Afschot is het hoogteverschil tussen het begin en het einde van een leiding. Bij een riolering zorgt dit hoogteverschil ervoor dat afvalwater door zwaartekracht naar het hoofdriool stroomt. Een rioolbuis wordt daarom nooit volledig waterpas aangelegd.
Het antwoord is vrij eenvoudig. Vuil water in een loodrechte, horizontale waterpas gelegde buis loopt niet goed weg. Om die reden worden afvoerbuizen naar de riolering altijd op afschot, dat wil zeggen schuin naar beneden, aangelegd. Het is belangrijk om zowel een te groot als een te klein afschot te voorkomen.
Een te groot afschot zorgt ervoor dat het water te snel wegstroomt. Dan bestaat de kans dat er te veel zware bestanddelen in één keer worden meegenomen. Op die manier kan er bijvoorbeeld te veel ontlasting in de riolering terecht komen, met verstopping als gevolg. Ook bij een te klein afschot kan er makkelijk een verstopping ontstaan. Dat kan er namelijk toe leiden dat vuil en andere vaste bestanddelen niet voldoende worden meegenomen en het vuil in de leiding neerslaat.
Een goed afschot zorgt ervoor dat afvalwater met voldoende snelheid door de leiding stroomt. Hierdoor blijven vaste delen niet achter in de buis en wordt de kans op verstoppingen kleiner. Bij onvoldoende afschot kan water in de leiding blijven staan, waardoor vuil zich ophoopt.
Het minimale afschot voor de riolering per meter wordt berekend door het hoogteverschil aan te geven per meter afvoerbuis. Bij de riolering is dat minimaal 5 millimeter per meter buis, ofwel 0,5%. De NEN 3215 richtlijnen schrijven zo’n 0,5 tot 2 cm voor (0,5%-2%). Met een afschot voor de riolering van 10 mm per meter buis zit je altijd aan de veilige kant.
Het hangt af van het type voorziening hoeveel afschot voor de riolering je het beste kunt hanteren. In de keuken is het extra belangrijk dat zich geen vuil en vet ophoopt in de afvoerleiding. Daarom is een afschot van 20mm per meter afvoerbuis aan te raden. Bij de regenwaterafvoer speelt het probleem van verstopping een minder grote rol. In dat geval adviseren wij een afschot van 5 mm per meter. In de richtlijn NTR 3216 worden er aan beiden eisen gesteld.
Neem het voorbeeld van een toilet. Hierbij mag de totale lengte van de verzamelleiding inclusief de afvoerleidingen van het toilet zelf niet langer zijn dan 8 meter. Verder stelt de NTR 2316 richtlijn eisen aan het maximale aantal bochten. De regel luidt als volgt: de maximale richtingsverandering mag niet meer bedragen dan 135°. Veel mensen denken dat meer afschot automatisch beter is. Dat is niet het geval. Bij een te steile leiding stroomt het water sneller weg dan de vaste bestanddelen. Hierdoor blijven vuil en afval achter in de buis. Dit kan uiteindelijk eveneens verstoppingen veroorzaken.
Ook bij regenwaterafvoer is afschot belangrijk. De ondergrond speelt een belangrijke rol bij het behouden van het afschot. Een slecht verdichte bodem kan na verloop van tijd verzakken, waardoor het afschot verandert. Daarom worden rioolbuizen meestal gelegd op een stabiel zandbed. Afschot is essentieel voor een goed functionerende riolering. Met de juiste helling stroomt afvalwater efficiënt weg en voorkom je verstoppingen en stankproblemen.
Een veelgemaakte fout is het volledig waterpas leggen van rioolbuizen. Hierdoor blijft water in de leiding staan. Ook wordt soms onvoldoende rekening gehouden met toekomstige verzakkingen of wordt het afschot alleen aan het begin van het traject gecontroleerd. Daarnaast wordt regelmatig gedacht dat meer afschot beter is, terwijl een te steile leiding juist nieuwe problemen kan veroorzaken. Zoals we hebben uitgelegd, is het belangrijk om te kiezen voor een afschot in de riolering.
Behalve het aanleggen van het juiste afschot is het bijvoorbeeld ook belangrijk de juiste diameter van de buizen te bepalen. HomeProblemenwijzerOnvoldoende afschot rioleringLijkt je afvoer te borrelen of loopt het water niet goed weg? Het kan zijn dat de helling van je riolering niet goed is. Lees hier wat je kunt doen.
ProblemenVerstopping van het rioolOver dit probleemMoeilijkheidsgraadGemiddeldHet probleem in beeldOnvoldoende afschot in de riolering ontstaat wanneer afvalwater niet de juiste richting op stroomt en terug in het systeem wordt geduwd. Dit kan leiden tot afzetting aan de binnenwanden van de leidingen, vooral bij vetrijk afvalwater dat niet snel genoeg doorstroomt. De afzetting vormt zich tegen de koude wanden van de leidingen, wat op termijn verstoppingen en andere problemen kan veroorzaken. De oplossing Het afschot (de helling) van de rioleringsbuizen moet worden hersteld. Hang de riolering opnieuw af zodat het water effectief richting de hoofdriolering stroomt. Het afschot moet enkele millimeters per strekkende meter rioolbuis zijn. Spoel de riolering regelmatig door met warm water. Dit helpt bij het oplossen van vervuiling in de rioleringsbuizen.
De oorzaak van lekkage snel opgespoord. Spoedklusservice Direct geholpen bij spoed of calamiteit. 24/7 bereikbaar. Klusservice Boek betrouwbare vakmensen voor diverse klussen.
Veelgestelde vragen Veelgestelde vragen over een rioollucht in huis. Bekijk ook Verouderde rioolleiding. Gescheurde rioolleiding. Een rioollucht in of rondom het huis? Het kan zijn dat je te maken hebt met een gescheurde rioolleiding. Lees hier wat de oorzaak kan zijn en wat je kunt doen. René Offringa, technisch adviseur Bouw & Installatie bij Wavin, beantwoordt veelgestelde vragen. Deze keer: Op welk afschot moet riolering gelegd worden?
Volgens NEN 3215 moet het afschot van liggende verzamelleidingen voor afvalwaterrrioleringen tussen 5 mm/m en 20 mm/m liggen. Een te groot afschot is niet gunstig, omdat daardoor te grote stroomsnelheden kunnen optreden. Een te klein afschot heeft mogelijk tot gevolg dat er vuil neerslaat in de leiding en er op de duur verstoppingen ontstaan. De kans op verstopping wordt nog groter als er veel bochten in de verzamelleiding zijn opgenomen. Daarom stelt NTR 3216 eisen aan de maximum lengte en het maximale aantal bochten. Bijvoorbeeld voor de afvoer van een toilet mag de totale lengte van de verzamelleiding incl. toestelleiding niet meer zijn dan 8 meter met een maximale richtingsverandering van 135° (dus niet meer dan 3 bochten 45°).
Riolering aanleggen In praktijk adviseer ik zo veel mogelijk een afschot van 10mm/m aan te houden. Dit is gemakkelijk te onthouden en te controleren en het geeft enige marge ten opzichte van het minimum-afschot. Bij liggende leidingen van keukens is het gebruikelijk deze een afschot van 20 mm/m te geven om zo veel mogelijk te voorkomen dat vet neerslaat op de binnenkant van de buis. Probeer daarbij elke richtingsverandering te vermijden. Ik zie helaas te veel ontwerpen met te veel bochten omdat de neiging bestaat rioleringen rechthoekig te tekenen (evenwijdig aan de muren van het gebouw) in plaats een rechte lijn aan te houden tussen afvoer en standleiding. Ontwerpen met 6 tot 8 bochten 45° zijn helaas geen zeldzaamheid.
Bij regenwaterleidingen is het afschot minder belangrijk voor verstoppingen, wel voor de capaciteit. Desondanks wordt een minimum afschot van 5 mm/m geadviseerd om plasvorming te voorkomen. Een afvoersysteem in een woning is op maat gemaakt. Als u de installatie gaat uitbreiden kunt u vaak niet volstaan met alleen maar aansluiten. Vaak wordt vergeten dat er voor het rioolsysteem ook beluchting nodig is. Beluchting en ontluchting van het rioolsysteem gaat meestal via een centrale standleiding in de woning. Indien u gaat aansluiten verder dan twee meter vanaf deze standleiding moet u denken aan extra beluchting. U loopt anders risico op problemen in uw rioolsysteem zoals borrelen en stank als gevolg van over- en onderdruk.
Kies de juiste diameter bij de juiste toepassing. Een te kleine diameter kan tot verstopping leiden maar ook een te grote diameter omdat er dan te weinig vulling is in de leiding om goed door te stromenen. Gebruik 40 mm voor uw wastafel en fontein, 50 mm voor uw douche, 75 mm voor uw bad en 90 mm of 110 mm voor uw toilet. Zorg ook dat afvoerbuizen altijd iets onder afschot liggen. Hanteer een afschot van ongeveer een halve centimeter per strekkende meter leiding. Teveel of te weinig afschot kan tot verstopping leiden. Als u een aansluiting maakt op een staande leiding (verticaal) altijd een T-stuk gebruiken. Bij voorkeur een stromings-T-stuk.
Wanneer u een riolering aanlegt, komt u onvermijdelijk de term 'afschot' tegen. Misschien vraagt u zich af: wat is een afschot en hoe leg ik een riolering met afschot aan? Dit blog is bedoeld om u hierin wegwijs te maken. We zullen het concept van afschot uitleggen en u stapsgewijs begeleiden bij het proces van het aanleggen van een riolering afschot.
Wat is een afschot? 'Afschot' is een term uit de wereld van de bouw en sanitair, die verwijst naar de helling of het niveauverschil dat nodig is om de waterstroom in een bepaalde richting te leiden. In de context van riolering betekent dit dat de liggende leidingen lichtjes moeten hellen, zodat het water van het ene punt naar het andere stroomt, meestal van uw huis naar de hoofdriolering. Bij een juist afschot weet je zeker dat water snel wegstroomt en via de afvoer in de riolering terechtkomt.
Het belang van een juiste afschot Een correct afschot is van cruciaal belang bij het aanleggen van een riolering. Met een te klein afschot kan het water niet efficiënt door de leidingen stromen en kan het leiden tot verstoppingen. In dit geval is er kans dat het vuil neerslaat, omdat het niet snel genoeg door de buis beweegt. Een te groot afschot kan echter ook problemen veroorzaken, omdat het water dan te snel stroomt en de vaste deeltjes achterblijven, wat ook tot verstoppingen kan leiden. Het berekenen van het afschot kan eenvoudig worden gedaan. Het wordt meestal uitgedrukt in millimeters per meter (mm/m). In Nederland adviseren we een minimum afschot van 16 mm/m voor leidingen met een diameter kleiner dan 125 mm.
Hoe meer bochten, hoe groter de kans op verstopping. De maximale richtingsverandering bedraagt 135°. Extra tip: probeer zo min mogelijk bochten te leggen in de riolering. Begin met een duidelijk plan van uw rioolsysteem. Graaf een geul waar de rioolbuis zal lopen. Leg de afvoerbuizen in de geul en zorg ervoor dat het afschot correct is. Nadat de buizen zijn gelegd en het afschot is gecontroleerd, kan de installatie worden voltooid. Sluit de leidingen aan op de rest van het rioleringssysteem en zorg ervoor dat alle verbindingen goed zijn afgedicht. U kunt nu gemakkelijk afvalwater afvoeren naar het riool.