar 2015 met 42%. Meer in het bijzonder daalde het aantal premies met 70% voor spouwmuurisolatie en met 52% voor dakisolatie. Tegelijk legt de overheid nu meer de focus op totaalrenovaties. Maar de belangstelling voor de totaalrenovatiebonus en de burenpremie blijft beperkt.
Waarom na-isolatie en wat levert het op?
Het project dat minister Lydia Peeters vanmorgen in de media promootte, toont duidelijk het positieve effect van spouwmuurisolatie aan. Zoals de huisvestingsmaatschappij Ons Dak vermeldt, koelen de muren daardoor minder snel af, leidt na-isolatie tot een onmiddellijke en voelbare comfortverbetering en een besparing van 20 tot 25% op de stookkosten. Het is juist met dergelijke projecten dat de voordelen van na-isolatie best worden geïllustreerd. Isolatie moet men niet alleen laten uitvoeren omwille van de premies. Het is belangrijk ook uit te kijken naar de kwaliteitsgaranties. Met name bij de uitvoering van na-isolatie is de kwaliteit gewaarborgd. De vakman moet immers een verklaring uitreiken dat hij werkt conform de eisen van de technische specificatie STS 71.1. Momenteel werken in Vlaanderen een 70-tal aannemers volgens die technische specificatie, waaronder het bedrijf Eltherm dat de na-isolatie voor Ons Dak uitvoerde. De lijst staat op www.energiesparen.be. Er is dus wel degelijk een voldoende grote kwalitatieve uitvoeringscapaciteit voorhanden.
Praktijkvoorbeelden en terugverdieneffect
Om het publiek verder te overtuigen is nog meer aandacht nodig voor praktijkvoorbeelden waarbij de terugverdieneffecten concreet tot uiting komen. Een project zoals dat van Ons Dak speelt hier goed op in. De gebouwensector is verantwoordelijk voor 40% van de CO2-uitstoot. Om die uitstoot te reduceren is vooral de renovatie van het bestaande woningpatrimonium cruciaal. Vandaag schommelt het aantal renovatievergunningen rond 16.000 per jaar terwijl we naar 70.000 renovatievergunningen per jaar zouden moeten evolueren. De klimaatdoelstellingen kunnen enkel gerealiseerd worden via de twee miljoen Vlaamse gezinnen. Het is belangrijk dat zij voldoende vertrouwen hebben in de meerwaarde van hun investeringsinspanningen. Overtuigende voorbeeldprojecten, zoals van Ons Dak, zijn daarbij belangrijk.
Campagne Huurhuis isoleren? Fluitje van een cent
Ook rond het nut van totaalrenovaties zouden er meer dergelijke illustratieve voorbeeldprojecten beschikbaar moeten komen, samen met extra financiële ondersteuning, onder meer in de vorm van forsere verminderingen van registratie- en schenkingrechten bij een renovatie en van een substantiële energiebonus voor wie een (sowieso energiezuinige) nieuwe woning laat bouwen of een ingrijpende energetische renovatie laat uitvoeren. Vlaams minister van Energie Lydia Peeters lanceerde in Hasselt ‘Huurhuis isoleren? Fluitje van een cent’; een campagne rond de huur- en isolatiepremie, en dit samen met het Vlaams Energieagentschap en distributienetbeheerder Fluvius. Die premie werd enkele jaren geleden in het leven geroepen om de slechte kwaliteit en energie-efficiëntie van huurwoningen op te krikken. Lydia Peeters: “We merken nu dat deze extra hoge premie niet voldoende bekend is bij de doelgroep. Deze campagne is er dan ook volledig op gericht om zowel huurders als verhuurders beter te bereiken en hen te informeren over het nut van de huur- en isolatiepremie.”
Drie investeringen en premiebedragen
Drie investeringen kun je belonen met een huur- en isolatiepremie: dakisolatie, hoogrendendsbeglazing en na-isolatie van een bestaande spouwmuur. Maximaal bedraagt de premie 20 euro per vierkante meter dak- of zoldervloerisolatie, 85 euro per vierkante meter hoogrendementsglas en 12 euro per vierkante meter spouwmuurisolatie. Daarnaast worden huurders en verhuurders ook maximaal ontzorgd door een projectbegeleider, om hen zo een stevig duwtje in de rug te geven. Deze projectbegeleider stelt zelf een aannemer aan en vraagt ook de premie aan bij de distributienetbeheerder. Huurders en verhuurders hoeven dus niks te doen.
Voorwaarden en doelgroepen
Er zijn twee voorwaarden om in aanmerking te komen voor een huur- en isolatiepremie: ofwel gaat het om een private huurwoning met een huurprijs van maximum 521,69 euro of 571,69 euro in de centrumsteden, ofwel behoort de kwetsbare huurder tot een specifieke categorie (onder meer beschermde afnemers, huishoudens met een budgetmeter, prioritaire doelgroepen bij de energieleningen, huurders bij een sociaal verhuurkantoor, lokaal bestuur of OCMW).
Cijfers tonen aan dat de huur- en isolatiepremie te weinig bekend is bij de doelgroep. In 2017 werden 783 premies uitgekeerd, in 2018 steeg het aantal premies tot 825, goed voor ruim 1 miljoen euro. Tijdens het eerste kwartaal van dit jaar waren er 210 dossiers. Deze cijfers onderstrepen de nood aan meer bekendmaking en begeleiding.
Campagne en regionaliteit
Limburg scoort het best: Limburg werd gekozen voor de lanceringscampagne en levert regelmatig hoge energiebesparingen op. Limburgse gemeenten hebben een Burgemeesterconvenant afgesloten en scoren relatief goed op spouwmuurisolatie en E-peil. De campagne “Huurhuis isoleren? Fluitje van een cent” moet de bekendheid van de bestaande premie verhogen en zowel huurders als verhuurders beter bereiken.
Concreet: premies en terugverdieneffecten
De Vlaamse overheid kent premies toe aan wie het dak, de muren of de vloer van z’n woning isoleert, hoogrendementsbeglazing plaatst of een zonneboiler, warmtepomp of warmtepompboiler installeert. Er is ook een totaalrenovatiebonus voor wie minstens drie investeringen uitvoert in een periode van vijf jaar. De premies worden via de netbeheerder Fluvius uitgekeerd.
Een voorbeeld: een dak van 100 m² laten isoleren door een aannemer kost ongeveer 3.000 euro. Naast een premie van 400 euro levert dit een jaarlijks besparing op de energiefactuur van circa 500 euro op. Na 5 jaar is de investering terugverdiend. Een ander voorbeeld is na-isoleren van een spouwmuur van 120 m² met een kostenraming van 2.300 euro, premie van 600 euro en jaarlijkse besparing van 300 euro; terugverdienen gebeurt na iets meer dan 5 jaar.
In kaart gebracht: De premie- en begeleidingstrajecten maken het realistisch om energiebesparende maatregelen te nemen. De projectpromotor regelt afspraken, begeleiding en aanstelling van aannemers, met bescherming van gegevens en een directe relatie met Fluvius voor premieaanvragen.
"Campagnefilm Waterwinners" (Ferm) - Animatievideo van Stormbrein
Belangrijke cijfers en samenvatting
In 2017 werden 783 huur- en isolatiepremies uitgekeerd, in 2018 825 premies; eerste kwartaal van 2019 telt 210 dossiers. Onthouden: de premiebedragen voor dak- en zoldervloerisolatie zijn 20 euro per m², voor hoogrendementsglas 85 euro per m² en voor spouwmuurisolatie 12 euro per m². Private huurmarkt vertegenwoordigt circa 19% van het patrimonium (ongeveer 550.000 woningen). De campagne richt zich specifiek op huurders en verhuurders om bewustwording en participatie te verhogen.
De bouw- en energietransitie blijven sterk afhankelijk van renovatie van bestaand patrimonium en het stimuleren van energiebesparing bij huishoudens. Praktijkvoorbeelden zoals Ons Dak blijven cruciaal om de boodschap concreet te houden en de terugverdieneffecten tastbaar te maken.