Wat velen niet weten is dat een HR-ketel zijn hoge(re) rendement pas haalt als het water dat terugkomt bij de ketel kouder is dan 58°C. Alleen dan kunnen de hete rookgassen goed afkoelen (condenseren) tegen het koele water. In veel huizen staat de cv-watertemperatuur nog ingesteld op 80°C. Onderweg zal het water in de radiatoren dan maximaal zo’n 10-20°C graden af koelen, waardoor het water dat weer terugkomt nog steeds 60-70°C is. Te hoog voor het beste rendement dus.
Bij een verbruik van 1500 m3 is dat tussen de 150 en 450 m3 gas. Door in de instellingen van de CV-ketel de watertemperatuur te verlagen daalt de algehele watertemperatuur in het systeem. Water komt dus ook kouder terug, wat ten goede komt aan het rendement. Als uw huis is nageïsoleerd en/of dubbel/hr glas heeft gekregen dan kan de temperatuur zonder problemen worden verlaagd naar 60°C.
Voordelen van lagere watertemperatuur en inzet van radiatorventilatoren
Met een Speedcomfort radiatorventilator verhoog je het warmte afgevend vermogen van een radiator. Daarnaast zorgt zo’n ventilator ervoor dat de warme lucht sneller en beter door de kamer wordt verspreid. Deze radiatorventilatoren plaats je aan de onderkant uit het zicht. In twee woningen waar we de Speedcomfort hebben tested is de watertemperatuur terug naar 50°, terwijl het nog steeds snel en comfortabel warm is. Qua geluidsniveau zijn ze bijna niet hoorbaar. Alleen als het helemaal stil is in huis hoor je een licht gezoem.
Hoe waterzijdig inregelen en balans zorgen voor comfort
In een goed gebalanceerd systeem wordt elke radiator even warm. Radiatoren dicht bij de ketel worden iets geknepen, zodat niet al het water meteen door de eerste radiator heen gaat, maar doorstroomt naar andere radiatoren. Zo wordt het hele huis gelijkmatig warm, en krijgt het opgewarmde water de tijd om weer in zoveel mogelijk radiatoren af te koelen. Hoe je dit doet staat hier beknopt beschreven. Nog beter is het als de gasketel helemaal niet hoeft te werken. Met een (hybride) warmtepomp naast de gasketel neemt deze de warmtevoorziening voor een groot deel over.
De warmte wordt dan middels een buitenunit uit de buitenlucht gehaald en in het CV systeem gestopt.
Waterschema’s en testpunten voor lage-temperatuurverwarming
Heb je net als veel huishoudens in Nederland zo’n ketel? Dan wil je vast weten hoe je die energiezuinig gebruikt. Veel cv-ketels zijn op een hogere temperatuur ingesteld dan nodig is. Zo zorgen ze ervoor dat je huis zelfs op de koudste dagen van het jaar nog lekker warm wordt. Dit hangt van verschillende zaken af: type ketel, werking van je thermostaat, soort verwarmingsinstallatie en isolatie van je huis. We adviseren dus om te testen of en in welke mate je de temperatuur van je cv-ketel kunt verlagen. De meeste huishoudens in Nederland hebben een HR-ketel (Hoog Rendement). Verlaag de temperatuur van het cv-water dan eens naar 60 graden (bron: Milieu Centraal). Want hoe lager de temperatuur is, hoe efficiënter de ketel werkt.
Tip 1: Weet je niet of je een HR-ketel hebt? Dit check je door onder de ketel te kijken. Tip 2: Laat je cv-ketel regelmatig onderhouden. Dan werkt deze beter (bron: Milieu Centraal). Controleer ook de waterdruk af en toe. Is deze te laag? Dan vul je de ketel gemakkelijk bij. Als je de temperatuur van je cv-ketel gaat verlagen, dan kun je deze in één keer op bijvoorbeeld 60 graden zetten. Maar misschien is de temperatuur dan te laag om je huis warm te krijgen. Om de optimale temperatuur te bepalen, kun je deze ook in stappen omlaag zetten. Staat je ketel bijvoorbeeld op 80 graden? Verlaag deze dan eerst naar 70 graden. Bevalt dit? Zet hem dan op 60 graden.
Eco- en comfortstanden en hoe je ze instelt
De meeste cv-ketels hebben een comfortstand waarbij de warmtewisselaar de hele dag op temperatuur blijft, waardoor warm water snel beschikbaar is. In de comfortstand verbruik je meer gas dan in de eco-stand (bron: Milieu Centraal). In de eco-stand houdt de cv-ketel de warmtewisselaar niet de hele tijd op temperatuur. De ketel levert pas warm water wanneer je de douchekraan opendraait. Het duurt dan iets langer voordat er warm water uit de douchekop stroomt. Hoe stel je de eco- of comfortstand in? En hoe werken deze standen bij jouw cv-ketel? Dit verschilt per merk en type. Lees dus altijd de handleiding. Zo zijn er cv-ketels met een stand die zelflerend is. In dat geval leert je ketel op welke momenten je warm water gebruikt, zoals het vaste moment waarop je doucht.
Tip: Met het verwarmen van tapwater verbruik je veel gas. Ruim 25% van je gasverbruik gaat op aan warm water voor de badkamer en keuken (bron: Milieu Centraal). Van dit warme water stroomt ongeveer 70% uit de douchekop (bron: Milieu Centraal). Koop een besparende douchekop of gebruik een douchetimer.
Warmtepomp en hybride systemen als duurzame oplossing
Wanneer je huis wordt verwarmd met vloerverwarming of andere lage-temperatuur-verwarming, is het vaak al goed mogelijk de watertemperatuur laag te houden. Heb je een combinatie van vloerverwarming en radiatoren? Zet de thermostaat op een constante, wat lagere temperatuur, bijvoorbeeld 19 graden. Gebruik op die plek een infraroodpaneel om bij te verwarmen. Laat radiatoren controleren of ze waterzijdig zijn ingeregeld; zo krijg je het hele huis gelijkmatig warm en verlaagt dit het energieverbruik. Een hybride systeem met een buitenunit kan een aanzienlijk deel van de warmtevoorziening leveren.
Overige praktische adviezen en onderhoud
Stel de kamerthermostaat goed in. Er zijn verschillende soorten thermostaten: eenvoudige aan-uit, klokthermostaten en slimme thermostaten met sensoren of bediening op afstand. Sommige regelen de temperatuur per kamer, met anderen kun je per radiator de warmteafgifte regelen. Na waterzijdig inregelen stroomt precies de juiste hoeveelheid warm water door de radiatoren om je huis goed te verwarmen. Onderhoud is essentieel: laat cv-ketel jaarlijks controleren door een CO-vrij gecertificeerd installateur. Voor oudere ketels kan periodieke ontluchting helpen om stil en efficiënt te blijven werken. Controleer ook de druk (1,5-2,0 bar is normaal) en vul bij indien nodig.
Open cv-ketels zonder luchtaanvoer komen bijna niet meer voor. Als je nog een oud (half)open systeem hebt, ventileer goed en overweeg vervanging. Bij een open ketel is de verbranding afhankelijk van schone luchttoevoer, anders kunnen NOx, CO2 en zelfs koolmonoxide vrijkomen. Moderne ketels met gesloten systeem zijn doorgaans veiliger en efficiënter.
Warmtepompcollector in de tuin: stap voor stap
Samenvatting van optimale temperatuurinstellingen per component
- Aanvoertemperatuur verwarmingswater: gemiddeld 50-60°C in goed geïsoleerde woningen; 40-55°C bij zeer goede isolatie; hoger bij vroegere installaties en minder geïsoleerde huizen.
- Tapwater (warm water): nooit onder 60°C om legionella te voorkomen; gebruik ecostand of stilte stand waar mogelijk om waterverbruik en gas te drukken te verminderen.
- Radiatoren en waterzijdig inregelen: zorg voor gelijke warmteafgifte door het systeem in balans te brengen; mogelijk extra kosten besparen door minder stoken.
- Thermostaat en weersafhankelijke regeling: slimme, zelflerende of weersafhankelijke systemen stemmen de aanvoertemperatuur af op buitentemperatuur en woningisolatie.
Praktische stappenplan voor stap-voor-stap lagere temperatuur
- Controleer of je een HR-ketel hebt en wat de huidige aanvoertemperatuur is.
- Verlaag in stappen: van 80°C naar 70°C, daarna naar 60°C. Observeer comfort en binnentemperatuur.
- Verlaag tapwatertemperatuur niet lager dan 60°C in verband met legionella.
- Controleer isolatie en overweeg waterzijdig inregelen en radiatorboosters voor betere verdeling van warmte.
- Overweeg een hybride systeem of warmtepomp voor groot deel van de warmtevoorziening.
tags: #maximale #temperatuur #cv #ketel