We voeren grondige kwaliteitsbeoordelingen uit van zowel natuurgras- als kunstgrasvelden. Onze inspectie begint met een visuele beoordeling van de velden, waarbij we de technische staat van het gras en de sporttechnische inrichting in kaart brengen. Daarnaast nemen we monsters van de toplaag en voeren we veldboringen uit om diepere lagen te onderzoeken. Hiermee krijgen we een volledig beeld van de conditie van het veld. Op basis van deze gegevens wordt advies gegeven over optimaal onderhoud om de levensduur van de velden te verlengen of verbeteren en de speelkwaliteit te waarborgen. Dit kan variëren van bemestingsadviezen voor natuurgrasvelden tot specifieke reinigings- en onderhoudsmaatregelen voor kunstgras.
In opdracht van de BSNC deed Adviesbureau Tauw onderzoek naar de renovatie en verwijdering van kunstgrasvelden. De resultaten zijn vooral gericht op het voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. In het rapport draait het om milieu-hygiënische aspecten en niet om arbo- en sporttechnische facetten. Daarnaast is aandacht voor het duurzaam beheer van grondstoffen. De discussie over het renoveren van kunstgrasvelden leeft als nooit tevoren. Dat bleek al in het voorjaar van 2012. Toen presenteerde de BSNC de eerste resultaten van een renovatieonderzoek. De zaal was tot de nok toe gevuld met belangstellenden uit de wereld van de sport- en cultuurtechniek. Niet vreemd overigens. Ruim duizend velden zijn de komende periode (dringend) toe aan renovatie. Een speciale werkgroep van de BSNC verrichtte voorbereidend onderzoek om deze ingewikkelde en veelomvattende materie te tackelen. Doel was de renovatie en verwijdering van kunstgrasvelden zo efficiënt mogelijk aan te pakken. De werkgroep ontwikkelde daarom een protocol waarmee opdrachtgevers en -nemers hun voordeel kunnen doen op het ‘moment suprême’: als de renovatie daadwerkelijk zijn beslag krijgt. Het protocol bestaat onder meer uit een zogeheten stroomschema. Dit laat zien welke processen doorlopen worden en op welke vragen antwoorden moeten komen.
In de afgelopen jaren is veel aandacht besteed aan de milieu-hygiënische kwaliteit van de toegepaste materialen in kunstgrasvelden. Daarbij keek men vooral naar gerecycled rubber van autobanden (SBR). Uit onderzoek door keuringsinstantie Intron is vast komen te staan dat het meest relevante aspect op het gebied van milieuhygiëne zink betreft. “Zink kan uitlogen (uitbijten) uit het SBR wanneer dit in contact komt met het water. Veroudering versterkt dit effect nog. De mogelijke effecten die kunnen optreden zijn op twee manieren onderzocht. In een laboratorium is in een proefopstelling de uitloging van zink uit SBR granulaat onderzocht. Daarnaast zijn veldmetingen verricht, waarbij men het drainagewater van kunstgrasvelden analyseerde. Tauw: “Uit het onderzoek blijkt dat regenwater een hogere concentratie zink bevat dan het drainagewater. Het zinkgehalte in drainagewater overschrijdt niet de norm voor opgelost zink in oppervlaktewater. Gelet op de technische levensduur van een kunstgrasveld mag men de beleidsnorm niet overschrijden. Voorwaarde is wel dat de uitvoerder een adsorberende laag, bijvoorbeeld lava, toepast die zink kan opnemen. Tauw: “Een en ander betekent dat met de afvoer of hergebruik van materialen geen problemen te verwachten zijn. Voorafgaand aan de toepassing in een nieuw werk is het uiteraard wel belangrijk om dit te controleren.”
Onderzoeken zoals hierboven zijn volgens Tauw - voor zover bekend - niet uitgevoerd voor andere materialen zoals TPE en EPDM. “Als deze materialen onder het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) vallen, gebeurt de levering over het algemeen op basis van een partijkeuring of andere erkende kwaliteitsverklaring. Kunstgras sportvelden zijn opgebouwd uit constructies die bestaan uit een toplaag (met infill van instrooirubber of -instrooizand), een fundering (sporttechnische laag bestaande uit lava en rubber) en een onderbouw (zand met drainagesysteem). Deze vragen om goed onderhoud en van tijd tot tijd (gedeeltelijke) renovatie. Uiteindelijk kan een kunstgrasveld geheel verwijderd worden. Een kunstgrasveld is aangelegd óp en gedeeltelijk ook ín de bodem. Bij renovatie of sloop dient de uitvoerder rekening te houden met de wetgeving die gericht is op bescherming van het bodemmilieu. Daarnaast ontstaan bij genoemde werkzaamheden afvalstoffen. Deze moeten op de juiste wijze worden beheerd, staat in het rapport van adviesbureau Tauw.
“Ten aanzien van bodem en afvalstoffen is wetgeving opgesteld. Het is niet altijd duidelijk welke aspecten van deze wetgeving op welke momenten van renovatie en sloop van kunstgrasvelden van toepassing zijn. We geven in het onderzoek een overzicht van de relevante milieuwet- en regelgeving. Voor de meest voorkomende situaties van renovatie en verwijdering van kunstgrasvelden zijn cases opgesteld. Eisen Bij renovatie van kunstgrasvelden zijn meerdere scenario’s mogelijk. Renovatie is in het algemeen gericht op vernieuwing van de toplaag omdat het kunstgras niet meer aan de eisen voldoet. Tauw: “De laatste situatie kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer men de ligging van sportvelden opnieuw rangschikt (nieuwe lay-out). De velden komen anders te liggen op dezelfde locatie. Hiervoor moet de uitvoerder de fundering en onderbouw tijdelijk verwijderen en vervolgens weer aanleggen. Tauw gaat er in het rapport vanuit dat bij renovatie en sloop van kunstgrassystemen alle vrijkomende materialen (instrooizand, instrooirubber, zand uit onderbouw) als afval gezien worden. Dit staat los van het feit of men de materialen ter plekke of elders hergebruikt. De algemene zorgplicht moet men altijd in acht nemen.”
“Deze plicht geldt vanaf de aanleg van een kunstgrasveld tot de verwijdering daarvan. Bij de betrokkenen leeft de wens om zoveel mogelijk materialen te hergebruiken. Hergebruik ter plekke gebeurt als de opdrachtnemer de velden opnieuw rangschikt. Dan haalt de uitvoerder de fundering en onderlaag weg en past deze in de nieuwe lay-out weer toe. Instrooimateriaal kan bij renovatie scheiden van de kunstgrasmat en opnieuw voor deze toepassing inzetten. Bij renovatie kan men overwegen om instrooimateriaal opnieuw te gebruiken als instrooimateriaal. Dit kan de uitvoerende partij op eenvoudige wijze afscheiden van de kunstgrasmat. Hierbij zijn zand en bijvoorbeeld SBR of TPE niet meer gescheiden te verkrijgen; het ontstaat als een (nieuw) mengsel. Hier is dan dus geen sprake meer van een tijdelijke uitname. Wel van een toepassing van een ‘nieuw’ functioneel materiaal.”
Bent u geen lid en wilt u het volledige rapport ontvangen? Wat is zorgplicht? Ieder die op of in de bodem handelingen verricht als bedoeld in de artikelen 6 tot en met 11 en die weet of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door die handelingen de bodem kan worden verontreinigd of aangetast, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd, teneinde die verontreiniging of aantasting te voorkomen, dan wel indien die verontreiniging of aantasting zich voordoet, de verontreiniging of de aantasting en de directe gevolgen daarvan te beperken en zoveel mogelijk ongedaan te maken. De algemene zorgplicht houdt in dat iedereen voldoende zorg voor het milieu in acht moet nemen. De zorgplicht is opgenomen in het activiteitenbesluit milieubeheer. ECHA en EU-restrictie voor het gebruik van opzettelijk toegevoegde microplastics zoals in o.a. De Europese Commissie heeft op maandag 25 september 2023 definitief ingestemd met het restrictieadvies van de REACH-commissie. Op basis van voorkomen microplastics vervuiling komt er nu definitief een restricties op opzettelijk toegevoegde microplastics < 5 mm. Vanaf 1 oktober 2031 gaat deze restrictie voor opzettelijk toegevoegde microplastics voor o.a. infill voor kunstgrassystemen in. Vanaf nu tot 1 oktober 2031 zal worden gezien als overgang periode.
De markt / eigenaren van infill kunstgrasvelden hebben hierdoor ca. 8 jaar om over te stappen op andere voetbal kunstgras sportsystemen. Vooral voetbalvelden en rugby velden gebruiken kunststof infill. 50 µm - 5 mm (0.05-5 mm) (Andrady 2011). Hockeyvelden raakt deze restrictie niet omdat hier geen kunststof infill wordt gebruikt. De Nederlandse rijksoverheid heeft reeds aangegeven in de eerder aangehaalde visie in principe voorstander te zijn van een verbod, maar wel met inachtneming van een redelijke overgangstermijn. 26 april 2023 is gestemd over het EU-restrictievoorstel voor het gebruik van opzettelijk toegevoegde microplastics in o.a. infill voor kunstgrassystemen. Het advies van de REACH-commissie (verbod verkoop) is overgenomen en in plaats van een overgangstermijn van 6 jaar is gekozen voor 8 jaar. Wij als sportveld.nl begrijpen dit doel en staan achter deze restrictie. Kunstgras voetbalvelden worden bij oplevering geïnspecteerd en gecertificeerd volgens de geldende normen van NOC*NSF. Voor oudere velden geldt een herkeuringsplicht. Vanaf 2010 moeten kunstgras voetbalvelden in het 8ste jaar na aanleg worden gekeurd volgens de KNVB-gebruiksnorm. KwaZo kunstgras is een maatproduct, dat in overleg met de opdrachtgever nader ingevuld kan worden. Een periodieke visuele kwaliteitsopname, waarbij o.a. wordt gekeken naar losse naden, verontreiniging (b.v.
Bij geschillen over bijv. Kiwa ISA Sport is hét kennisinstituut voor sportaccommodaties. Al meer dan vijftig jaar helpen wij bij het realiseren en in stand houden van kwalitatief goede, duurzame en veilige sportaccommodaties. Dat doen wij vooral binnen Nederland, maar ook internationaal. Sinds 2011 maken wij deel uit van Kiwa. Kiwa ISA Sport is volledig onafhankelijk en heeft alle benodigde kennis in huis over normen en testmethoden. Wat is de reden dat de eisen in de nieuwe norm NOCNSF-KNVB2-15 zijn aangescherpt? In 2017 is besloten om van de FIFA-normering af te stappen. Ten tijde van de FIFA-normering waren er onder andere meerdere kwaliteitsaanduidingen. Dit was voor opdrachtgevers en eigenaren van kunstgrasvelden niet duidelijk. Er is nu één duidelijke norm voor alle nieuwe kunstgras voetbalvelden. Het streven van de KNVB is om steeds meer eenheid te krijgen in de sport- en speltechnische eigenschappen/karakteristieken van voetbalvelden, ongeacht de ondergrond. Dit om de kans op blessures bij voetballers die frequent wisselen van ondergrond te verminderen.
Hoe ziet de 'inhoud' van de nieuwe KNVB-norm eruit?Het betreft sporttechnische normen, geaccordeerd door de Nationale Norm Commissie 353076 Sportvloeren, Speelveld; conform reglementen KNVB-AVConstructie; Het speelveld, inclusief de uitlopen, dient uitgevoerd te worden in één en dezelfde constructie. De constructie van de laatste 500 mm van de uitloop mag als betonnen omranding worden uitgevoerd. De toplaag dient uniform over het gehele oppervlak te zijn, tolerantie rijafstand +/- 3 mm. De constructie dient uniform in opbouw en samenstelling. De constructieopbouw dient aaneengesloten te zijn. In het oppervlak mogen geen losse naden voorkomen. In het speelveld en de uitlopen dienen geen scherpe overgangen (zgn. drempels) voor te komen. Belijning conform reglementen KNVB. De belijning behoort aaneengesloten, egaal van kleur, strak en zichtbaar te zijn en contrasterend met het veld, bij voorkeur wit danwel geel.
Hoogteligging en vlakheid worden hieronder verder toegelicht; schokabsorptie, energierestitutie en balrol in rechte lijn zijn belangrijke meetpunten. De norm stelt onder meer een afschotregeling via een vloeiend verlopend dak-/envelopprofiel toe met specifieke toleranties per zijde en richting. Een maximale oneffenheid van 10 mm is toegestaan, zonder scherpe drempels. De norm omschrijft ook toleranties voor schokabsorptie (55-65%), energierestitutie (20-40%), balstuit (0,60-0,85 m) en balrol (4-8 m). De doelgroep is gericht op eenduidige sporttechnische eigenschappen en minder variatie tussen verschillende ondergronden.
Hoe ziet de overgangsregeling eruit en welke veldkeuren zijn er? De norm is per 1-1-2019 van kracht gegaan. Ja, tot 1-7-2020 geldt dat kunstgrasvelden aangelegd in seizoen 2019/20 nog gecertificeerd kunnen worden volgens oudere normen. Vanaf 1-7-2020 moet volledig gewerkt worden conform de norm NOCNSF-KNVB2-15 voor veldkeuringen. Velden die gecertificeerd of gekeurd worden vanaf 1-7-2020 zullen moeten voldoen aan de norm NOCNSF-KNVB2-15. Zowel FIFA- als KNVB-testmethoden zijn besproken en toegepast afhankelijk van aanbesteding, maar eind 2020 geldt planning voor KNVB-normering op de Sportvloerenlijst. De sportvloerenlijst wordt opgeschoond zodat systemen die niet meer geschikt zijn worden verwijderd. Voor 2020 kan men nog gebruikmaken van FIFA-systemen op de lijst, maar vanaf 2021 moeten systemen voldoen aan KNVB-normering en de lijst geactualiseerd worden. KIWA ISA Sport is als accreditatie-instelling genoemd als een van de keuringsinstanties, met ruimte voor meerdere keuringsinstituten.
Wat betekent dit voor zorgplicht en infillmaterialen? De eigenaar van het veld moet voldoen aan de zorgplicht. De zorgplicht is een wettelijk kader. Voor de kunstgrasvelden houdt dit in dat infillmateriaal binnen het veld gehouden moet worden en verontreiniging buiten het veld voorkomen moet worden. Als er verontreiniging ontstaat dan volgt uit de zorgplicht dat de veroorzaker alle maatregelen moet nemen om de verontreiniging zoveel mogelijk ongedaan te maken. Het bevoegd gezag kan handhavend optreden als gehandeld wordt in strijd met de zorgplicht. In sommige gemeenten wordt kurk als infill toegepast; dit type infill heeft geen afwijkende testuitslagen maar alle infill-materialen moeten voldoen aan de normen. Voor kunstgrassystemen geldt dat na drie maanden voldaan moet zijn aan de normering, ook voor kurk-systemen. Kunnen de kunstgrassystemen die nu op de sportvloerenlijst staan worden toegepast? Deels. Systemen met bepaalde typetoevoegingen voldoen wel; andere verouderde systemen voldoen niet aan de laboratoriumvereisten. Er wordt gestreefd naar een volledig schone NOC*NSF Sportvloerenlijst per 2021.
Beeldvorming en aanvullende materialen aan de hand van voorbeelden en casussen zijn opgenomen om te illustreren hoe renovatie en verwijdering praktisch worden aangepakt. Wil u meer informatie over de cases waarin de meest voorkomende situaties van renovatie en verwijdering van kunstgrasvelden uitgewerkt zijn? Bent u geen lid en wilt u het volledige rapport ontvangen?
Renovatie kunstgrasveld SV Geel Wit '20
Belangrijk is ook de aandacht voor de overgangsperiode en de bredere beweging richting duurzaam beheer van grondstoffen en minder milieu-impact van infill en materialen in kunstgrasvelden. De EU-REACH-beperking op opzettelijk toegevoegde microplastics zoals infill wordt door verschillende instanties besproken, met versterkte aanbevelingen en een overgangstermijn tot 8 jaar. ESTC en VSG hebben hun bovenstaande adviezen gedeeld; zij benadrukken de economische en operationele impact voor gemeenten en clubs en roepen op tot zorgvuldige implementatie, afstemming met KNVB en BSNC en doorlichting van de sportvloerenlijst.
tags: #milieu #onderzoek #verplicht #bij #renovatie #kunstgras