Maximale hoogte dragende wanden kalkzandsteen: inzichten uit Calduran en vergelijkende milieuvormen

NIBE heeft onderzoek gedaan naar de duurzaamheid van de meest gebruikelijke niet-dragende wandsystemen in de woningbouw. De resultaten kunnen met een goede interpretatie ook voor dragende wanden gebruikt worden. Calduran kalkzandsteen kwam als gunstigste oplossing naar voren. Vooral het elementen wandsysteem van Calduran kalkzandsteen is de laatste decennia een succesvol bouwsysteem gebleken. Het wordt voor meer dan 50% van de dragende wanden in de woningbouw gebruikt.

Kalkzandsteen wordt gemaakt van een mengsel van zand (95%), kalk (5%) en water en wordt met hydraulische persen tot rechthoekige blokken geperst. Daarna worden deze met stoom verhard in grote autoclaven. Deze autoclaven staan met een ingenieus systeem met elkaar in verbinding waardoor het stoom efficiënt kan worden hergebruikt. Door de relatief lage temperaturen (circa 200 graden) is er maar een beperkte hoeveelheid energie nodig om de producten te verharden.

Omdat duurzaamheid een belangrijke doelstelling is in de nieuwe missie en visie van Calduran wordt op dit gebied het nodige gedaan. Al het productuitval en -afval wordt op de fabriek hergebruikt. productieproces, heeft kalkzandsteen al lange tijd de naam een milieuvriendelijk bouwmateriaal te zijn. Gezien de steeds belangrijkere discussie over duurzaamheid en milieuprestaties leek het goed om een vergelijking te laten maken met andere wandsystemen. Ter voorkoming van allerlei discussies is dit door het onafhankelijke bureau NIBE uit Baarn uitgevoerd. Het onderzoek bestaat uit een vergelijking van de meest gebruikelijke niet-dragende wandsystemen in de woningbouw. De resultaten kunnen met een goede interpretatie ook voor dragende wanden gebuikt worden.

In het onderzoek zijn diverse formaten en systemen besproken, waaronder de grote elementen en blokken die met kimconstructies werken, en de lijmblokken die snel en efficiёnt muren mogelijk maken. Elementen zijn verkrijgbaar in verschillende diktes met een hoogte van 538 mm of 648 mm. De lengte is altijd 997 mm. Ze wegen 100-360 kg per stuk. U kunt de elementen verwerken met een elementenstelmachine: efficiënt en Arbo vriendelijk. De verwerkingssnelheid is groot. Bovendien kunt u met kleine kraantjes werken, dat maakt de elementen geschikt voor bouwprojecten in binnensteden. Plaats tijdens de verwerking van de elementen kunststof doken in de dookgaten. We leveren de elementen als een compleet bouwsysteem. Eerst werken we de wanden uit naar wanduitslagen; inclusief benodigde dilataties. De passtukken zagen we in onze fabriek op maat. Dit voorkomt afval op de bouwplaats. Incidenteel komt de vraag of losse elementen geleverd kunnen worden zonder de gezaagde passtukken. Dit wordt om diverse redenen afgeraden.

Wat is kalkzandsteen en waarom is het zo populair?

Kalkzandsteen (voornamelijk uit kalk en zand) is een veelgebruikt bouwmateriaal omdat het een aantal duidelijke voordelen biedt. Het bestaat uit kalkzandstenen die vaak voor binnenspouwbladen en binnenwanden worden gebruikt, omdat ze ademend zijn en vochtdoorlatend terwijl ze niet aangetast worden door vocht. Het materiaal is vrij licht, robuust en biedt snelle bouwtijden door het grote formaat van sommige blokken en elementen.

De bouwstenen en blokken komen in verschillende afmetingen en categorieën. Blokken worden gelijmd en kunnen vellingranden hebben voor een strak uiterlijk, terwijl elementen grotere standaardformaten leveren die sneller een muur kunnen optrekken. De massieve wandlengte, de warmteaccumulatie en de geluidsisolatie zijn belangrijke factoren bij de toepassing in zowel dragende als niet-dragende wanden. Kalkzandsteen is onbrandbaar en heeft een gunstige warmtegeleiding, wat bij klimaatwanden een rol speelt.

Productieproces en milieuaspecten

Het productieproces bepaalt in belangrijke mate de ecologische voetafdruk. Kalkzandsteen wordt gemaakt door zand, kalk en water in een mal te brengen en vervolgens te verharden onder stoom; de lage verhardingstemperatuur (ongeveer 200 graden Celsius) vergt relatief weinig energie. De autoclaven zorgen voor hergebruik van stoom. Al het productuitval en -afval wordt op de fabriek hergebruikt. Kalkzandsteen wordt traditioneel gezien als milieuvriendelijk, mede door het gebruik van weinig energie per geproduceerde eenheid in vergelijking met andere materialen.

Het onafhankelijke NIBE-onderzoek voegt circulariteit en circulaire grondstoffen toe aan de milieuanalyses door bijvoorbeeld puin uit sloop op te nemen. De impact hiervan op milieukosten blijft positief maar beperkt. Milieukosten worden uitgedrukt in Euro/m2, zodat alle factoren in één getal samenkomen. Kalkzandsteen blijft daardoor een veelbesproken materiaal vanwege zijn milieuprofiel, combinaties met lijmtechnieken en de mogelijkheden voor zowel niet-dragende als dragende wanden bij verschillende toepassingen.

Dragende wanden: maximale hoogte en ontwerpregels

Een centrale vraag bij kalkzandsteen is of het mag en kan worden toegepast als dragende wand. De literatuur en praktijk wijzen uit dat dragende wanden op een gefundeerde en voldoende stijve ondergrond moeten staan. Het materiaal kent speciale aandachtspunten zoals dilatatievoegen bij uitzetting en krimp. De wandhoogte is bij dragende toepassingen afhankelijk van de wanddikte en de stabiliteit van aangrenzende constructies. Over het algemeen kunnen dragende wanden met kalkzandsteen een aanzienlijke hoogte bereiken mits de constructie correct is ontworpen en uitgevoerd door een constructeur.

Specifieke tabel- en kengetallen (zoals maximaal ontwerp voor verschillende diktes en verdiepingshoogten) worden in de productie- en installatiesystemen van Calduran vermeld. De calfdoelstelling is om wandlengtes te realiseren zonder belemmeringen door dilatatie en zonder gezaagde bovenlagen waar mogelijk. Voor de lange wanden met dilatatiezwalingen gelden aanvullende regels die de stabiliteit waarborgen, zoals de koppeling van dwarswanden en ankerloze spouwmuren. De mogelijkheden met Calduran Hoogbouwelementen tonen aan dat dragende wanden in hoogbouw met kalkzandsteen haalbaar zijn, met een wandhoogte tot meer dan 12 bouwlagen en een zeer vlak oppervlak na een dun pleisterwerk.

Uitvoering en toepassing in de bouw

Voor de lijm- en voegtechnieken wordt de fabrikant geïnformeerd over de juiste lijmmortel. Kalkzandsteen kunt u zowel lijmen als metselwerk toepassen, maar afhankelijk van het type kalkzandsteen kunnen lijm- of specievoegen nodig zijn. Dilatatievoegen en profielen (zoals veerankers en spiegelingen) zorgen voor verankering en uitzetting op correcte wijze. De kimconstructie (kimlagen en kimblokken) en de randverbindingen met profielen zijn essentieel bij wandopbouw tegen plafond of naast andere wanden. Het hanteren van veiligheid en ergonomie wordt ondersteund door de gebruikte elementen en lijmblokken, die zich kenmerken door hun hogere draagkracht en snelle verwerking.

Voor binnenwanden en binnenspouwbladen kan de keuze vallen op bloksystemen of elementensystemen afhankelijk van de gewenste snelheid en het budget. De lijmblokken lenen zich voor dunne lijmvoegen en een minimaal pleisterwerk, terwijl vellingblokken een esthetisch schoonmetselwerk mogelijk maken. Voor hoogbouw biedt Calduran speciale hoogbouwelementen met nog hogere druksterktes en massa om de gewenste onvoorwaardelijke constructieve stabiliteit te leveren. De combinatie van grootte, gewicht en prefab-verwerking maakt kalkzandsteen een aantrekkelijke keuze voor snelle oplevering en robuuste wanden.

Overzicht van belangrijkste kenmerken

• Kalkzandsteen bestaat uit zand, kalk en water; verharding gebeurt in autoclaven bij circa 200°C.
• Hoogwaardige wandoplossingen bestaan uit lijmblokken, vellingblokken en elementen met kimlagen.
• Elementenstellen en hijsgaten vergemakkelijken de snelle verwerking op binnenstedelijke bouwplaatsen.
• Voegen en dilatatievoegen zijn cruciaal voor spanning-controle in lange wanden.
• Druksterkteclassificaties variëren per type constructie, van CS12/CS16 tot CS36-CS44 voor hoogbouw.
• Kalkzandsteen is lichtgewicht, schone afwerking mogelijk en heeft uitstekende warmte- en geluiddempende eigenschappen.
• Milieuaspecten verschuiven richting minder energieverbruik tijdens productie en hergebruik van afvalmateriaal.

Hoe kalkzandsteen bevestigd/verlijmd wordt

De lijmvoeg dient volledig gevuld te zijn met lijm (vol en zat), zodat er geen onevenredige druk op de kalkzandsteen ontstaat. Gebruik van lijmmortel is vereist; indien geen lijmbak beschikbaar is, kunnen handmatige hulpmiddelen zoals een kitpistool gebruikt worden. Een kimlaag biedt een vlakke ondergrond en gemakkelijk te plaatsen muren; verankeringsprofielen zoals veerankers en wandankers worden toegepast aan muur- en plafondkanten om uitzetting en stabiliteit te waarborgen.

Korte vergelijking met andere bouwstenen

Kalkzandsteen onderscheidt zich door niet-bakken productie, hoge afwerkingsefficiëntie, uitstekende warmte-accumulatie en geluidsisolatie. In vergelijking met bakstenen biedt kalkzandsteen voordelen in snelheid, gewicht en in veel gevallen kosten. Natuursteenvarianten zijn duurder en zwaarder, terwijl gipsblok en betonsteen verschillende toepassing- en presteertaken hebben. Voor binnenwanden en binnenspouwbladen blijft kalkzandsteen door ademend vermogen en vochtregulering vaak de voorkeurskeuze.

Kwaliteiten en tekortkomingen samengevat

Voordelen:

• Snelle bouw met grote formaten; minder arbeid per vierkante meter muur.
• Ademend en vochtregulerend, met hoge massa die geluiden effectief dempt.
• Onbrandbaar en thermische warmteaccumulatie draagt bij aan comfort.
• Groot draagvermogen bij correct ontwerp en montage; mogelijk tot grote hoogtes bij hoogbouwelementen.

Nadelen:

• Niet geschikt in agressieve omgevingen of natte grootschalige toepassingen zonder juiste beschermingslagen.
• Zware componentsamenstelling vereist zorgvuldige engineering bij lange wanden.
• Te dikke muren kunnen leiden tot hogere koudebruggen als niet correct geïsoleerd.

Specifieke richtlijnen en codes

Coderingen zoals CS12, CS16, CS20, CS28, CS36 en CS44 geven de druksterkte aan; binnenwanden, dragende wanden en hoogbouwelementen hebben verschillende classificaties. De afmetingen van elementen, blokken en lijmblokformaten variëren, met laser-snij- of zaagdiensten voor passtukken. De standaardformaten en afmetingen zijn opgenomen in de productdocumentatie van leveranciers zoals Calduran en Silka/Xella, en de toelichting noemt de lichampletten en prefabricage. Voor dragende wanden blijven de sleutelpunten het funderende vlak, dilatatievoegen en ankerloze spouwmuren, met passende verankeringen en kim-onderdelen.

Tot slot is het essentieel om altijd de fabrikanteninstructies te volgen en tijdig constructieve advies in te winnen bij een constructeur wanneer dragende wanden met kalkzandsteen overwogen worden. De keuze tussen blokken, stenen of elementen hangt af van de gewenste snelheid, hoogte, belasting en milieu-eisen.

tags: #maximale #hoogte #kalkzandsteen