De breedte van een vrije doorgang is de kortste afstand in horizontale richting tussen 2 bouwdelen. Gaat het om een deur? Dan wordt de vrije doorgang ter plaatse van de deur gemeten met de deur in geopende stand. De kleinste maat is de maatgevende breedte van de vrije doorgang ter plaatse van de deur. Deze vrije doorgang kunt u realiseren met een enkele of een dubbele deur.
De dubbele deur mag in zijn geheel worden aangemerkt als 'doorgang'. De breedtematen van de loopdeur (actieve deur) of de vaste deur (passieve deur) zijn dan niet van belang. De vrije hoogte houdt rekening met constructiedelen die af en toe voorkomen. Biedt een ruimte een bepaalde vrije hoogte, dan wil dit zeggen dat binnen deze ruimte geen bouwdelen voorkomen waarvan de verticale afstand tot de eronder gelegen vloer of het maaiveld kleiner is dan deze maat.
Een vluchtroute moet voldoende vrije breedte en vrije hoogte hebben zodat mensen in het gebouw bij brand een veilige plaats kunnen bereiken. Is de som van de vloeroppervlakten van de verblijfsgebieden groter dan 600 m²? Aan bed gebonden patiënten moeten snel met bed en toebehoren horizontaal naar een ander brandcompartiment kunnen worden gebracht. De toegangen moeten ruim genoeg zijn voor een standaard ziekenhuisbed met een lengte van 2,3 m, een breedte van 1,1 m en een hoogte van 1,2 m. Dat moet u zonder problemen kunnen voortbewegen door de ruimten waardoor een vluchtroute voert naar het andere brandcompartiment op dezelfde verdieping. Dit geldt voor nieuwbouw en bestaande bouw.

Op een vluchtroute in een wegtunnel langer dan 250 m moet de vrije breedte 1,2 m (bestaande bouw 0,7 m) en de vrije hoogte 2,1 m (bestaande bouw 1,9 m) zijn. Bij de vrije doorgang van een vluchtroute bij een woonfunctie voor particulier eigendom mag u uitgaan van het niveau van eisen voor bestaande bouw. Het Bbl geeft regels voor de vrije doorgang waaraan nieuwbouw moet voldoen zodat een bouwwerk voor alle soorten gebruikers, dus inclusief rolstoelgebruikers, voldoende bereikbare toegankelijke ruimten heeft. De vrije hoogte van de vrije doorgang moet minimaal 2,1 m zijn.
Heeft een ruimte waarvan de doorgang naar die ruimte moet voldoen aan de minimale afmetingen meer dan 1 toegang? Voor de ruimten die iemand vanaf de toegang van het gebouw moet passeren om de hiervoor opgesomde ruimten te bereiken, gelden dezelfde afmetingseisen. Ze moeten minimaal dezelfde vrije doorgang bieden als is voorgeschreven voor een toegang van deze ruimten. Dus: 0,85 m vrije breedte x de voorgeschreven vrije hoogte. Dit betekent dat in een gebouw ten minste 1 verkeersroute aanwezig moet zijn waarlangs de ruimte kan worden bereikt. Een doorgang hoeft niet te voldoen aan de voorgeschreven vrije breedte voor een verkeersroute. Een doorgang is namelijk geen onderdeel van de ruimte zelf.
Gaat het om een verkeersroute die in een toegankelijkheidssector ligt? Dan moet de vrije breedte ten minste 1,2 m zijn. Een rolstoelgebruiker moet kunnen keren. Direct achter een hoofdtoegang van een woongebouw. Voor iedere door het Bbl voorgeschreven toiletruimte geldt een vrije breedte van minimaal 0,85 m. Deze vrije doorgang geldt ook voor een doorgang op een route vanaf het aansluitende terrein naar deze voorgeschreven toiletruimte. Ook een doorgang van een voorgeschreven badruimte moet een vrije doorgang hebben met een breedte van minimaal 0,85 m (artikel 4.180 lid 1 Bbl onder c en d). Het Bbl stelt geen eisen aan de vrije doorgangen binnen de badruimte.
Loopt vanuit de woonfunctie over de buitenruimte een vluchtroute? Niet iedere terrasdeur, tuindeur of balkondeur hoeft de bovengenoemde vrije doorgangen te bieden. Hoe snel en veilig er bij brand uit een bouwwerk kan worden gevlucht, hangt vooral af van de doorstroomcapaciteit voor personen. Deze doorstroomcapaciteit wordt bepaald door bouwkundige eigenschappen maar daarnaast ook door de aanwezigheid en opstelling van inventaris.
Veel eigenaars vragen zich af of twee appartementen ook met een deur mogen worden verbonden. Zonder dat het notarieel als één appartement wordt samengevoegd. Technisch gezien is het niet zo moeilijk om een deur tussen twee woningen te plaatsen, maar er zijn regels. Hiervoor heb je een omgevingsvergunning nodig. Als je daar een deur gaat maken is dat een wijziging van een brandscheiding, daarvoor moet je bouwtoestemming hebben. Zodra je voor dat idee een Wabo-aanvraag doet, zal de gemeente vragen gaan stellen over het gebruik. Daarnaast: alleen die deur maken en alle andere voorzieningen in stand laten, wat heb je daar aan? Dat is nu net wat de eigenaar niet wil, die wil een groter huis.
Dubbele binnendeuren kunnen om verschillende redenen toegepast worden: om ruimtes af te scheiden of om een esthetisch statement te maken. Dubbele openslaande deuren worden vaak stompe deuren genoemd. Je kunt alle deurstijlen gebruiken zoals industriële, klassieke of landelijke deuren. Voor dubbele openslaande deuren gebruik je meestal stompe deuren. Daarnaast heb je mogelijk een nieuw kozijn nodig en toebehoren zoals kantschuifsystemen, aanslaglatten en slotgatstopper.
- Een dubbele deur biedt een ruimere doorgang dan een enkele deur en is handig bij veel passeren of grote objecten.
- De vrije doorgang geldt als de totale opening bij volledig geopend zijn deuren; de individuele vleugels hoeven niet elk 0,85 m te zijn.
- Bij brandveiligheid moet bij meer dan 37 personen op een uitgang ook de deur in vluchtrichting meedraaien.
- De deurkrukken hoeven geen extra breedte in te nemen bij het meten van de vrije breedte in de maximale openingshoek.
Dubbele binnendeuren worden veel ingezet in utiliteitsgebouwen en zorgomgevingen waar bredere doorgangen nodig zijn. In ziekenhuizen en zorginstellingen is er vaak vraag naar deuren die ruimte bieden voor bedden en rolstoelen, terwijl in scholen, musea en theaters ook brede entrees wenselijk zijn. Bij brand- en inbraakwering moeten dubbele deuren voldoen aan de relevante voorschriften; het geheel moet functioneren als brandafscheiding en bijdragen aan snelle ontruiming. Een deur mag in sommige gevallen glas bevatten onder voorwaarden en asymmetrische ontwerpen zijn vaak toegestaan. De breedte van de smallere vleugel moet minimaal de helft zijn van de andere vleugel wanneer beide vleugels voldoen aan de eisen.
Praktische voorbeelden uit de praktijk tonen aan dat dubbele deuren zowel brandveilig als esthetisch kunnen zijn. Erasmus MC, de Amstelcampus, UVA en het Rijksmuseum tonen diverse toepassingen waar dubbele brandwerende deuren zonder deurnaaldglazen voldoen aan de eisen. Als je overweegt dubbele deuren in je ontwerp op te nemen, houd dan rekening met certificering, brandveiligheid, en toegankelijkheid. Wij helpen je graag bij het kiezen van deuren die aan alle voorschriften voldoen.

Zelf dubbele deuren of openslaande deuren installeren: mijn persoonlijke geheim uitgelegd!
Belangrijke overwegingen bij twee appartementen en de regels
De vraag of twee appartementen met een deur verbonden mogen worden en of elk appartement vervolgens dezelfde voorzieningen behoudt, raakt aan de notaris- en belastingtechnische kant en aan brandveiligheid. Als een deur tussen twee woningen wordt geplaatst en beide woningen hun voorzieningen behouden, kan dit mogelijk leiden tot onttrekking van de woning uit het bestand. De gemeente stelt bij zo’n wijziging vragen over gebruik, brandveiligheid en bouwvergunningen. Een omgevingsvergunning en mogelijk Wabo-aanvraag zijn dan vereist.
Dubbele binnendeuren zijn niet alleen functioneel maar dragen ook bij aan een ruimtelijk beeld en isolatie. Ze kunnen brand-, inbraak- en geluidwering combineren en zijn geschikt voor utiliteitsgebouwen waar veel mensen tegelijk aanwezig zijn, zoals zorginstellingen, scholen en cultuurgebouwen. Het kiezen van de juiste combinatie vereist een duidelijke stijlkeuze per verdieping of functie en kennis van de geldende bouwbesluiten.
Samenvatting van toepasbare regels en tips
- Meet de vrije doorgang ter plaatse van deuren met de deur in geopende stand; de kleinste maat is maatgevend.
- Houd rekening met minimale vrije breedte en hoogte volgens Bouwbesluit en Bbl, vooral voor vluchtroutes en toegankelijkheid.
- Overweeg dubbele deuren om brede doorgangen te creëren; bekijk of twee deuren samen aan de totale vrije breedte voldoen.
- Let op brandveiligheid: draaideuren en vluchtroutes moeten voldoen aan regels rond aantal gebruikers en draaibewegingen.
- Bij samenvoegen van twee appartementen: check vergunningen, gebruik, en mogelijke fiscale- en juridische implicaties.