Wilt u een schuur, tuinhuis, carport of ander bijgebouw (laten) bouwen? Deze bouwactiviteiten vallen onder de categorie ‘bijbehorende bouwwerken’. Mogelijk heeft u een vergunning nodig, maar ook bij vergunningvrij bouwen moet u zich aan bepaalde regels houden.
Wat is een bijbehorend bouwwerk?
De term ‘bijbehorend bouwwerk’ is een verzamelnaam voor uitbreidingen van een hoofdgebouw en bouwwerken met een dak die bij het hoofdgebouw horen. Met het hoofdgebouw wordt voor bouwplannen bij u thuis uw woning bedoeld.
Heeft u een vergunning nodig?
U kunt direct controleren of u een vergunning nodig heeft voor uw bijgebouw via de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Om de check volledig in te vullen, heeft u wel enkele gegevens nodig.
Bij uw bouwplannen moet u rekening houden met twee zaken: het technische deel en het ruimtelijke deel van de bouw.
Het technische deel
Voor het technische deel wordt gekeken naar de regels voor de technische bouwkwaliteit uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Met een verblijfsgebied wordt een gebied voor het verblijven van personen bedoeld, zoals een woonkamer, slaapkamer en keuken. Dit mag op de tweede bouwlaag niet vergunningvrij.
Als uw bouwplan niet aan alle bovenstaande voorwaarden voldoet, heeft u een vergunning nodig voor het technische deel. U kunt dit controleren door in het Omgevingsloket een vergunningcheck te doen.
Het ruimtelijke deel
Voor het ruimtelijke deel wordt gekeken of uw bouwwerk in het Omgevingsplan van uw gemeente past. Hierbij wordt gelet op de bouwhoogte, de plaats en het uiterlijk van uw bouwwerk.
Vergunningvrij bouwen van een schuur
Het vergunningvrij bouwen van een schuur, tuinhuis of ander bijgebouw is alleen mogelijk op uw achtererf. Voor bouwen op het voorerf is altijd een vergunning nodig. Bij hoekwoningen geldt dit ook voor het zijerf.
Bij een tussenwoning is het achtererf eigenlijk altijd uw achtertuin. Woont u in een hoekhuis, dan is de gehele tuin (gerekend vanaf 1 meter achter de voorgevel) achtererfgebied.
Heeft u een hoekhuis en grenst de tuin aan openbaar toegankelijk gebied? Staat uw woonsituatie hier niet tussen? Raadpleeg dan de specifieke regels.
Maximale bebouwing
U mag uw achtererf niet helemaal volbouwen. Om te bepalen hoeveel u mag bebouwen, moet u eerst uw bebouwingsgebied berekenen. Zoek uit hoe groot het huis was toen het voor het eerst gebouwd werd. Tel aan- en uitbouwen bij het hoofdgebouw op. Kijk welke delen later aan het huis zijn gebouwd, zoals een aanbouw of uitbouw.
Bepaal wat uw achtererfgebied is. Dit is het deel van uw tuin of erf direct achter het huis. Bereken het bebouwingsgebied door de oppervlakte van het achtererfgebied en de grond onder alle latere aan- en uitbouwen bij elkaar op te tellen. Met dit bebouwingsgebied kunt u berekenen hoeveel u mag bijbouwen.
Hoogte van de schuur
Hoe hoog u mag bouwen, hangt af van hoe ver uw bouwwerk van uw woning staat.
- Bouwt u binnen 4 meter van uw woning? Dan mag er niet hoger dan 30 centimeter boven de vloer van de eerste bouwlaag worden gebouwd.
- Komt uw bouwwerk 4 meter of verder van uw woning te staan? Dan mag u altijd 3 meter hoog bouwen.
Wilt u hoger bouwen dan 3 meter, dan gelden er specifieke regels voor het dak. De dakvoet (laagste punt van het schuine dak) mag hierbij niet hoger zijn dan 3 meter. De hellingshoek van de dakvlakken mag niet meer zijn dan 55 graden.
De maximale hoogte van de daknok kan berekend worden met de formule: (afstand daknok tot de perceelsgrens [m] x 0,47) + 3. Bij een afstand van 2 meter tot de perceelsgrens mag er dus maximaal 4,41 meter hoog gebouwd worden.
Gebruik van de schuur
Een bijgebouw binnen een afstand van 4 meter van uw woning moet in het gebruik gelijk of ondergeschikt zijn aan uw woning. Bij normaal gebruik van uw tuinhuis of schuur is het gebruik ondergeschikt aan uw woning.
Gemeentelijke regels
Gemeenten kunnen zelf beslissen de landelijke regels voor de bouw van een schuur, tuinhuis of ander bijgebouw aan te passen. Per gemeente of locatie kunnen de regels dus verschillen. Het is daarom altijd raadzaam om de specifieke regels van uw gemeente te controleren.
Een bijbehorend bouwwerk mag alleen op de grond worden gebouwd. Er mag niet vergunningvrij bovenop bijbehorende bouwwerken worden gebouwd, zoals een balkon of dakterras.
Uiterlijk van bouwwerken
In de Omgevingswet leggen gemeenten ook vast waar het uiterlijk van bouwwerken aan moet voldoen. Als u vergunningvrij mag bouwen, hoeft uw bouwwerk hier in principe niet aan te voldoen. Wel geldt er een zogenaamde ‘excessenregeling’.
Melding en communicatie
Hoewel u in veel gevallen geen vergunning nodig heeft, is er vaak wel een meldingsplicht. Dit betekent dat u de gemeente moet informeren over uw bouwplannen.
Het is altijd verstandig om met uw buren te overleggen. Licht ze in over uw plannen en blijf in goed gesprek met elkaar.
Stappenplan voor vergunningsvrij bouwen
- Controleer de lokale regelgeving: Gemeenten kunnen eigen aanvullende regels hebben.
- Melding bij de gemeente: Dien uw plannen in bij de gemeente. Dit kan vaak eenvoudig online.
- Wacht op goedkeuring: De gemeente heeft meestal een korte termijn om uw melding te beoordelen.
- Start bouw: Na goedkeuring kunt u beginnen met de bouw.
De gemeente kan, ook bij vergunningsvrij bouwen, een controle uitvoeren om te bevestigen dat de bouw aan de regels voldoet. Dit kan vooral gebeuren als de schuur grenst aan een openbaar toegankelijk gebied, waar strikte esthetische en veiligheidsnormen gelden.
Ontwerp en materialen
Bij het plannen van een vergunningsvrije schuuruitbreiding is het ontwerp een cruciale factor. Denk goed na over de functie van de ruimte: wordt het een opslagruimte, hobbyruimte of misschien een werkplek? Elk van deze toepassingen vereist andere voorzieningen, zoals ventilatie, elektriciteit of isolatie.
Om kosten te besparen zonder in te boeten op kwaliteit, kunt u gebruik maken van standaard materialen en bouwmethoden. Overweeg om zelf wat voorbereidend werk te doen, zoals het voorbereiden van de fundering, om arbeidskosten te verminderen.
Duurzaamheid
Duurzaamheid wordt steeds belangrijker in de bouwsector. Kies waar mogelijk voor duurzame materialen en energie-efficiënte oplossingen, zoals isolatie, dubbel glas en zonnepanelen. Deze keuzes kunnen de initiële kosten iets verhogen, maar leveren op de lange termijn besparingen op en dragen bij aan een lagere milieubelasting.
Professionele hulp
Hoewel het verleidelijk kan zijn om kosten te besparen door zelf de bouw te doen, is het inschakelen van een professional vaak de veiligste en meest efficiënte optie. Een ervaren aannemer kan u helpen bij het naleven van alle regels en voorschriften, en kan advies geven over de beste materialen en ontwerpen voor uw situatie.
Een schuur bouwen zonder vergunning biedt veel voordelen, maar het blijft belangrijk om rekening te houden met de regels en afmetingen. Door vooraf goed te plannen, voorkomt u verrassingen en geniet u sneller van uw nieuwe opslagruimte of werkplek.
Veelgestelde vragen
Hoe groot mag je een schuur bouwen zonder vergunning?
Zonder vergunning mag een schuur maximaal dertig vierkante meter groot zijn en niet hoger dan drie meter. Controleer altijd de lokale wetgeving voor specifieke omstandigheden.
Wat mag je in je tuin zetten zonder vergunning?
Zolang u voldoet aan de vergunningsvrije criteria, zoals de maximale afmetingen en plaatsing, mag u onder andere een schuur, tuinhuisje, pergola of overkapping in uw tuin plaatsen zonder vergunning. Het object moet functioneel en passend zijn binnen de woonbestemming.
Hoe ver moet een schuur van de erfgrens staan?
Tenzij anders bepaald door lokale bouwvoorschriften, moet een schuur meestal 1 meter afstand van de erfgrens hebben. Dit voorkomt overlast van buren en zorgt voor voldoende ruimte tussen percelen. Als de erfgrens grenst aan openbaar toegankelijk gebied, dien je een afstand van 1 meter aan te houden. Een brandgang wordt niet beschouwd als een openbaar toegankelijk gebied; in dit geval hoef je de afstand dus niet aan te houden.
Mag ik mijn schuur bouwen tegen de erfgrens?
Het is toegestaan om een schuur tegen de erfgrens te bouwen, maar alleen als deze grens zich bevindt tussen jouw perceel en dat van een andere particulier of bedrijf. Als de erfgrens grenst aan openbaar toegankelijk gebied, dien je een afstand van 1 meter aan te houden.
Ramen in schuur op erfgrens
Wil je een raam plaatsen in je nieuwe schuur dat uitkijkt op het erf van je buren? Houd dan rekening met het burenrecht. Je kunt alleen (doorzichtige) vensters plaatsen in muren die minimaal 2 meter van de erfgrens afstaan. In muren die dichterbij staan, mag je vaste, ondoorzichtige vensters plaatsen. Draai- of klapramen zijn in dit geval dus niet toegestaan.
Wat als mijn schuur over de erfgrens staat?
Let tijdens het bouwen op dat de erfgrens niet overschreden wordt. Gebeurt dit wel? Dan staat je schuur gedeeltelijk op het erf van je buren. De buren kunnen dan eisen dat het deel van de schuur dat over de erfgrens staat wordt afgebroken. Meestal keurt de rechter zo’n eis af, omdat je als eigenaar van de schuur hierdoor te veel benadeeld wordt. Er wordt wel gekeken naar een vervangend alternatief.
Mag ik de schuur tegen de erfafscheiding aan bouwen?
Als je een schuur tegen de erfafscheiding aanbouwt, is het belangrijk om te weten of het om een gedeelde erfafscheiding gaat of niet. Staat de erfafscheiding precies op de erfgrens? Dan is er sprake van een gedeelde, of mandelige, scheidsmuur. In dit geval mag je de schuur gewoon tegen de scheidsmuur aan bouwen. Wil je de schuur tegen een scheidsmuur aanbouwen die volledig op jouw erf staat? Dat mag altijd. Als de scheidsmuur helemaal op het erf van je buren staat, is de muur hun eigendom. Het is dan niet toegestaan om tegen de muur aan te bouwen. Houd in dit geval gewoon de erfgrens aan.