Wij leggen u graag uit wat de geldende wet- en regelgeving is omtrent kachelpijpen en rookkanalen. Komt u er niet uit? In Nederland is de technische staat van woningen geregeld in het Bouwbesluit. Ook voor rookkanalen en kachelpijpen zijn strikte voorwaarden en eisen vastgelegd. Centraal daarin staat dat ‘een kachelpijp, een koker of een rookkanaal, bestemd voor de afvoer van rook, brandveilig moet zijn overeenkomstig NEN 6062 9deze heet nu officieel NEN-EN 1856-1. Deze norm geeft aan dat de buitenwand van een rookkanaal maximaal 75°C in temperatuur mag stijgen.
Deze norm geldt voor metalen schoorstenen en rookkanaalsystemen en is een van de eisen waaraan rookkanaalsystemen moeten voldoen om te kunnen worden gecertificeerd. De CE keuring is de CE 1856-1 keuring en kan een T600 certificaat opleveren (maar ook een certificaat voor een lagere temperatuur). Voor de rookgasafvoer van een houtkachel is een T600 certificaat vereist. Dit certificaat wordt afgegeven door een keuringsinstantie als TNO of TUV.
De veiligheid van gebouwen en constructies is onder meer geregeld in de (nieuwe) Woningwet (1991). Volgens deze wet (artikel 40) valt een schoorsteen onder de categorie 'vergunningvrij bouwwerk'. Dat geldt echter alleen als geen ingrijpende veranderingen plaatsvinden aan de draagconstructie. Ook behoeft het bouwen van een schoorsteen niet meer te worden gemeld bij de gemeentelijke dienst Bouw- en Woningtoezicht. Wel moet een schoorsteen voldoen aan de technische en brandveiligheidsaspecten vastgelegd in het Bouwbesluit.
Het Bouwbesluit stelt onder meer eisen aan: de onbrandbaarheid van het materiaal van de stookplaats, het rookkanaal en de directe omgeving. De minimale horizontale afstand tussen de uitmonding van de schoorsteen en een brandgevaarlijk dak is 15 meter. In bijzondere situaties kan een gemeente 'aanschrijven' tot het aanbrengen van verbetering. De gemeentelijke dienst Bouw- en Woningtoezicht heeft de bevoegdheid te controleren of aan de eisen is voldaan.
Om aan de eisen van het Bouwbesluit te voldoen worden de toegepaste materialen gekeurd volgens de NEN-normen of daaraan gelijkwaardige Europese normen. In Nederland worden deze keuringen veelal verricht door TNO. In praktijk betekent het bouwbesluit niets anders dan dat uw kachelpijpen aan de keuringsnormen moeten voldoen en indien nodig omkokerd moeten worden (behalve in de stookkamer).
Volgens het Bouwbesluit moet een doorvoer door een verdiepingsvloer, zoals een rookkanaal, een bepaalde weerstand hebben tot brandoverslag en branddoorslag. De omkokering moet doorlopend zijn en het dakbeschot moet ook doorlopen. Brandbare materialen mogen niet dichter dan 75 mm van de buitenwand van het rookkanaal worden aangebracht. Vul nooit de ruimte tussen het schoorsteenkanaal en de omkokering op met isolatiemateriaal.
Het rookkanaal dient te worden geplaatst volgens alle voorschriften van het Bouwbesluit die hierop betrekking hebben. Deze nieuwe Europese normen gaan niet meer uit van de maximale temperatuur op het kanaal oppervlak. De nieuwe wetgeving die per 1 januari 2020 is ingegaan, stelt strengere eisen aan houtkachels: rendement minimaal 75 procent voor houtkachels en gemiddeld 95 procent voor pelletkachels. Ook wat fijnstof betreft zijn de regels aangescherpt: niet meer dan 40 milligram fijnstof per kubieke meter.
De regels voor een rookkanaal staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen Bouwbesluit 2012) en de norm NEN 2757-1. In het kort: het rookkanaal moet brandveilig zijn, minimaal 1 meter boven het hoogste punt van het dak uitkomen, op minimaal 1 meter van de perceelgrens liggen en voldoende afstand houden tot brandbare materialen. Kachelconcurrent is uw partner voor het aanleggen van een rookkanaal.
Hoogte van de uitmonding: minimaal 1 meter boven het hoogste punt binnen een straal van 3 meter. Op een schuin dak neem je de nok mee als hoogste punt, dus vaak is de hoogte-eis snel gehaald door het rookkanaal vlak bij de nok uit te laten komen. Bij een plat dak bepaalt de aanwezigheid van naastliggende objecten de hoogte.
Sinds 1 januari 2024 vervangt de Omgevingswet het oude Bouwbesluit 2012. De technische regels voor rookkanalen staan nu in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De eisen zelf zijn inhoudelijk niet veranderd: het rookkanaal moet dicht zijn, geen rookterugslag veroorzaken en de constructie van de woning mag er niet onveilig door worden. Elk rookkanaal krijgt een classificatie, bijvoorbeeld T600 N1 D V2 L50060 G50. Alle rookkanalen van Kachelconcurrent zijn T600 gecertificeerd.
Een rookkanaal voor een houtkachel of pelletkachel is in de meeste gevallen vergunningvrij. Een vergunning is wel nodig bij een monument, bij afwijking van het bestemmingsplan of wanneer een schuur of garage in gebruik wordt genomen als woning. Sommige gemeenten vragen voor een rookkanaal langs de gevel een melding Bouw- en Woningtoezicht. De 1 meter afstand tot de perceelgrens is de wettelijke ondergrens.
In binnenshuis bepaalt het type pijp de minimale afstand tot brandbare materialen zoals hout, gips, isolatie en dakbedekking. Voor onze dubbelwandige rookkanalen is die afstand 7 cm. Bij een enkelwandige RVS kachelpijp en een dikwandige zwarte kachelpijp is de minimale afstand 20 cm rondom. Een dubbelwandig geïsoleerd rookkanaal volstaat 7 cm.
Een rookkanaal moet zo veel mogelijk verticaal lopen. Een horizontaal stuk mag maximaal 2 meter zijn en mag maximaal 2 bochten van 45 graden hebben. Ja, dat mag. Je bent dan wel zelf verantwoordelijk voor een correcte installatie volgens NEN 2757-1.
De regels rond rookkanalen zijn op hoofdlijnen duidelijk, maar elke situatie is anders. Twijfel je over de minimale hoogte, de afstand tot de buren of de juiste opbouw van je rookkanaal? Een rookkanaal aanleggen door het dak klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste materialen, voorbereiding en deze stap-voor-stap handleiding kun je dit als doe-het-zelver prima zelf doen.
Ja, dat kan! Mits je werkt met gecertificeerde materialen en de instructies volgt volgens het Bouwbesluit en de NEN 2757-norm. Zorg dat de kachel voldoende afstand bewaard tot muren en meubels. Gebruik de buitenmaat van de dubbelwandige buis + minimaal 5 cm speling rondom. Monteer de eerste dubbelwandige buis met de mof omhoog (conform CE-voorschrift). Gebruik een klemband om de dubbelwandige buis stevig met het verloopstuk te verbinden. Gebruik een vloersteun, vloerplaat met draagring of console die past bij je rookkanaalsysteem.
Tip: Plaats zwarte dubbelwandige buizen alleen op zichtlocaties en gebruik blank RVS voor technische ruimtes of zolder. Is een rechte installatie niet mogelijk? Bevestig direct na elke bocht een beugel (bij 45° max). Voordat je de dubbelwandige buis door het dak voert, moet je de dakconstructie voorbereiden.
Een rookkanaal is essentieel voor de veilige afvoer van rookgassen van uw houtkachel. Kachelconcurrent helpt u graag om te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. De installatievoorschriften en materialen moeten voldoen aan CE-keurmerk en DOP-verklaring, en de installatievoorschriften van de fabrikant gevolgd worden.
Materialen: Het rookkanaal moet zijn gemaakt van hittebestendige materialen, zoals roestvast staal, keramiek, metselwerk met een flexibele RVS-voering of geïsoleerd dubbelwandig roestvast staal. De kwaliteit van de materialen wordt vaker gecontroleerd door instanties en verzekeraars. Elk rookkanaal moet naast CE-markering voorzien zijn van een DOP-verklaring en een keuringsrapport.
Isolatie en schoorsteenbrand: De ultieme test van een rookkanaal is de temperatuur die ontstaat bij schoorsteenbrand. De omkokering zorgt voor veilige afstand tot brandbare constructies en dient als aanraakveiligheid. Een gekeurd rookkanaal beperkt warmteoverdracht tot brandbare materialen.
Juiste afmetingen: De diameter moet passen bij de kachel en de lengte van het kanaal. Te kleine diameter geeft roetophoping en slechtere trek; te grote diameter vermindert rendement. Volg de installatievoorschriften van het toestel voor duidelijke maatvoering.
Lengte en uitmondingshoogte: Een verticale ligging bevordert trek en voorkomt rookterugslag. Zorg dat de uitmonding hoog genoeg boven het dak uitkomt en ver verwijderd is van brandbare materialen.
Regelmatig onderhoud: Laat minimaal 1x per jaar de schoorsteen vegen door een aangesloten schoorsteenveger (ASP-erkend).
Installatie volgens de regels: Laat het rookkanaal installeren door een vakman met ervaring. Goedkopere aanbieders leveren mogelijk lagerwaardig RVS zonder DOP-verklaring. Verzekeraars toetsen naleving bij schade.
Veilige en verantwoorde installatie: Raadpleeg een specialist bij jou in de buurt of bezoek showrooms voor advies op maat. NHK-specialisten kunnen helpen bij een veilige en conforme installatie.
Samenvatting van praktische tips
- Zorg voor CE-keurmerken, DOP-verklaringen en conforme installatievoorschriften.
- Houd rekening met afstand tot brandbare materialen (minimaal 75 mm bij dubbelwandig; 20 cm bij enkelwandig RVS/kachelpijp).
- Gebruik omkokering waar nodig en voorkom vullen van ruimte met isolatiemateriaal.
- Bevestig voldoende beugels en ondersteuning, met aandacht voor bochten en overgangszones.
- Laat jaarlijks vegen door een erkende schoorsteenveger.
tags: #metalen #schoorsteen #door #houten #dak