Multiplex is ontzettend handig om mee te werken. Je kunt het voor allerlei toepassingen gebruiken. Maar wat is het multiplex eigenlijk precies? En welke verschillende soorten en diktes multiplex zijn er?
Wat is multiplex en hoe ontstaat het?
Multiplex platen bestaan uit meerdere dunne houten laagjes die kruislinks op elkaar gelijmd zijn. Kruislings betekent dat de houten laagjes telkens in een andere hoek worden gelegd, zodat de houtnerf in verschillende richtingen loopt. Multiplex wordt veel gebruikt in de bouw. De platen zijn voor allerlei toepassingen geschikt, zowel binnen als buiten.
Waterbestendigheid en toepassingsmogelijkheden
Multiplex is gevoelig voor vocht. Het verschil tussen multiplex en betonplex zit hem vooral in de waterbestendigheid en de toepassingsmogelijkheden ervan. Niet alle multiplex is voor ieder doel geschikt. Er zijn bijvoorbeeld platen die je alleen binnen kunt gebruiken. Buiten moet je kiezen voor watervast of buitenbestendig multiplex. Dit hangt nauw samen met de verlijming en het soort hout.
Soorten multiplex: eigenschappen per soort
Er zijn verschillende soorten multiplex. Ze verschillen van elkaar in uiterlijk en eigenschappen. Sommige platen zijn speciaal bedoeld voor binnen, andere voor buiten. Voor lichte toepassingen gebruik je vaak een lichtere variant, voor zware belastingen juist dikker en sterker.
- Watervast multiplex - afwerking die goed bestand is tegen vocht.
- Gegrond multiplex - platen die direct schilderbaar zijn.
- Berkenmultiplex - harde, sterke plaat met fijne structuur, vormvast en ideaal voor meubels en interieurbouw.
- Populieren multiplex - lichter en goedkoper, gemakkelijk te verwerken, geschikt voor wandbekleding en binnenafwerking.
- Okoumé multiplex - tropische houtsoort, rossige kleur, zeer geschikt voor buiten- of vochtige omgevingen wanneer goed verlijmd; vaak WBP.
- Hardhout multiplex - sterk en duurzaam, geschikt voor binnentoepassingen en beschutte buitentoepassingen.
- Buigtriplex - speciaal gemaakt om te buigen, ideaal voor ronde vormen en modelbouw.
Wat betekenen de verschillende diktes?
Multiplex is verkrijgbaar in verschillende diktes:
- 9 mm - toepassingen waarbij de plaat niet zo sterk hoeft te zijn.
- 15 mm - geschikt voor zware belasting.
- 18 mm - zeer hoge draagkracht; veel gebruikt in constructieve toepassingen.
Kies de juiste soort voor jouw project
Bij bijna elk bouwproject zijn platen een belangrijk onderdeel. Afhankelijk van wat u gaat bouwen, heeft u platen nodig met bepaalde kenmerken. Moet u een stevige constructie maken? Dan kiest u een van de multiplex soorten die vooral stevig zijn. Het uiterlijk is minder belangrijk. Hiervoor is constructiemultiplex geschikt. Gaat u een decoratief object bouwen, zoals een kast of een bed, dan gebruikt u bijvoorbeeld een okoume multiplex plaat met een mooie, aantrekkelijke buitenkant. Voor sommige doelen is een plaat nodig met hele specifieke eigenschappen. Multiplex kan op iedere gewenste manier worden afgewerkt, waardoor het aan ieder doel aan te passen is. Zo is er watervast, brandwerend en luchtdicht multiplex.
Uiteinden en kwaliteitsverschillen
Het verschil tussen een triplex plaat en een multiplex plaat zit hem in het aantal lagen dat voor de plaat is gebruikt. Triplex bestaat uit 3 lagen. Multiplex bestaat uit minimaal 5 houtfineerlagen. De platen zijn meestal gemaakt van Berkenhout, Eikenhout, Radiata Pine of Mahoniehout. Okoume is een West-Afrikaanse houtsoort met een rossige kleur. Platen van Okoume zijn zeer geschikt voor buiten gebruik. Deze platen zijn namelijk watervast verlijmd. Het is belangrijk dat u weet welke soorten multiplex er zijn en welke multiplex soorten het meest geschikt zijn voor uw bouwproject. Wanneer u multiplex buiten wilt gebruiken, gebruikt u namelijk andere platen dan binnen. Buiten heeft u materiaal nodig, dat bestand is tegen onder andere vocht en het weer. Dit is met name afhankelijk van de verlijming.
Verlijming en afwerking
Waterbestendigheid betekent dat de lijm tussen de lagen niet loslaat bij contact met vocht, maar het oppervlak van de plaat moet nog wel worden afgewerkt met lak, verf of beits om indringing van water te voorkomen. De meeste multiplex platen zijn niet standaard gegrond. Dat betekent dat je ze zelf moet behandelen met een primer of grondverf voordat je gaat schilderen of lakken. Onbehandeld multiplex zuigt verf snel op, vooral bij de randen, wat kan leiden tot een ongelijk resultaat. Er zijn echter ook multiplex platen met witte grondlaag verkrijgbaar. Deze zijn al voorzien van een egale, goed hechtende primer en besparen tijd bij de afwerking.
Binnen- vs buitengebruik
Wil je multiplex binnenshuis gebruiken, maar twijfel je of dit wel te koop is? Ja, er bestaat speciaal multiplex voor binnen, beter bekend als triplex. Dit zijn lichte platen met minder lagen en een interieurverlijming. Triplex is geschikt voor droge ruimtes en binnengebruik zoals wandbekleding, meubels of achterpanelen. Buiten gebruik vereist andere platen, zoals watervast verlijmd multiplex (WBP) of okoumé met watervaste verlijming.
Advies en aanschaf
Bij houthandelonline en andere leveranciers vind je een ruim assortiment, waarbij alle soorten multiplex op voorraad zijn. Als je platen nodig hebt voor een sterk, waterdicht dak, voor een eigengemaakte garage of schuur, een terrasoverkapping of voor een decoratief meubel, kun je adviseren over de verschillende multiplex soorten. Of je nu gaat bouwen, klussen of meubels maakt: multiplex platen zijn geschikt voor allerlei toepassingen.
Klantgerichte toepassingen en voorbeelden
- Meubelbouw: kasten, bureaus en tafels met berken- of okoumé multiplex voor een mooie afwerking.
- Wand- en plafondbekleding: populieren multiplex is makkelijk te verwerken en licht voor lichte constructies.
- Constructieve toepassingen: vloeren, wanden en daken, met 18 mm of dikker voor verhoogde draagkracht.
- Buitenprojecten: gevelbekleding, tuinconstructies met watervast verlijmde multiplex zoals okoumé of hardhout multiplex, afwerkend met lak of beits.
- Decoratieve toepassingen: zichtwerk met fineer zoals berken of eiken voor panels en interieurafwerking.
Relaties met MDF
Multiplex en MDF (Medium Density Fibreboard) zijn beide bewerkbare platen, maar er zijn wezenlijke verschillen. Multiplex bestaat uit kruislings verlijmde lagen fineer en is sterker en stabieler, terwijl MDF zachter is en sneller kan buigen onder druk. Voor stevige constructie is multiplex de betere keuze.
Samenvattend: wat kies je voor jouw project?
Multiplex is sterk, veelzijdig en beschikbaar in diverse houtsoorten, kwaliteiten, verlijmingen en diktes. Voor constructieve elementen kies je dikker en harder soort zoals 18 mm of meer. Voor binnenafwerking en decoratief werk zijn berken of populier vaak geschikt. Voor buitengebruik zijn okoumé en hardhout multiplex met watervaste verlijming het beste. Zorg voor juiste afwerking met grondverf en lak of beits en gebruik goed gereedschap om scheurtjes en splinters te voorkomen.

| Soort | Eigenschappen | Ideale toepassingen |
|---|---|---|
| Berken multiplex | Hard, fijn, vormvast | Meubels, interieur, zichtwerk |
| Populieren multiplex | Licht, goedkoper | Wandbekleding, binnendecoratie |
| Okoumé multiplex | Vochtbestendig, rossige kaart | Buitenwerk, vochtige ruimtes |
| Hardhout multiplex | Sterk, duurzaam | Constructieve binnen- en buitentoepassingen |
| Buigtriplex | Flexibel, buigzaam | Modelbouw, vormen en interieurinrichting |